ABD uzay ajansı NASA’nın insanlı Ay görevi Artemis II, görev süresinin en riskli aşamasına giriyor. Yaklaşık 10 günlük tarihi yolculuğun ardından Orion kapsülünün Dünya’ya dönüşü yalnızca 14 dakika sürecek ancak görev için “ya tamam ya devam” niteliğinde olacak. Planlamaya göre Orion, bu gece Türkiye saatiyle 03:07’de, Güney Kaliforniya açıklarında Pasifik Okyanusu’na iniş yapacak. Bu an, Ay yolculuğunun en kritik aşaması olarak görülüyor. Görev boyunca her şey yolunda gitmiş olsa bile, asıl sınav şimdi başlıyor.
Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!
Orion kapsülü nasıl iniş yapacak?
Dönüşten önce Orion, gerekirse küçük bir manevra ile yörüngesini son kez düzeltecek. Ardından inişten yaklaşık 44 dakika önce mürettebat modülü, Avrupa Uzay Ajansı tarafından geliştirilen servis modülünden ayrılacak. Günlerdir kapsüle güç ve itki sağlayan bu bölümün ayrılmasıyla birlikte ısı kalkanı ilk kez tamamen açığa çıkacak. Kısa süre sonra küçük iticiler devreye girerek kapsülün açısını son kez hassas biçimde ayarlayacak. Bu açı hayati önem taşıyor; çünkü birkaç derecelik sapma bile ya kapsülün yanmasına ya da atmosferden sekerek uzaya geri dönmesine yol açabilir.
Ayrılmanın ardından Orion yaklaşık 20 dakika boyunca süzülecek ve ardından Dünya atmosferinin üst katmanlarına ulaşacak. Yaklaşık 122 kilometre irtifada başlayan bu süreçte işler bir anda ciddileşecek. Kapsül, saatte yaklaşık 38.600 kilometre hızla atmosfere girerken dış yüzeydeki sıcaklık 1650 dereceye yaklaşacak. Astronotlar özel giriş kıyafetleri sayesinde korunacak olsa da, kapsülün dışı adeta alev topuna dönecek.
Yeniden girişten yalnızca saniyeler sonra Orion plazma ile kaplanacak ve yaklaşık 6 dakika sürecek bir iletişim kesintisi yaşanacak. Bu süre boyunca ne astronotlar Dünya ile konuşabilecek ne de görev kontrol merkezi kapsülden veri alabilecek. Yani görevin en kritik dakikalarında, Dünya’daki herkes yukarıda neler olduğunu bilmeden beklemek zorunda kalacak. Bu aşamada en çok dikkat çeken unsur ise ısı kalkanı. Artemis I görevinde benzer bir kalkan beklenenden farklı davranmış ve yüzeyinden parçalar kopmuştu. Bu durum uzun süren bir inceleme sürecine yol açtı. Ancak NASA, Artemis II için kalkanı tamamen değiştirmek yerine giriş profilini revize etmeyi tercih etti. Önceki görevde yaklaşık 14 dakika süren yoğun ısı yükü, bu kez daha kısa ve daha kontrollü bir profil ile yaklaşık 8 dakikaya indirildi. Yapılan testler ve analizler sonrasında yetkililer sisteme güvendiklerini açıklasa da, bu uçuş gerçek anlamda nihai test olacak.
Isı kalkanı görevini tamamladıktan sonra Orion yavaşlamaya başlayacak ve 10.668 metre yükseklikte ön bölme kapağını fırlatarak paraşüt sistemi devreye girecek. Önce küçük fren paraşütleri, ardından ana paraşütler açılarak kapsülün hızı büyük ölçüde düşürülecek. Uzay aracının yaklaşık 32 km/s hızla iniş yapması hedefleniyor.
Bu sistem onlarca yıldır kullanılıyor olsa da, herhangi bir yedek mekanizmanın bulunmaması nedeniyle hala riskli kabul ediliyor. Paraşütlerin düzgün çalışmaması durumunda görev ciddi tehlikeye girebilir.
Normal bir yeniden giriş senaryosunda mürettebat, iki kısa süre boyunca yaklaşık 3,9 g ivmeye maruz kalacak. Daha zorlu senaryolarda bu yük 7,5 g seviyesine kadar çıkabilir (Dünya yerçekiminin 7,5 katı). Kapsül Pasifik Okyanusu’na iniş yaptıktan sonra ABD Donanması’na ait USS John P. Murtha gemisindeki ekipler hızla bölgeye ulaşacak ve ön sundurma bölümüne şişirilebilir bir kurtarma aparatı yerleştirecek. Astronotlar belirli bir sırayla kapsülden çıkarılacak ve helikopterlerle gemiye taşınacak. İlk sağlık kontrollerinin ardından her şey yolunda giderse ekip, ertesi gün Houston’da aileleriyle buluşacak.
