Yandex Go’nun yapay zekâ dayanaklı rota planlaması, İstanbul trafiğinde verimliliği artırıyor

Kısa süre önce İstanbul’da hizmete başlayan Yandex Go, yapay zekâ ile optimize edilen rota planlama teknolojisiyle şehrin kentsel mobilite yapısını yeniden şekillendirmeyi hedefliyor. Avrupa’nın en karmaşık şehir içi ulaşım ağlarından biri olan İstanbul’daki seyahatler için tasarlanan Yandex Go, yolcuları en uygun sürücülerle buluşturmak amacıyla gerçek zamanlı veriler ve tahmine dayalı algoritmalar kullanarak  geleneksel statik navigasyona kıyasla daha yüksek bir verimlilik sağlıyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

16 milyondan fazla insanın yaşadığı, trafik koşullarının bir ilçeden diğerine hızla değişebildiği bir şehirde, yalnızca statik navigasyona dayalı çözümler, verimli şehir içi ulaşım sağlamak için yeterli olmuyor. Yandex Go’nun yapay zekâ destekli rota planlama teknolojisi; canlı trafik verilerini, geçmiş yolculuk eğilimlerini, yol ağlarının özelliklerini ve talep verilerini analiz ederek rotaları hesaplıyor ve yolcuları lisanslı taksi sürücüleriyle eşleştiriyor. Böylece daha hızlı araç çağırma, daha kısa yolculuk süreleri ve şehir genelindeki araç kapasitesinin daha verimli kullanılması mümkün hale geliyor.

Yapay zekâ destekli rota planlaması İstanbul’da verimliliği artırıyor

Yandex AI navigasyon sistemi kullanılarak İstanbul’da gerçekleştirilen 129.000’den fazla yolculuğa ilişkin analiz, yolculuk sürelerinin sefer başına ortalama %7,07 oranında azaldığını ortaya koyuyor. Bu, Yandex Go’nun bugüne kadar Türkiye’deki herhangi bir şehirde ulaştığı en yüksek verimlilik seviyesi olarak kaydedildi. Bu sonuç, gerçek zamanlı makine öğreniminin İstanbul’un yoğun ve karmaşık trafik yapısında çok daha yüksek verimlilik sağlayabildiğini gösteriyor.

Türkiye genelinde bir yıl içinde gerçekleştirilen milyonlarca yolculuğun analizine göre, Yandex Go’nun yapay zekâ destekli rota optimizasyonu ve araç yönlendirme sistemi, yolculara toplamda 254.000 saatin üzerinde zaman tasarrufu sağladı. Bu süre yaklaşık 29 yıla denk geliyor. İstanbul’un da hizmet ağına katılmasıyla birlikte, bu zaman tasarrufunun ülke genelinde iki kattan fazla artması bekleniyor. Yandex Go’nun akıllı araç yönlendirme sistemi sayesinde, şu an hizmet verilen tüm şehirlerde araçların ortalama tahmini varış süresi 3 dakikanın altına kadar düşüyor.

Eşleştirme algoritmasının arkasındaki zekâ

Bir yolcu araç çağırdığında, Yandex Go önce akıllı telefondaki GPS sinyali aracılığıyla yolcunun alınacağı konumu belirliyor. Platform daha sonra bu talebi kabul edebilecek yakındaki iş ortağı sürücüleri tespit ediyor. Ancak haritadaki en yakın sürücü her zaman en uygun seçenek olmayabiliyor.

Sistem en uygun eşleştirmeyi yapmak için aynı anda birden fazla faktörü değerlendiriyor. Sürücünün hâlihazırda yolcuya doğru ilerleyip ilerlemediğine, başka bir yolculuğu tamamlayıp tamamlamadığına ve ne kadar sürede müsait olabileceğine bakıyor. Algoritma ayrıca iptal geçmişi, dakiklik, sürücü puanı ve gerektiğinde yolcunun talep ettiği araç kategorisi gibi güvenilirlik göstergelerini de dikkate alıyor.

Yandex Go, her potansiyel sürücü için yolcuya tahmini ulaşma süresini hesaplıyor. Bu tahmin, kuş uçuşu mesafeye dayanmıyor. Bunun yerine sistem, sürücünün izlemesi gereken gerçek rotayı değerlendiriyor ve trafik yoğunluğu, trafik ışıkları, yol kapanmaları, rota kısıtlamaları ve izin verilen hız limitleri gibi mevcut yol koşullarını dikkate alıyor. Bu hesaplamaların ardından potansiyel sürücüler, yolcuya tahmini ulaşma süresi ve güvenilirliklerine göre sıralanıyor. Talep daha sonra yolcuya en hızlı ve en güvenilir şekilde ulaşabilecek sürücüye iletiliyor.

Örneğin, bir yolcu parkın bulunduğu noktadan araç çağırdığında, 500 metre uzaklıktaki bir sürücü yoğun trafikte bekliyor olabilir. 800 metre uzaklıktaki başka bir sürücü ise trafiğin akıcı olduğu bir güzergâhta yolcuya doğru ilerliyor olabilir. Buna karşılık yalnızca 300 metre mesafedeki üçüncü bir sürücü, az önce başka bir seferi tamamladığı için henüz yeni bir çağrıyı kabul edecek durumda olmayabilir. Bu durumda sistem, yolcuya daha hızlı ulaşabileceği için 800 metre uzaklıktaki sürücüyü tercih edebilir.

Arz ve talep tahmine dayalı analizlerle dengeleniyor

İstanbul’da yolculuk talebi; günün saati, hava koşulları, trafik durumu veya büyük etkinliklere bağlı olarak hızla değişebilir. Aynı anda çok sayıda yolcu, araç çağırdığında ve müsait iş ortağı sürücü sayısı sınırlı olduğunda, Yandex Go arz ve talebi daha verimli dengelemeye yardımcı olmak için tahmine dayalı teknolojiden yararlanıyor.

Platform, talebin hangi bölgelerde artacağını öngörmek için geçmiş yolculuk verilerini ve şehirdeki ulaşım hareketliliğini analiz ediyor. Örneğin cuma akşamları ulaşım merkezlerinin çevresinde, büyük konser ve spor etkinlikleri öncesinde veya sonrasında etkinlik alanlarının yakınında ya da yağışlı havalarda şehir genelinde araç talebi artabiliyor. Sistem bu veriler doğrultusunda, iş ortağı sürücülere talebin yoğunlaşmasının beklendiği bölgelere yönelmelerini öneriyor.

Sistem, sürücülerin yolcunuz geçirdiği süreyi en aza indirecek şekilde de tasarlandı. Bir sürücü mevcut seferini henüz tamamlamadan önce bile Yandex Go, sürücünün mevcut seyahat yönüne en uygun bir sonraki yolculuk talebini belirleyebiliyor. Bazı durumlarda platform, daha verimsiz bir talebi hemen atamak yerine, daha uygun bir eşleşme için kısa süre beklemeyi tercih edebiliyor. Bu sayede sürücüler gereksiz kilometre yapmadan daha verimli çalışabiliyor.