Teknoloji devlerinin yapay zeka aşkı her şeyi daha değerli hale getirdi

Yapay zeka alanındaki rekabet artık yalnızca yazılım şirketlerini ilgilendiren bir konu olmaktan çıktı. Teknoloji devlerinin veri merkezi yatırımlarına hız vermesi, yarı iletkenlerden elektriğe, tüketici elektroniğinden inşaat sektörüne kadar birçok alanda maliyetlerin ve fiyatların yükselmesine neden oluyor.

Yapay zekaya 8 trilyon dolar harcanıyor

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Columbia Üniversitesi ekonomisti Stijn Van Nieuwerburgh, yaptığı değerlendirmede yapay zeka altyapısının kurulmasını “son derece fiziksel bir süreç” olarak tanımlıyor. Gelişmiş yapay zeka modellerini çalıştırmak için yalnızca güçlü yazılımlar yeterli olmuyor; binlerce gelişmiş çip, yüksek kapasiteli bellekler, gelişmiş soğutma sistemleri, fiber ağlar ve yedek enerji altyapıları gerekiyor. Van Nieuwerburgh, 2032 yılına kadar yapay zeka altyapısına yaklaşık 8 trilyon dolar yatırım yapılabileceğini öngörüyor.

Teknoloji devlerinin harcamaları rekor kırıyor

Bu dev ölçekli yatırım dalgası şirketlerin bütçelerine de yansımış durumda. Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft ve Oracle‘ın bu yıl gerçekleştireceği toplam sermaye harcamasının 741 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Geçen yıl 410 milyar dolar harcanmıştı.

Yatırımların büyük bölümü yapay zeka sistemlerinin temelini oluşturan ileri üretim yarı iletkenler ve yüksek bant genişlikli bellekler gibi bileşenlere yöneliyor. Ancak aynı parçalar oyun konsolları, otomobiller ve diğer tüketici elektroniği ürünlerinde de kullanıldığı için tedarik zincirleri üzerindeki baskı giderek büyüyor.

Konsollar ve elektronik ürünlerde zamlar başladı

Artan talebin tüketicilere etkisi şimdiden görülmeye başladı. Nintendo, Microsoft ve Sony çeşitli ürünlerinde fiyat artışına giderken Apple da aynı yönde ilerleyerek bazı ürünlerinde sert fiyat artışları yaptı. Öyle ki iPhone 18 Pro için yapılan hesaplamalar, bellek maliyetinin telefonun toplam maliyetinin 4’te 1’inden fazlasını oluşturması bekleniyor.

Resmi verilere göre ABD’de bilgisayar yazılımları ve aksesuarlarının tüketici fiyatları mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 15 yükseldi. Toptan satış tarafında ise elektronik bileşenler ve aksesuarlar yüzde 27 zamlandı.

Üstelik çoğu uzmana göre bunlar daha başlangıç. Çünkü AI ekosistemindeki yatırımlar daha ilk aşamalarda bulunuyor. Sadece OpenAI’ın 2030’a kadar bilgi işlem gücü ve altyapıya 600 milyar dolar harcama planı bulunuyor. Bu, yapay zeka yatırımlarının ı uzun yıllara yayılacak sürekli bir altyapı dönüşümü olduğuna işaret ediyor.

Yapay zeka yatırımları sadece donanım tarafını etkilemiyor. Veri merkezlerinin inşasında görev alan uzman iş gücüne olan talep de ücretleri yukarı çekiyor. ABD’de elektrik tesisatı ve kablolama alanında çalışan yüklenicilerin ücretleri nisan ayında yıllık bazda yüzde 6,5 arttı. Aynı dönemde özel sektör genelindeki ücret artışı ise yüzde 3,6 seviyesinde kaldı.

Enerji tarafında da benzer bir tablo var. Veri merkezlerinin yüksek elektrik tüketimi nedeniyle Goldman Sachs, bu tesislerin 2030’a kadar ABD’deki elektrik talebi artışının yaklaşık yarısını oluşturabileceğini tahmin ediyor. Bu artan talebin de yakın vadede tüketicilerin elektrik faturalarının yılda yaklaşık yüzde 6 yükselmesine neden olabileceği öngörülüyor.