Akıllı telefonda yerli üretim teşvik ve mevzuat güncellemesi bekliyor

Türkiye, yıllık 14,8 milyon adetlik kurulu akıllı telefon üretim kapasitesiyle bölgesel bir üretim merkezi olma potansiyeli taşırken, makroekonomik parametreler ve yasal mevzuatlar sebebiyle mevcut altyapısını tam verimlilikle kullanamıyor. Sektörel bilgiler, 2025 yılında IMEI kaydı yapılan yaklaşık 11,7 milyon adet akıllı telefondan sırf 5,27 milyon adedinin yerli üretim tesislerinden çıktığını, sanayinin kapasite kullanım oranının ise yüzde 35,7 düzeyinde kaldığını gösteriyor. İç pazarda yüzde 35 düzeyine ulaşan ve yıllık 2,6 milyar dolarlık ekonomik kayba yol açan kayıt dışı aygıt girişleri, global bellek maliyetlerindeki artışlar ve tüketici kredilerindeki vadeli limit hudutları yerli akıllı telefon ekosisteminin önündeki temel yapısal maniler olarak sıralanıyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

5G dönüşümü ve 20 bin TL’lik kredi limiti engeli

General Mobile İcra Kurulu Lider Yardımcısı İlkay Cihaner, Türkiye’deki 5G taşınabilir abone sayısının 42 milyona ulaşarak yeni kuşak teknolojilere güçlü bir adaptasyon eğilimi gösterdiğini, fakat finansmana erişim kısıtlamalarının yerli aygıt penetrasyonunu baskıladığını belirtti. Dalın önümüzdeki periyoda ilişkin talep ve düzenleme beklentileri şu maddelerden oluşuyor:

• Kredi Limitlerinin Güncellenmesi: Ortalama akıllı telefon fiyatlarının 39 bin TL düzeyine ulaştığı piyasa şartlarında, 12 ay vadeli tüketici kredilerindeki 20 bin TL’lik üst sonun iç pazarı daralttığı tabir ediliyor. Kesim temsilcileri, bu limitin en az 40 bin TL düzeyine çıkarılmasını talep ediyor.

• Taksit Düzenlemesi: Yenilenmiş aygıtlara uygulanan 12 aylık kredi kartı taksit imkanının yerli üretim 5G akıllı telefonları da kapsayacak formda genişletilmesinin, yerli teknoloji ekosistemine kaldıraç tesiri sağlayacağı öngörülüyor.

• Vergi Teşvikleri ile Kayıt Dışılık Uğraşı: Yılda 3 ila 3,5 milyon adet aygıtın kaçak yollarla ülkeye girmesini engellemek ismine, sırf Türkiye’de üretilen modelleri kapsayan özel vergi indirimleri yahut muafiyetlerinin getirilmesi öneriliyor.

Yapay zeka yatırımları bellek maliyetlerini 6 kat artırdı

Küresel bilgi merkezleri ve yapay zeka altyapı yatırımları sebebiyle yüksek bant genişlikli belleklere (RAM/Depolama) yönelik talebin süratle artması, tüketici elektroniğinde önemli bir tedarik zinciri ve maliyet baskısı oluşturdu. Akıllı telefon üretim bileşenlerindeki son durum ve nezaret evrakı talepleri şu haldedir:

• Komponent Maliyet Yapısı: Yapay zeka tabanlı bileşen talebi yüzünden bellek maliyetleri geçen yıla nazaran 6 kat artış gösterdi. Aktüel mimarilerde bellek fiyatı, toplam aygıt üretim maliyetinin yüzde 50’sine ulaşmış durumda.

• 300 Dolar Nezaret Talebi: Mevcut 200 dolar düzeyindeki nezaret uygulaması, üreticileri zarurî olarak giriş-orta segment eserlere yönlendiriyor. Yüksek katma kıymetli ve yapay zeka takviyeli üst segment modellerin Türkiye’de üretilebilmesi için nezaret sonunun en az 300 dolar düzeyine yükseltilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Kritik haberleşme ve yan sanayi ekosistemi

Küresel tedarik zincirlerinin çeşitlendiği, Doğu ve Batı arasındaki jeopolitik dengelerin değiştiği bu devirde Türkiye; Avrupa pazarına yakınlığı, Gümrük Birliği üyeliği ve lojistik altyapısıyla stratejik bir ihracat üssü olma avantajına sahip. Dal analistleri, otomotiv sanayisindeki güçlü yan sanayi modelinin elektronik bileşen, mekanik modül ve IoT aygıtı üretimi için de kurulması gerektiğini belirtiyor. Ayrıyeten siber güvenlik ve ulusal bağımsızlık stratejileri doğrultusunda Hindistan ve Avrupa örneklerinde olduğu üzere; modemler, fiber erişim donanımları ve kurumsal ağ tahlilleri üzere kritik haberleşme ekipmanlarında da yerli üretimi koruyacak gümrük siyasetlerinin ve nezaret düzeneklerinin devreye alınması gerektiği savunuluyor.