İsviçreli bir küme öğrenci, döner patlamalı roket motoru yaptı

İsviçre’de eğitim gören bir grup üniversite öğrencisi, dikkat çekici bir projeye imza attı. İsviçre Akademik Uzay Girişimi (ARIS) programının parçası olan ekip, saniyede 20 bin patlama dalgası üretebilen deneysel bir roket motorunu başarıyla test etti. Propan ve sıvı oksijen kullanan bu motor, klasik roket motorlarından farklı olarak sürekli dönen kontrollü patlamalarla çalışıyor. Bu sayede yakıt içerisindeki enerji çok daha verimli şekilde kullanılabiliyor. “Rotating Detonation Rocket Engine” (RDRE), yani “döner patlamalı roket motoru” olarak bilinen bu motorlar, son dönemde uzay ajansları tarafından da üzerinde durulan teknolojiler arasında yer alıyor.

Yaklaşık bir yıl boyunca motoru geliştiren üçüncü sınıf öğrencileri, testleri Nisan 2026’nın başlarında Zürih yakınlarındaki Dübendorf Hava Üssü’nde gerçekleştirdi. İsviçre Silahlı Kuvvetleri tarafından işletilen bu üs, deneysel testler için güvenli bir alan sağladı. Yapılan ilk denemenin başarısız olmasının ardından ekip yalnızca bir hafta içinde sistemi yeniden düzenleyerek ikinci testte stabil patlama dalgaları oluşturmayı başardı. Ekip, test boyunca yüksek hızlı kameralar ve basınç sensörlerinden gelen verileri gerçek zamanlı olarak takip etti.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Bir grup üniversitesi öğrencisi tarafından geliştirilmiş olmasının yanı sıra motor hakkında dikkat çeken bir diğer detay da sunduğu verimlilik avantajı. Günümüzde roketlerin toplam ağırlığının yüzde 80 ila 90’ını yakıt oluşturuyor. Dolayısıyla motor verimliliğinde sağlanacak küçük bir artış bile, hem fırlatma maliyetlerini ciddi ölçüde düşürebiliyor hem de roketlerin yörüngeye daha ağır yükler taşımasına imkân tanıyor. NASA ve Japon araştırma ekiplerinin son yıllarda RDRE teknolojisine yoğun ilgi göstermesinin temel sebebi bu.

RDRE sistemlerinin çalışma mantığı oldukça sıra dışı. Geleneksel roket motorlarında yakıt sabit bir yanma süreciyle tüketilirken, döner patlamalı motorlarda yanma odası içerisinde sürekli hareket eden detanasyon dalgaları oluşuyor. Bu dalgalar saniyede yaklaşık 20 bin kez yanma odasının etrafında dönüyor. Ancak bu sistemin çalışabilmesi için hem aşırı yüksek sıcaklıklara dayanabilecek malzemeler hem de milisaniyenin altında tepki verebilen son derece hassas yakıt enjeksiyon sistemleri gerekiyor.

Öğrenciler Bu Roketi Yapabilmek İçin 3D Yazıcılardan Faydalandı

Özellikle yakıt enjektörü, bu motorun en kritik parçalarından biri. Çünkü propan ve sıvı oksijenin doğru oranda karıştırılması ve oluşan basınç dalgalarının yakıt hatlarına geri dönmesinin engellenmesi gerekiyor. Öğrenciler, bu karmaşık parçaların önemli bir kısmını metal 3D yazıcılarla üretti. Özellikle kompakt bakır yanma odasının üretiminde metal 3D baskı teknolojisinin önemli rol oynadığı belirtiliyor.

İsviçreli öğrencilerin gerçekleştirdiği bu test, onları sıvı yakıtlı döner patlamalı roket motorunu başarıyla çalıştırabilen sınırlı sayıdaki ekiplerden biri hâline getirmiş durumda. Bugüne kadar benzer bir gösterim gerçekleştirebilen ülkelerin sayısı bir düzineyi bulmaz. Bu da ETH Zurich bünyesinde geliştirilen bu projeyi daha da etkileyici kılıyor.