Windows diskinizi gizlice dolduruyor: Sanal bellek evrakı nedir, nasıl sonlandırılır?

Fotoğrafları sildiniz, eski programları kaldırdınız, indirme klasörünü temizlediniz… Ancak disk hala dolu… Pekala ancak sebep bu türlü oluyor? Hatalı bazen görünenden çok daha derinde gizleniyor olabilir.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Windows, arka planda “sanal bellek dosyası” ismi verilen bir sistem alanı oluşturuyor ve bunu büsbütün kendi kararlarına nazaran yönetiyor. Teknik ismiyle paging file olan bu belge, sistem klasörlerinin derinliklerine gömülü olduğu için sıradan bir kullanıcının radarına ekseriyetle hiç girmiyor. Meğer bu sessiz evrak vakitle onlarca gigabaytlık bir yer kaplayabiliyor.

Sanal bellek sebep var, ne işe yarıyor?

Bilgisayarın fizikî RAM’i dolduğunda Windows tek bir şeye muhtaçlık duyuyor: Arka planda çalışan, şu an için daha az öncelikli dataları süreksiz olarak bir yere park etmek. Sanal bellek evrakı tam da bu noktada devreye giriyor; RAM’in taşmasını önleyen, uygulamaların çökmesini engelleyen bir tampon alan olarak çalışıyor.

Sorun bu sistemin varlığından değil, Windows’un onu yönetme biçiminden kaynaklı. Tarayıcıda onlarca sekme açıldığında, Photoshop’ta ağır bir görsel işlendiğinde ya da görüntü kurgusu sırasında sistem zorlandığında Windows bu belgeyi genişletiyor. İnançlı tarafta kalmak ismine gereksinimden çok daha büyük bir alan bloklayan işletim sistemi, o yoğun iş bittikten sonra ayırdığı alanı otomatik olarak geri vermiyor. Haftalar evvel yapılan birkaç dakikalık ağır bir sürecin izi, diskte 30-40 gigabaytlık bir kayıp olarak kalabiliyor.

Çözüm kapatmak değil, sınırlandırmak

Bu noktada akla gelen birinci tahlil sanal belleği büsbütün devre dışı bırakmak. Lakin bu, sistemi kararsız hale getiren bir yanılgı. Windows uygulamalarının büyük kısmı, bilgisayarda ne kadar RAM bulunursa bulunsun, arka planda bir sanal bellek evrakının var olduğunu varsayarak tasarlanmış durumda. Bu kaynağı ortadan kaldırdığınızda bellek kusurları ve ani çökmeler kaçınılmaz. Üstelik Windows, sistem yanılgıları oluştuğunda kayıt tutmak için de bu evraka başvuruyor.

Doğru atak denetimi Windows’tan almak. Başlat menüsüne “Windows’un görünümünü ve performansını ayarla” yazarak ilgili pencereyi açın, “Gelişmiş” sekmesinden “Sanal Bellek” altındaki değiştir butonuna tıklayın. Buradan otomatik idaresi kapatıp başlangıç ve azamî boyutu manuel olarak belirleyebilirsiniz. 8 gigabayt (8192 MB) sabit bir üst hudut, sistemi kararsızlıktan koruyan fakat Windows’un diski istediği üzere doldurmasının önüne geçen makul bir istikrar sunacaktır. Eski “RAM’in 3 katı kadar alan ayırın” önerisi, bugünün yüksek kapasiteli belleklerinde disk alanını büsbütün bitirebileceğinden artık geçerliliğini yitirdi.

Sanal bellek belgesi, Windows’un arka planda sessizce tükettiği depolama alanlarından sırf biri. Sistemi biraz daha yakından tanıyanlar için bu tıp saklı alanları budamak, fotoğraf ve evrak silmekten çok daha verimli bir yer açma usulü olacaktır.