Ay’da büyük şehirler kurmak mümkün, fakat ciddi bir sorun var

Ay‘ın kutuplarında su buzu bulunması, gelecekte burada kalıcı üsler ve hatta şehirler kurulabileceği düşüncesini güçlendirdi. Ancak bilim insanlarının yaptığı yeni bir çalışma, özellikle milyonlarca kişilik yerleşimlerin su kaynakları açısından sürdürülebilir olmayabileceğine işaret ediyor. Öte yandan enerji konusunda ise bir sorun beklenmiyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Ay’da su var ancak ne kadar yeterli?

Ay’ın oluşumundan kısa süre sonra yaşanan yoğun asteroit bombardımanı, kraterli yüzeyi meydana getirdi. Kutuplardaki bazı kraterlerin tabanları ise yaklaşık 4 milyar yıldır güneş ışığı almıyor. Sıcaklığın yaklaşık -163°C’in altında kaldığı bu bölgelerde su buzu, Ay’ın vakum ortamına rağmen son derece uzun süre korunabiliyor.

Bilim insanları bu alanları “soğuk tuzaklar” olarak adlandırıyor. Hesaplamalara göre buz, milyar yılda bir milimetreden daha az kayıp yaşayacak şekilde varlığını sürdürebiliyor. Üstelik Ay’a çarpan asteroitlerin bir bölümü su taşıdığı için bu kraterlerde doğal su rezervleri oluşmuş durumda.

2013 yılından bu yana gerçekleştirilen Ay yörüngesi görevleri, söz konusu kaynakların yerini belirleme konusunda önemli veriler sağladı. İlk tahminler, Ay’da 910 milyon metrik tona kadar su bulunabileceğini ortaya koyuyordu. Bu keşif, insanların ihtiyaç duyduğu her şeyi Dünya’dan taşımadan Ay’da yaşayabileceği fikrini somutlaştırdı.

Jeff Bezos’un ağır sanayiyi Ay’a taşıma hedefi ve Elon Musk’ın kendi kendini büyütebilen şehirler kurma vizyonu da bu potansiyele dayanıyor. Fakat nüfus büyüdükçe su kaynaklarının ne kadar süre dayanacağı önemli bir soru. Yayımlanan çalışma da bu soruya yanıt arıyor.

Güneş enerjisi büyük bir avantaj sağlayabilir

Araştırmacılar, Ay’da 100 bin ve 1 milyon kişilik şehirlerin sürdürülebilirliğini değerlendirmek için enerji ve su tüketimini temel alan bir fizibilite hesabı yaptı. Enerji konusunda ise suya kıyasla daha olumlu bir tablo ortaya çıktı.

Kutuplardaki kraterlerin kenarları, neredeyse sürekli güneş ışığı alıyor. Bu nedenle bazı bölgeler “sürekli ışık tepeleri” olarak anılıyor. Bu alanlara yerleştirilecek, kilometre yüksekliğindeki kuleler ve fotovoltaik paneller sayesinde 3 gigawatt elektrik üretilebileceği hesaplanıyor.

Ay’da güneş paneli üretmek için gerekli silikonun bulunabileceği de belirtiliyor. Böyle bir enerji altyapısı, güneş ışığı alan bölgelere yakın yapay zeka veri merkezlerinin kurulmasını sağlayabilir.

Milyonlarca kişilik şehirler suyu tüketebilir

Ancak asıl sorun, enerji üretiminden çok suyun kullanımında ortaya çıkıyor. Araştırmacılar, başlangıçta neredeyse 1 milyar ton su bulunduğunu varsayarak farklı nüfus senaryolarını inceledi. Geri dönüşüm yapılmadığı durumda büyük bir şehrin su rezervi yalnızca birkaç yıl içinde tükenebiliyor.

Su geri dönüşümünde Uluslararası Uzay İstasyonu’nda ulaşılan yüzde 98’lik verimlilik sağlansa bile 1 milyon kişilik bir şehir, su kaynaklarını bir asırdan biraz daha uzun sürede tüketiyor. Üstelik günümüzdeki tahminler, Ay’daki su miktarının ilk varsayımdan yaklaşık 30 kat daha az olabileceğini gösteriyor.

Bu durum, büyük şehirlerin sürdürülebilirliğini daha da zorlaştırıyor. Mevcut tahminler doğruysa, küçük bir şehir bile yaklaşık 10 yıl içinde su sıkıntısıyla karşılaşabilir. Buna karşılık 1.000 kişilik bir köy veya 10.000 kişilik bir kasaba, uygun koşullarda birkaç yüzyıl ya da daha uzun süre faaliyet gösterebilir.

Su tüketimini azaltmak için çeşitli yöntemler üzerinde duruluyor. Geri dönüşüm sistemlerinin verimliliğini artırmak, dikey tarım teknikleriyle su kullanımını düşürmek ve erişilebilir asteroitlerden su taşımak bunlar arasında yer alıyor.

Ancak araştırmacılara göre en önemli fırsat, Ay’da henüz keşfedilmemiş su kaynaklarının bulunması olabilir. Mevcut tespit yöntemleri yüzeyin yalnızca birkaç metre altına ulaşabiliyor. Oysa Ay’ın regolit adı verilen parçalı kaya ve toprak tabakası, bazı bölgelerde onlarca metre derinliğe kadar uzanıyor. Dolayısıyla daha derinlerde suyun olma ihtimali bulunuyor.