Suların içinden yükselen hayalet kasaba: St. Thomas ürkütücü kıssası

Hayalet kasaba dendiğinde akla birinci olarak terk edilmiş ahşap binalar ve rüzgarın savurduğu çöl çalıları gelir. Fakat Nevada’daki Lake Mead Ulusal Rekreasyon Alanı’nda bulunan St. Thomas kasabası, bu tarifi büsbütün sıra dışı bir boyuta taşıyor. Hoover Barajı’nın inşasıyla sular altında kalan bu tarihi yerleşim, iklim krizi ve kuraklık sebebiyle on yıllar boyunca tekraren göl yüzeyine çıkıp yine derinliklere gömüldü.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Yarım asırdan fazla bir mühlet sular altında kaldıktan sonra 2000’li yılların başında büsbütün gün yüzüne çıkan kasaba, bugün hem geçmişin izlerini sürmek isteyen tarih meraklıları hem de global kuraklığın boyutunu gözleriyle görmek isteyen turistler için büyüleyici bir açık hava müzesine dönüşmüş durumda.

Colorado Nehri’ni besleyen bu topraklar, sömürge devrinden binlerce yıl evvel Pueblo ve Basketmaker kültürlerine konut sahipliği yapıyordu. Bölgenin geçmişi ırmakların taşmasıyla yaşanan sel baskınlarıyla doluyken, 1865 yılında Mormon göçmenler buraya St. Thomas kasabasını kurdu. Birinci başlarda yerleşimin Utah yahut Arizona sonlarında olduğu varsayım ediliyordu. Lakin yapılan resmi ölçümler kasabanın Nevada eyaletine ilişkin olduğunu tescilledi. Ağır Nevada vergileriyle karşılaşmak istemeyen sakinler kasabayı süratle terk edince, geride yalnızca ırmakta feribot işleten Daniel ve Ana Bonelli çifti kaldı.

1880’lerde verimli toprakların cazibesiyle yine göç alan kasabanın nüfusu kısa müddette 500’ü aştı. Salt Lake City ile Los Angeles arasındaki Arrowhead Yolu üzerinde stratejik bir durak haline gelen bu çöl kasabasında elektrik yahut su tesisatı yoktu; ama bir okul, kilise, gazoz dükkanı ve periyodun tanınan icadı arabalar için garajlar inşa edilmişti.

Kasabanın mukadderatı, 1928 yılında Başkan Calvin Coolidge’in Hoover Barajı projesini imzalamasıyla büsbütün değişti. Devasa bir yapay göl oluşturulması için St. Thomas’ın haritadan silinmesi gerekiyordu. Konutların boşaltılması istendi, ahşap yapılar söküldü ve kasaba mezarlığı yakındaki Overton bölgesine taşındı. 1935’te yükselen sular kasabayı yutmaya başladı. Konutunun kapısına su dayanan son sakin Hugh Lord’un bir sandalla uzaklaşmasıyla St. Thomas, 1938 yılında gölün 18 metre altındaki sessizliğe gömüldü.

Kuraklığın simgesi haline gelen kalıntılar

Gölün altındaki bu kasaba, derinliklerde kalmayı hiçbir vakit tam olarak kabul etmedi. 20. yüzyıl boyunca yaşanan büyük kuraklık periyotlarında St. Thomas süreksiz olarak tekraren yüzeye çıktı. Eski kasaba sakinleri yurtlarının 1945 ve 1962 yıllarındaki geri dönüşlerinde burada duygusal buluşmalar düzenledi. 1962’deki ortaya çıkışından sonra tam dokuz yıl boyunca suyun üzerinde kalan kasaba, 1972 ile 2002 yılları arasında yine büsbütün battı. Fakat 2002 yılındaki son çekilmenin akabinde bir daha hiç sulara gömülmedi.

Günümüzde St. Thomas, kalıcı olarak havayla ve rüzgarla yine buluşmuş durumda. Mead Gölü varlığını sürdürse de 2026 yılı prestijiyle göl yüzeyi tarihi bir düşük düzeyde bulunuyor. Batı eyaletlerinin su arzını ve barajın hidroelektrik gücünü tehlikeye atan bu büyük kuraklık, madalyonun başka yüzünde St. Thomas’ın dondurma salonlarının ve sarnıçlarının uzun vadeli olarak sergilenmesini sağlıyor.

Bugün ziyaretçiler hiçbir yere çıkmayan kerpiç merdivenler, aşınmış beton temeller ve boş sarnıçlar arasında özgürce yürüyebiliyor. En çok ilgi çeken yapılar ise okul binası ile su yüzeyine her vakit birinci çıkan ünlü dondurma dükkanı kalıntıları. Bölge şu anda Ulusal Park Servisi tarafından titizlikle korunuyor; bu da çölün modül parça geri kazandığı bu eski kasabaya ani bir su baskınının en azından habersiz bir biçimde gelmeyeceğini garanti ediyor.