Türkiye’nin yerli atomik saati uzaya fırlatıldı: Birinci sinyal muvaffakiyetle alındı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Milli Uzay Programı’nın stratejik projeleri arasında yer alan Rubidyum Atomik Saati‘nin (RAFS) başarıyla uzaya gönderildiğini duyurdu. SpaceX’in Transporter-17 görevi kapsamında fırlatılan yerli atomik saatten ilk sinyalin de başarıyla alındığı açıklandı. Proje, Türkiye’nin geliştirmeyi hedeflediği Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi (BKZS) için kritik altyapılardan biri olarak görülüyor.

Tamamen yerli imkanlarla geliştirildi

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

RAFS, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) öncülüğünde, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) ana yükleniciliğinde TÜBİTAK UZAY ve İTÜNOVA iş birliğiyle tamamen yerli imkanlarla geliştirildi.

Atomik saatler, atomların enerji seviyeleri arasındaki sabit rezonans frekanslarını referans alarak zamanı son derece yüksek hassasiyetle ölçüyor. RAFS’ta kullanılan rubidyum atomu, bir saniyede 6 milyar 834 milyon 682 bin 610 kez titreşerek zaman ölçümünde referans oluşturuyor. Bu yüksek hassasiyet, özellikle uydu tabanlı konumlama sistemlerinde kritik önem taşıyor. Çünkü birkaç nanosaniyelik zamanlama hatası bile konum bilgisinde önemli sapmalara neden olabiliyor.

Uzayda en az bir yıl test edilecek

Yerli atomik saat, bir küp uydu üzerinde en az bir yıl boyunca yörüngede görev yapacak. Bu süreçte sistemin vakum, radyasyon, sıcaklık değişimleri ve uzayın zorlu çevresel koşulları altındaki performansı ölçülecek. Elde edilecek zaman ve frekans verileri, Türkiye’deki yer istasyonları üzerinden takip edilerek analiz edilecek. Böylece sistemin uzay ortamındaki dayanıklılığı ve hassasiyeti doğrulanacak.

Uzay görevinden elde edilecek veriler, Türkiye’nin haberleşme, navigasyon, uydu sistemleri ve bilimsel uzay çalışmaları için geliştirilecek yüksek hassasiyetli zamanlama teknolojilerine katkı sağlayacak.

Atomik saat teknolojisi uydu sistemlerinde hassas konumlama, haberleşme ağlarının senkronizasyonu, güvenilir veri aktarımı ve kesintisiz zaman bilgisinin sağlanması açısından temel bileşenler arasında yer alıyor. Bunun yanında savunma, finans, enerji şebekeleri ve ulaşım gibi doğru zaman senkronizasyonuna ihtiyaç duyan alanlarda da kritik rol üstleniyor. RAFS Projesi, Milli Uzay Programı’nın stratejik hedeflerinden biri olan Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi’nin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.