AB, Google’ı uyardı: Gemini, Android’de bu kadar ayrıcalığa sahip olamaz

Akıllı telefonlar, milyarlarca kullanıcıya erişim sağladıkları için yapay zekâ yarışının en kritik cephelerinden biri hâline gelmiş durumda. Bugün Android işletim sistemine sahip bir telefon satın alan kullanıcılar, Google’ın Gemini yapay zekâsıyla doğrudan karşılaşıyor. Gemini yalnızca ön yüklü olarak sunulmuyor, aynı zamanda işletim sistemi seviyesinde çeşitli ayrıcalıklara da sahip. Ancak Avrupa Birliği, bunun rekabet açısından sorun oluşturduğunu düşünüyor.

Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen yeni bir soruşturmanın sonucunda, Google’ın Android’in yapay zekâ ekosistemini daha açık hâle getirmesi gerektiği yönünde bir görüş ortaya çıktı. Avrupa Birliği’ne göre Android’de Gemini’nin sahip olduğu sistem düzeyindeki avantajlar, ChatGPT, Claude ya da Grok gibi rakip yapay zekâ hizmetlerinin kullanıcılarla eşit şartlarda buluşmasını engelliyor. Sürece katkı sunan kuruluşlardan biri olan Free Software Foundation Europe (FSFE) ise daha da ileri giderek, kullanıcıların Android cihazlardaki ön yüklü yapay zekâ bileşenlerini tamamen kaldırabilmesi ve Google’ın bu bileşenleri kullanıcı bilgisi olmadan yeniden yükleyememesi gerektiğini savunuyor. Google ise tüm bu yaklaşımların gereksiz bir müdahâle olduğunu öne sürüyor. Ancak Avrupa Birliği’nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında sahip olduğu yetkiler göz önüne alındığında, şirketin önümüzdeki aylarda önemli değişiklikler yapmak zorunda kalacağı düşünülüyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Google’ın karşı karşıya olduğu bu yeni süreç, Avrupa Birliği’nin son yıllarda teknoloji devlerine yönelik uyguladığı düzenlemelerin devamı niteliğinde. Dijital Piyasalar Yasası kapsamında Google, Apple, Microsoft ve Meta gibi büyük teknoloji şirketleri çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor. Bu şirketlerin pazardaki baskın konumlarını kötüye kullanmasının önüne geçmek isteyen Avrupa Birliği, daha önce Google’ı Android cihazlarda arama motoru seçim ekranı sunmaya, Play Store’da alternatif ödeme sistemlerine izin vermeye ve farklı servisler arasında veri paylaşımını sınırlandırmaya zorlamıştı. Şimdi ise benzer bir müdahale yapay zekâ tarafında gündeme geliyor.

Bazı Android Özellikleri Yalnızca Gemini ile Çalışıyor

Avrupa Komisyonu’nun temel itirazı, Android üzerindeki bazı deneyimlerin yalnızca Gemini ile çalışabiliyor olması. Örneğin bir e-posta hazırlamak, bir fotoğrafı paylaşmak ya da cihaz üzerinde bazı akıllı öneriler almak gibi işlevlerde Gemini’nin rakiplerine kıyasla çok daha geniş sistem erişimine sahip olduğu belirtiliyor. Komisyon, Android kullanıcılarının istedikleri yapay zekâ hizmetini seçebilmesi gerektiğini ve bu seçimin yalnızca uygulama yüklemekle sınırlı kalmaması gerektiğini savunuyor.

AB’nin önerileri arasında dikkat çeken değişiklikler bulunuyor. Bunlardan biri, üçüncü taraf yapay zekâların da sistem genelinde kullanılabilmesi. Kullanıcıların belirli bir tuşa basarak ya da sesli komut kullanarak yalnızca Gemini’yi değil, tercih ettikleri başka bir yapay zekâ asistanını da aktif hâle getirebilmesi isteniyor. Bunun yanında alternatif yapay zekâların ekran içeriğini görebilmesi, cihazdaki verilerden bağlamsal bilgi alabilmesi ve kullanıcıya proaktif öneriler sunabilmesi de öneriler arasında yer alıyor.

Bu noktada özellikle Google’ın son dönemde öne çıkardığı bazı özellikler dikkat çekiyor. Örneğin Gemini destekli Magic Cue sistemi, kullanıcının o anda yaptığı işlemleri analiz ederek ilgili öneriler sunabiliyor. Avrupa Komisyonu, bu tarz özelliklerin yalnızca Google’ın yapay zekâsına özel kalmaması gerektiğini düşünüyor. Eğer önerilen düzenlemeler kabul edilirse, diğer yapay zekâ geliştiricileri de Android üzerinde benzer deneyimler sunabilecek.

Henüz Nihai Bir Karar Çıkmadı

Yerel olarak çalışan yapay zekâ modelleri de tartışmanın önemli bir parçasını oluşturuyor. Günümüzde birçok gelişmiş yapay zekâ özelliği yalnızca bulut üzerinden değil, doğrudan telefonun işlemcisi üzerinde çalışan modeller sayesinde mümkün oluyor. Avrupa Birliği, üçüncü taraf geliştiricilerin de bu yerel modelleri verimli şekilde çalıştırabilmesi için gerekli donanım erişimine sahip olması gerektiğini belirtiyor. Bu sayede rakip yapay zekâ hizmetleri de yüksek performanslı ve hızlı çalışan özellikler geliştirebilecek.

Bununla birlikte Avrupa Komisyonu, Google’ın yeni API’ler oluşturmasını ve Android’e entegre olmak isteyen yapay zekâ geliştiricilerine teknik destek sağlamasını da öneriyor. Üstelik bu araçların ücretsiz sunulması gerektiği ifade ediliyor. Google ise bu taleplerin cihaz üreticilerinin özgürlüğünü kısıtlayacağını, maliyetleri artıracağını ve güvenlik ile gizlilik konusunda yeni riskler yaratabileceğini savunuyor.

Şimdilik ortada nihai bir karar bulunmuyor. Avrupa Komisyonu ilgili taraflardan görüş toplamaya devam ediyor ve soruşturmanın bu yaz tamamlanması bekleniyor. Ancak süreç sonunda Google’ın gerekli değişiklikleri yapmaması durumunda ciddi para cezalarıyla karşılaşabileceği belirtiliyor. Dijital Piyasalar Yasası kapsamında uygulanabilecek cezaların, şirketlerin yıllık küresel gelirlerinin yüzde 10’una kadar çıkabildiği biliniyor.