İsmimizin yüz formumuzu oluşmasında tesirli olduğu hiç aklınıza gelir miydi?

İsimlerimizin yalnızca bir hitap hali olmaktan öte, fizikî görünümümüz üzerinde bâtın bir mimar olduğu hiç aklınıza geldi mi? Bilim dünyası, bireylerin taşıdığı isimlerle yüz sınırları arasında şaşırtan bir bağ bulunduğunu ortaya koyan bir araştırmayı tartışıyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Çocuklukta hiçbir iz taşımayan bu ilgi, yetişkinlik periyodunda bir çeşit “kendi kendini gerçekleştiren kehanet” olarak yüzlerimizde besbelli hale geliyor. Araştırmacılar, insanların isimleriyle fizikî görünümleri arasındaki bağlantıyı anlamak ismine enteresan bir deney düzeneği kurdu. Yetişkinler ve çocuklardan oluşan kümelere fotoğraflar gösterilerek isim iddiaları yapmaları istendi. Sonuçlar epey dikkat cazipti; yetişkinlerin fotoğrafları, rastlantısal muvaffakiyet oranlarının çok üzerinde bir doğrulukla isimleriyle eşleştirilebiliyordu. Çocukların yüzlerinde ise bu çeşit bir bağa rastlanmadı.

Bu durumu derinleştirmek isteyen uzmanlar, sürece makine tahsili modellerini dahil etti. Yapay zeka sistemleri, tıpkı ismi taşıyan yetişkinlerin yüz çizgilerinde besbelli benzerlik kalıpları tespit ederken, birebir ismi taşıyan çocuklarda rastgele bir ortak özellik bulamadı. Araştırmanın final evresinde, yapay zeka ile yaşlandırılan çocuk fotoğrafları da emsal bir “uyumsuzluk” sergiledi. Yani bir insan ismiyle doğmuyor, tersine ömrü boyunca o ismin taşıdığı toplumsal beklentilere nazaran yüz çizgilerini şekillendiriyor.

Toplumsal etiketler ve kimlik inşası

Dr. Yonat Zwebner ve takımı, elde edilen dataların toplumsal yapılanmanın gücünü kanıtladığı görüşünde. Bireyin taşıdığı ismin, etrafındakilerin o bireye yönelik beklentilerini şekillendirdiği ve bu beklentilerin de vakitle kişinin hem fizikî hem de ruhsal gelişimine yön verdiği düşünülüyor.

Proceedings of the National Academy of Sciences mecmuasında yayımlanan bu çalışma, isimlerin ötesine geçerek cinsiyet yahut etnik köken üzere daha geniş çaplı etiketlerin de insan gelişimini misal formda etkileyebileceğine dair yeni kapılar aralamış durumda. Görünüşe bakılırsa, kim olduğumuz yalnızca genlerimizin değil, etrafımızın bize taktığı etiketlerin de bir toplamı.