Satürn’de şaşırtıcı keşif: 167 bin kilometrelik geometrik yapı

Satürn’ün atmosferinde şimdiye kadar görülmemiş bir geometrik yapı ortaya çıktı. Gezegenin güney kutbunu çevreleyen devasa bulut sistemi, on eşit kenarlı bir şekil oluşturuyor ve yaklaşık 167 bin 820 kilometrelik genişliğiyle dikkat çekiyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Bu keşif, Satürn’ün kutuplarındaki atmosferik hareketlere ilişkin bilinenleri de yeniden gündeme getirmiş durumda. Çünkü gezegenin kuzey kutbunda onlarca yıldır gözlemlenen yaklaşık 32 bin kilometre genişliğindeki altıgen yapı, uzun süre Satürn’e özgü ve benzersiz bir atmosfer olayı olarak değerlendiriliyordu. İspanya’daki Bask Bölgesi Üniversitesi’nden gezegen bilimci Agustin Sanchez‑Lavega’nın liderliğindeki ekip ise güney kutbundaki yeni yapı sayesinde bu düşüncenin değişebileceğini belirtiyor.

Satürn’ün eksen eğikliği nedeniyle güney yarım küresi, 2012‑2023 yılları arasında Dünya’dan görülemiyordu. NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu tarafından 2023’te elde edilen görüntülerin incelenmesiyle birlikte, güney kutbunu çevreleyen ongen yapı ilk kez belirgin biçimde ortaya konuldu.

Her bir kenarı yaklaşık 16 bin 782 kilometre uzunluğunda olan dekagonun, atmosferdeki kavisli rüzgar akıntılarının oluşturduğu dalgalarla bağlantılı olduğu düşünülüyor. Yapının kendi ekseni etrafındaki bir turunu yaklaşık 800 günde tamamladığı hesaplanıyor.

Güneydeki yapı ile kuzey kutbundaki altıgen arasında ise önemli bir fark söz konusu. Kuzeydeki altıgen onlarca yıldır karanlık görünümünü büyük ölçüde korurken, güney kutbundaki ongenin kenarlarında görülen koyuluk zaman içinde değişkenlik gösteriyor.

Önümüzdeki yıllar kritik olabilir

Science Advances dergisinde 2 Eylül 2026’da yayımlanan araştırmaya göre güney kutbundaki dekagon henüz gelişim sürecinde olabilir. Araştırmacılar, bölgedeki güneş radyasyonunun 2032’de en yüksek seviyesine ulaşacağını belirtiyor. Bu nedenle ekip, yapının önümüzdeki yıllarda nasıl değişeceğini yakından izlemek istiyor. Devasa bulut sisteminin zamanla daha kararlı bir yapıya dönüşüp dönüşmeyeceği ya da dağılarak ortadan kalkıp kalkmayacağı henüz bilinmiyor.

Araştırmacılar ayrıca Satürn’ün üç boyutlu rüzgar ve sıcaklık modellerini geliştirerek bu sıra dışı atmosfer olayının nasıl oluştuğunu daha ayrıntılı biçimde çözmeyi hedefliyor.