ABD, Çinli Yapay Zeka Şirketlerini Suçladı: “Sistematik Hırsızlık”

Son dönemde hemen hemen her alanda sıçrama yaparak ABD’ye yetişen Çin, yapay zekâ alanında da bugün zirve yarışına dâhil olmuş durumda. DeepSeek, MoonShot AI, Alibaba gibi Çinli şirketler tarafından geliştirilen yapay zekâlar, OpenAI veya Google’ın en üst modelleriyle yarışabiliyor. Ancak Çinli şirketlerin bu sıçramayı nasıl yaptığı konusu yeni bir tartışma başlatmış durumda. Çünkü ABD, Çinli şirketleri “endüstriyel ölçekte hırsızlık” yapmakla suçluyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

ABD yetkililerinin gündemdeki temel konu, “distillation” olarak bilinen model eğitme tekniği. Normalde meşru bir araştırma ve geliştirme yöntemi olarak kabul edilen distillation, gelişmiş bir yapay zeka modelinin ürettiği yanıtları kullanarak daha küçük veya farklı bir modelin eğitilmesini ifade eder. Ancak ABD kurumları, Çinli yapay zeka şirketlerinin bu yöntemi çok daha farklı ve sistematik bir biçimde kullandığını ileri sürüyor. FBI, NSA ve CISA tarafından yayımlanan uyarıda, Çin merkezli şirketlerin Amerikan firmalarının ticari sırlarını “endüstriyel ölçekte” çaldığı öne sürüldü.

Ortak uyarıya göre, Çin merkezli bazı büyük teknoloji şirketleri Amerikan yapay zeka modellerini yüksek hacimli sorgularla adeta “öğretmen” olarak kullanıyor. Yetkililer, bu uygulamanın normal bir model geliştirme sürecinin çok ötesine geçtiğini savunuyor. Şirketler, Amerikan modellerini çok yüksek sayıda sorguya tabi tutarak modelin sahip olduğu özel yetenekleri ve bilgi işleme yöntemlerini sistematik şekilde çıkarmaya çalışıyor. Elde edilen yanıtlar daha sonra Çinli firmaların kendi modellerini eğitmek için kullanılıyor. Bu bağlamda, distillation yönteminin bazı Çinli şirketlerin yapay zeka geliştirme sürecinin yardımcı bir parçası olmaktan çıkıp “temelini oluşturan” bir yöntem haline geldiği belirtiliyor.

Çinli şirketlerin, Amerika’nın koyduğu güvenlik önlemlerini aşmak için “transfer station” adı verilen bir vekil hesap ve hizmet ağı kullandığı iddia ediliyor. Bu sistem sayesinde Çin’deki kullanıcılar doğrudan erişemediği ABD merkezli modellerden üçüncü taraflar üzerinden erişim sağlıyor ve yüksek miktarda çıktı topluyor. FBI, NSA ve CISA, bu yaklaşımın coğrafi kısıtlamaları, güvenlik önlemlerini ve kullanım şartlarını aşmak için kullanıldığını savunuyor.

Özellikle DeepSeek ve Alibaba gibi Çin merkezli teknoloji şirketleri, yüksek hacimli distillation operasyonları yürüttükleri gerekçesiyle suçlanıyor.

Anthropic de bu bildiriden hemen sonra benzer bir açıklama yaptı. Şirket, Çinli yapay zeka firmalarının Claude modelinin yeteneklerini sistematik şekilde çıkarmaya çalıştığını iddia ediyor.

Washington yönetimi, bu faaliyetlerin fikri mülkiyet hırsızlığı sınırını aşması durumunda yalnızca diplomatik tepki vermekle yetinmeyeceğini belirtiyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çinli şirketlerin Amerikan modellerinden gizli bir şekilde yararlanarak fikri mülkiyet hırsızlığı gerçekleştirmesi hâlinde yaptırımların gündeme gelebileceğini söyledi.

Çin ise ABD’nin suçlamalarını kesin bir dille reddediyor. Çin’in Washington Büyükelçiliği, distillation konusunu gündeme getiren ABD’nin, Çin’in yapay zeka alanındaki gelişimini hedef alan kasıtlı bir saldırı olduğunu savunuyor. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning, ülkesinin yapay zeka alanındaki ilerlemesinin bilim ve teknolojideki kendi kendine yeterliliğinin bir göstergesi olduğunu belirterek ABD’yi “asılsız suçlamalardan” kaçınmaya çağırdı.