Bilim dünyasında birinci: Sıfırdan sentetik hücre üretildi

Bilim etraflarında ömrün tarifi üzerine süregelen tartışmalar sentetik, diğer bir deyişle yapay bir hücrenin geliştirilmesiyle yesyeni bir boyuta taşındı. Minnesota Twin Cities Üniversitesi bünyesinde çalışan takım, doğal bir hücrenin parçalanması yerine büsbütün kimyasal bileşenlerin bir araya getirilmesiyle “SpudCell” ismini verdikleri mikroskobik yapılar inşa etti.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Standart bir bakteriden elli kat daha ufak olan bu damlacıklar, yağlı bir zarın muhafazası altında enzimler, temel kimyasallar ve genetik talimatlar taşıyor. Araştırmacılar, bu yapay oluşumların beslenme, büyüme ve hatta DNA kopyalama üzere biyolojik süreçleri taklit ettiğini gözlemledi. Profesör Kate Adamala liderliğindeki çalışma, hayatın temel işlevlerinin gizemli bir güçten çok kimyasal süreçlere dayandığını savunuyor.

“Biotic” isimli bir kurum çatısı altında yürütülen bu proje, 90 bin çift DNA dizilimiyle biyologların daha evvel öngördüğü asgarî genom hudutlarının dahi altına inmeyi başardı. Hücrelerin protein sentezi için muhtaçlık duyduğu araç kiti ise PURE ismi verilen biyokimyasal bir setten sağlanıyor.

Evrim ve bölünme kapasitesindeki sınırlar

Sentetik hücreler, kuşaklar uzunluğu süren doğal seçilim gibisi bir süreç sergileyerek şaşırtan bir adaptasyon yeteneği gösterdi. Dışarıdan enjekte edilen mutasyonlar sayesinde, beş jenerasyon sonunda hücrelerin baskın hale geldiği kaydedildi.

Ancak tüm bu teknik başarılara rağmen uzmanlar, SpudCell’i tam manasıyla “canlı” kategorisine koymaktan kaçınıyor. Hücre bölünmesinin şimdi laboratuvar ortamında dış müdahale olmadan gerçekleşememesi ve her bölünme döngüsünde genom bütünlüğünün büyük oranda kaybedilmesi, projenin önündeki en büyük maniler arasında.

Akademik topluluk, çalışmanın hakem kıymetlendirme süreçlerinden geçmeden kamuoyuyla paylaşılmasını etik açıdan tartışmalı buluyor. Birtakım biyologlar, bu tıp kolaylaştırılmış yapay sistemlerin, mevcut doğal hücreleri modifiye etmekten daha verimli sonuçlar verip vermeyeceği konusunda kuşkularını koruyor. Teknoloji, biyolojik bir fabrikanın kapılarını aralamış üzere görünse de, yaşayan bir organizmanın karmaşıklığını tam manasıyla yakalamak için daha kat edilmesi gereken uzun bir yol olduğu açık.