İran’da ülke genelinde uygulanan internet kesintisi, bağlantı izleme kuruluşu NetBlocks verilerine göre 1.000 saati aşarak şimdiye kadar ölçülen en uzun süreli ulusal kesintilerden biri haline geldi. NetBlocks, kesintinin 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in ortak askeri saldırılarıyla eş zamanlı olarak yoğunlaştığını belirtiyor. Öte yandan Starlink de çözüm sunamıyor; çünkü İran yönetimi Starlink terminallerine sahip kişileri tespit etmeye çalışıyor ve yakalananlar idam cezasına çarptırılabiliyor. Starlink sinyalleri engelleniyor
Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!
Bir araştırmacının Ocak ayında IranWire ile paylaştığı bilgilere göre, Starlink sinyalleri ülkede “askeri düzeyde karıştırmayla” (jamming) engelleniyor. Ayrıca İş ve İnsan Hakları Merkezi, bu yıl kabul edilen yasalar kapsamında Starlink cihazı bulundurmanın ağır yaptırımlara yol açabileceğini aktarıyor. İran’ın ayrıca OpenAI, Nvidia, Apple, Microsoft ve Google gibi büyük teknoloji şirketlerine ait altyapıları hedef alabileceğine dair tehditlerde bulunduğu da belirtiliyor.
NetBlocks, 11 Nisan’da yaptığı açıklamada kesintinin 43 günü aştığını ve hala sürdüğünü duyurdu. Ülkedeki internet trafiği, kesinti öncesinin yalnızca %1’i seviyesinde. Kuruluşa göre bu durum, şimdiye kadar kaydedilen benzer olayların hepsini geride bırakıyor. Ancak Arap Baharı sırasında Libya’da yaşanan kesintinin yaklaşık 6 ay sürdüğü de hatırlatılıyor.
İnternet trafiği çok kısıtlı olarak devam ediyor
Cloudflare Radar verileri, 28 Şubat’ta İran’daki HTTP trafiğinin neredeyse anında %98 oranında çöktüğünü ortaya koyuyor. Tahran başta olmak üzere Fars, İsfahan, Razavi Horasan ve Elburz gibi bölgelerde aynı anda bağlantı kesildi. Buna rağmen, belirli IPv4 rotaları üzerinden çok sınırlı web ve DNS trafiğinin devam ettiği ve bunun yalnızca izin verilen kullanıcılar ile yerel hizmetleri kapsayan bir “beyaz liste” sistemi sayesinde mümkün olduğu belirtiliyor. Devlet bağlantılı medya organları ise erişimin ülkenin yerel intraneti olan “Ulusal Bilgi Ağı” üzerinden sağlandığını ve sadece önceden onaylanmış sitelere ulaşılabildiğini ifade ediyor.
Bu neredeyse tamamen internetin kesilmesi durumu, 8 Ocak’ta hükümet karşıtı protestolar sırasında getirilen önceki kısıtlamaların ardından geldi. 28 Ocak’ta bazı gevşemeler olsa da, 16 Şubat itibarıyla trafik yaklaşık %50 düşük seviyedeydi. İran İletişim Bakanı Sattar Hashemi, Ocak ayındaki kesintinin ekonomiye günlük yaklaşık 35,7 milyon dolar zarar verdiğini ve çevrim içi satışların %80’e kadar düştüğünü açıklamıştı.
İnsan Hakları İzleme Örgütü, mevcut kesintiyi temel hakların ihlali olarak nitelendirirken, özellikle askeri saldırılar sırasında acil bilgilere erişimin engellendiği uyarısında bulundu. Uluslararası Af Örgütü ise 10 Nisan’da 1.000 saat eşiğinin aşılması üzerine İran yetkililerine internet erişimini yeniden sağlama çağrısı yaptı.
