İnsanlığın Ay’a ilk inişini mümkün kılan Apollo 11 görevine ait uçuş yazılımı, onlarca yıl sonra dijital ortamda erişime açıldı. NASA tarafından geliştirilen ve görev sırasında kullanılan bu kodlar, artık GitHub üzerinden kamuya açık şekilde incelenebiliyor. İki temel yazılım bulunuyor
Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!
Paylaşılan depo içerisinde Apollo görev mimarisinin iki temel yazılımı yer alıyor. Bunlardan Comanche055, Komuta Modülü’nün operasyonlarını yönetirken Luminary099 ise Ay Modülü için geliştirilmiş uçuş kontrol yazılımı olarak görev yapıyordu. Her iki sistem de Apollo Guidance Computer (AGC) üzerinde çalışacak şekilde tasarlanmıştı.
AGC’nin donanım kapasitesi bugünün standartlarıyla kıyaslandığında son derece sınırlıydı. Sistem yalnızca 3.840 byte RAM ve 69.120 byte depolama alanına sahipti. İşlem gücü ise saniyede yaklaşık 85.000 komut çalıştırma seviyesindeydi. Buna rağmen bu yapı, insanlığın Ay’a inişini yönlendirecek kadar güvenilir ve hassas bir yazılım altyapısına ev sahipliği yaptı.
AGC donanımı fiziksel olarak yaklaşık 61,6 x 31,6 x 15,2 santimetre boyutlarındaydı ve 32 kilogramın biraz üzerinde bir ağırlığa sahipti. Astronotların etkileşim kurduğu DSKY kontrol birimleri ise yaklaşık 8,2 kilogram ağırlığındaydı ve hem Komuta Modülü hem de Ay Modülü içinde kullanılıyordu.
Bellek ve işlem gücünün son derece sınırlı olması, kodların olağanüstü derecede optimize edilmesini zorunlu kıldı. Bu nedenle Apollo yazılımı, günümüz standartlarına göre son derece kompakt ancak kritik görevler açısından son derece işlevsel bir yapı sergiliyor.
Kodların içinde en dikkat çeken örnek ise ALARM_AND_ABORT.agc dosyasında görülen hata yönetim sistemi. Bu bölüm, uçuş sırasında oluşabilecek kritik arızaları tespit ederek uyarı sistemlerini devreye sokuyor, gerektiğinde ise görevin sonlandırılıp sonlandırılmayacağına karar veren mantığı içeriyor. Söz konusu yapı, basit görünmesine rağmen görev güvenliği açısından hayati bir rol üstleniyordu.
Bir diğer dikkat çeken bölüm ise navigasyon hesaplamalarının yapıldığı yaklaşık 30 satırlık matematiksel çekirdek. Bu küçük kod parçası, uzay aracının yörünge hesaplarını ve yönlendirme işlemlerini gerçekleştirerek gök mekaniğinin temel hesaplarını AGC’nin sınırlı kapasitesine sığdırıyordu.
Simülasyon ortamında çalıştırılabilir
Apollo yazılımlarının gün yüzüne çıkarılması Virtual AGC adlı koruma projesi ile MIT Müzesi’nin iş birliği sayesinde mümkün oldu. Müzede saklanan orijinal kağıt dökümler tek tek tarandı ve satır satır doğrulama süreçlerinden geçirildi.
Öte yandan paylaşılan yazılım Virtual AGC araç seti kullanılarak çalıştırılabiliyor. Linux, macOS, Windows’un eski sürümleri ve FreeBSD gibi farklı sistemlerde simülasyon kurulabiliyor. Bu sayede kullanıcılar, Apollo dönemindeki bilgisayar davranışını birebir deneyimleyebiliyor.
