New York Okullarda Yapay Zekayı 8. Sınıfa Kadar Yasakladı

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, 2026-2027 eğitim yılında kentteki devlet okullarında 8. sınıf ve altındaki öğrencilerin üretken yapay zeka araçlarını kullanmasını bir yıl süreyle yasaklayan düzenlemeyi duyurdu. Kararın yaklaşık 600 bin öğrenciyi etkilemesi bekleniyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Mamdani, kararın temel amacının sınıflardaki insan bağlantısını korumak olduğunu belirtti. Belediye başkanına göre öğrencilerin problem çözme ve sosyal becerilerini ChatGPT, Claude ve Gemini gibi sohbet botları yerine öğretmenleri ve akranlarıyla etkileşim kurarak geliştirmesi gerekiyor.

Mamdani, teknolojinin reddedilmediğini ancak öğrencilerin yararına olduğundan emin olunmadan eğitim sürecine dahil edilmemesi gerektiğini söyledi.

Bir yıl boyunca yapay zekanın etkisi araştırılacak

Yasak, 2026-2027 eğitim-öğretim yılı boyunca uygulanacak. Bu süreçte eğitimciler, veliler ve seçilmiş yetkililerden oluşan bir grup ise üretken yapay zekanın çocuklar üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar yürütecek.

Elde edilen sonuçların ardından grubun, yapay zekanın okullarda nasıl kullanılacağı konusunda sonraki adımlara ilişkin öneriler hazırlaması planlanıyor.

Liseler tarafında ise bu türden bir kısıtlama yok. Ancak bazı liseler üretken yapay zeka pilot programlarına katılabilecek. Böylece öğrencilerin teknolojiyi kontrollü bir ortamda kullanması ve etkilerinin gözlemlenmesi hedefleniyor. Ayrıca tüm lise öğrencileri yılda iki kez, yapay zekaya ilişkin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik dersler alacak.

Bununla birlikte yasaklar ve kısıtlamalar sadece öğrenciler için geçerli olacak. Öğretmenler derslerde veya idari işlerde yapay zeka araçlarını kullanmaya devam edebilecek.

Ayrıca bazı öğrenciler için istisnalar uygulanacak. Engelli öğrencilerin kullandığı yardımcı teknolojiler, birden fazla dil bilen veya öğrenen öğrencilerin ihtiyaçları ve bilgisayar bilimi dahil kariyere hazırlık programları kapsamında kullanılan yapay zeka araçları yasaktan muaf tutulabilecek.

Ekran süresine de sınır getiriliyor

Yeni politika yalnızca yapay zeka kullanımını düzenlemiyor. Çocukların ekran karşısında geçirdiği süreye ilişkin yeni günlük hedefler de getiriliyor. Buna göre birçok ilkokul öğrencisi için günde 30 dakika, ortaokul öğrencileri için ise 45 dakika ekran süresi sınırı öneriliyor. Ancak bunların zorunlu yasaklar olmadığı özellikle belirtiliyor. Dolayısıyla aileler ev ortamında çocuklarının ekran kullanımına ilişkin kendi kararlarını verebilecek.

New York’un haricinde çocukların üretken yapay zeka kullanımına yönelik uluslararası kısıtlamalar da giderek artıyor. Norveç de benzer bir yasak uygularken, İtalya 14 yaşından küçük çocukların yapay zeka kullanabilmesi için ebeveyn onayı şartı getiren düzenlemeyi kabul etti.

Açıkçası bu yönde bir düzenlemenin Türkiye’de de ele alınması yararlı olabilir. Özellikle çocukların ekran süreleri konusunda halkın ve ebeveynlerin daha fazla bilinçlendirilmesi gerekiyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na göre önerilen ekran süreleri yaş gruplarında şu şekilde olmalı;

• 0-3 Yaş: Görüntülü konuşma haricinde kullanım olmamalı.
• 3 Yaş: Günlük en fazla 30 dakika.
• 4 Yaş: Günlük en fazla 40 dakika.
• 5 Yaş: Günlük en fazla 50 dakika.
• 6 Yaş: Günlük en fazla 60 dakika (1 saat).
• İlkokul ve Ortaokul Çağı (6-12 Yaş): Günlük en fazla 1-2 saat.