80 Milyon Yıllık Köpekbalığı Dişinin Çöl Ortasındaki Sırrı

Bugün uçsuz bucaksız ve kurak bir çöl gibi görünen Mısır’ın Batı Çölü, milyonlarca yıl önce tamamen farklı bir manzaraya sahipti. Bölgeyi kaplayan sıcak ve sığ deniz, köpekbalıkları da dahil olmak üzere çeşitli türlerin zengin bir ekosistemi barındırıyordu. Bu eski yaşamın izleri, günümüzde fosfat yataklarında korunmaya devam ediyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Kahire Üniversitesi’nden paleontolog Tarek Yassin liderliğindeki ekip, Abu‑Tartur Platosu’nda yaptıkları incelemelerde en az yedi farklı köpekbalığı türüne ait fosilleşmiş dişler buldu. Cretaceous Research dergisinde yayınlanan çalışma, yaklaşık 80 milyon yıl önce bölgedeki deniz ekosistemine dair yeni ipuçları sunuyor.

Geç Kretase döneminde, bugün Batı Çölü olarak bilinen bölge, Tetis Okyanusu’nun güney sınırına bağlı sığ ve sıcak bir iç denizin altında bulunuyordu. Deniz seviyelerinin düşmesi ve tektonik hareketlerin etkisiyle sular bölgeden çekildi. Eski deniz tabanı, milyonlarca yıl süren değişimin ardından bugünkü çöl görünümüne kavuştu.

Bu eski ekosistemin izlerini araştırmak zor. Köpekbalıklarının iskeletleri büyük ölçüde kıkırdaktan oluştuğu için tamamen fosilleşmeleri oldukça nadirdir. Bu nedenle araştırmacıların elde ettiği diş fosilleri, geçmişteki tür çeşitliliğini ortaya koyan en önemli bulgular arasında yer alıyor.

Çalışmada 14 farklı diş fosili türü incelendi. Örnekler arasında uzun ve ince yapıya sahip dişlerin yanı sıra, avlarını kesmeye uygun geniş ve tırtıklı dişler de bulunuyor. Bu farklılıklar, bölgede yaşayan köpekbalıklarının aynı yaşam biçimine sahip olmadığını gösteriyor.

Farklı türler farklı bölgelerde avlanıyordu

Araştırmacılar, incelenen dişlerin beş farklı soyu tükenmiş türe ait olduğunu belirledi. Serratolamna cf. serrata ve Squalicorax bassanii, Mısır’ın fosil kayıtlarında ilk kez tespit edilirken Cretalamna cf. maroccana, Scapanorhynchus cf. raphiodon ve Squalicorax pristodontus Abu‑Tartur bölgesinde ilk kez belgelendi.

Dişlerin şekilleri yalnızca türleri ayırt etmekle kalmıyor, aynı zamanda bu canlıların geçmişteki yaşam biçimleri hakkında da ipuçları veriyor. Farklı diş yapıları, köpekbalıklarının farklı avlanma stratejilerine sahip olduğunu ve denizin farklı derinliklerinde ayrı ekolojik alanları kullandığını düşündürüyor. Örneğin Squalicorax türlerinin kıyıya yakın sığ sularda yaşadığı, Scapanorhynchus türünün ise daha derin dış kıta sahanlığı bölgelerinde bulunduğu ifade ediliyor. Böylece bugün çöl olan Abu‑Tartur’un yaklaşık 80 milyon yıl önce birbirinden farklı köpekbalıklarının aynı deniz ekosisteminde farklı alanları kullandığı bir yaşam alanı olduğu anlaşılıyor.