Denemesi parasız: Terlemek yetmediğinde göğüslü refleksi devreye giriyor

Fizik kurallarına nazaran termal güç, sıcaklığı yüksek olan bir maddeden daha soğuk olana yanlışsız kesintisiz formda akar. Bu temel kural, haziran ayı prestijiyle dünya nüfusunun yüzde 80’inden fazlasını tesiri altına alan kavurucu yaz sıcaklarında hayati bir müdafaa kalkanına dönüşüyor. Birçoğumuz pencereleri sonuna kadar açıp çarşafları yere fırlatırken, konuttaki evcil dostlarımızın çok daha pratik bir tahlil uyguladığını fark ederiz.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Kediler, köpekler ya da parklardaki yabani sincaplar, bacaklarını dört yana dümdüz uzatarak karın üstü yere serilir. Toplumsal medyada “sploot” (serilme) olarak isimlendirilen bu eğlenceli poz, aslında canlıların aşırı ısınmayı önlemek ismine başvurduğu dahi bir hayatta kalma stratejisi. Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Park Servisi bile her yaz devrini resmi olarak “serilme sezonu” biçiminde duyuru ederek bu formülü selamlıyor. İşin özünde ise tabiatın canlılara sunduğu iletim, taşınım, buharlaşma ve ışıma prosedürlerinden en tesirlisi, yani direkt temasla ısı iletimi kapalı.

Evcil hayvanların beden sıcaklığı insanlara kıyasla biraz daha yüksek seyrederek 37,7 ile 39,2 derece arasında değişiklik gösterir. Bu yüksek ısı sebebiyle, yaz aylarında mutfaktaki mermer yahut fayansların buz üzere yüzeyi onlar için kusursuz birer soğutma matı haline gelir. Ağaçlarda koşan bir sincap ya da odada dolanan bir kedi, hareket durduğu an önemli bir iç ısı üretmiş olur. Hayvan gölgeli bir tabana gövdesini büsbütün yapıştırdığında, cilt yüzeyine yakın pozisyondaki sıcak kan soğuk tabanla temas eder. Süratle soğuyan bu kan, damarlar yoluyla tüm bedene dağılarak ani bir ferahlık sağlar. Günümüzde biyomimetik alanında çalışan bilim insanları da tabiattaki bu direkt temas yollarını inceliyor. Buradan elde edilen bilgiler, binalarda güç idaresi ve yeni kuşak soğutma sistemleri geliştirmek maksadıyla model alınıyor.

Ofis tabanında yapılan insan deneyi

Suda yaşayan canlılar fazla ısıyı taşınım yoluyla, yani suyun akışkan hareketiyle kaybederken, beşerler ise sıcakla gayrette çoğunlukla terleme ve buharlaşma prosedürünü kullanır. Pekala, can dostlarımızı rahatlatan bu taktik bizde de işe fayda mı?

Bu sorunun cevabını bulmak isteyen bir medya şirketi, yoğun bir iş gününde podcast ve görüntü kurguları arasında boğulan bir ofis çalışanını feda ederek sistemi kendi üzerinde test etti. Gün ortasında ahşap tabana yüzüstü uzanan çalışan, derin bir nefes alarak serinliği anında hissettiğini lisana getirdi. Klasik bir sandalyede oturup boğucu havaya maruz kalmaktansa, soğuk parkenin ferahlığını tüm gövdede hissetmek anlık bir rahatlama getirdi.

Sonuçta beşerler da memeliler aleminin bir modülü olduğu için bu biyolojik refleks bizim için de olağanüstü bir alternatif sunuyor. Yeniden de bu formülü uygulayacağınız yeri gerçek seçmeniz kaide. Konuttaki lamine parkeler ne kadar güvenliyse, dışarıdaki asfalt yollar o kadar tehlikeli. Akan trafiğin ortasında kalmamak ismine bu taktiği konutunuzun konforlu sonları içinde tutmak en doğrusu olacaktır.