ABD ve Çin, Yapay Zeka Tehlike Hattı Kurmayı Tartışıyor

ABD ve Çin, yapay zekanın yol açabileceği ciddi güvenlik sorunlarında doğrudan iletişim kurmalarını sağlayacak yeni bir sistem üzerinde görüşüyor. Washington’ın önerdiği mekanizma, iki ülkenin ulusal güvenliği etkileyebilecek yapay zeka olaylarında birbirini bilgilendirmesini amaçlıyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yapılan görüşmelerin ardından yeni bir yapay zeka güvenlik bildirim mekanizması önerdiklerini açıkladı. Plan, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in 24 ve 25 Eylül’deki görüşmesinde de gündeme gelecek.

Sistem hayata geçerse iki ülke, yapay zeka sistemlerinin ciddi tehdit oluşturduğu veya beklenmedik davranışlar sergilediği durumlarda doğrudan iletişim kurabilecek. Taraflar ayrıca ortak tehditler konusunda bilgi paylaşabilecek.

Ancak şu aşamada ortada kesinleşmiş bir anlaşma bulunmuyor. Çin yönetimi önerilen sistemi kamuoyu önünde henüz kabul etmedi.

Sistemde önemli bir eksik var

Önerinin nasıl işleyeceği de soru işaretleri yaratıyor. Mevcut plana göre iletişim kanalında yapay zeka risklerinin ne kadar ciddi olduğunu değerlendirecek teknik uzmanlar yer almıyor.

Georgetown Üniversitesi Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi’nden Sam Bresnick, mevcut bir iletişim kanalının kullanılmasını olumlu bir başlangıç olarak görüyor. Ancak Bresnick’e göre iki ülkenin teknik uzmanları sürece dahil etmesi gerekiyor. Bu durum özellikle askeri alandaki yapay zeka riskleri konuşulurken önem kazanıyor.

Omdia Baş Analisti Su Lian Jye de sistemin iki ülke arasındaki şeffaflığı artırabileceğini düşünüyor. Bununla birlikte etkili bir mekanizma için ABD ve Çin’in risk sınıfları, bildirim şartları, müdahale yöntemleri ve düzenli inceleme süreçleri konusunda anlaşması gerektiğini belirtiyor.

ABD ile Çin arasındaki güvensizlik süreci zorlaştırabilir

Planın önündeki en büyük sorunlardan biri iki ülke arasındaki teknoloji rekabeti. ABD, Çin’in gelişmiş yapay zeka teknolojilerine erişimini sınırlamak amacıyla çeşitli ihracat kontrolleri uyguluyor. Washington ayrıca Çinli şirketlerin ABD merkezli yapay zeka modellerinden izinsiz şekilde yararlandığını öne sürüyor. Çin ise bu suçlamaları reddediyor.

Bu ortam, Pekin’in ABD’nin yapay zeka güvenliği konusundaki girişimlerine nasıl yaklaşacağı konusunda belirsizlik yaratıyor.

Bresnick’e göre Çin, yapay zeka güvenliği başlığı altında yürütülen bazı girişimleri ABD’nin teknolojik üstünlüğünü koruma çabası olarak değerlendirebilir. Bu nedenle iki ülkenin yalnızca bir iletişim kanalı kurması yeterli olmayabilir.

Ortak riskler iki ülkeyi aynı masaya getiriyor

Rekabete rağmen ABD ve Çin’in karşı karşıya olduğu bazı yapay zeka riskleri ortak. Stanford Digital Economy Lab’den Alvin Wang Graylin, yapay zekanın siber saldırılarda veya kritik altyapılara yönelik saldırılarda kullanılmasının her iki ülke için de tehdit oluşturduğunu belirtiyor.

Graylin ayrıca iki ülkenin yapay zeka modellerini denetleme konusunda birbirinden öğrenebileceğini düşünüyor. Çin çok sayıda yapay zeka modelini düzenli olarak denetlerken ABD özellikle en gelişmiş modellerin güvenlik testlerinde farklı bir deneyime sahip.

Ancak ülkelerin yapay zeka risklerine yaklaşımı aynı değil. Bresnick’e göre ABD’de kontrol edilemeyen yapay zeka sistemleri konusunda daha güçlü bir kamuoyu tartışması bulunuyor. Çin ise devletin teknolojiyi kontrol altında tutabileceği yaklaşımını öne çıkarıyor.

Yapay zeka yarışı iş birliğinin önüne geçebilir

Graylin, ABD ile Çin arasındaki yapay zeka rekabetinin yalnızca en güçlü modeli geliştirmek üzerinden değerlendirilmesine karşı çıkıyor. Ona göre pazardaki kullanım oranları, açık modeller ve şirketlerin yapay zeka maliyetleri de rekabetin önemli parçalarını oluşturuyor.

Çin merkezli açık yapay zeka modellerinin küresel kullanımının artması da bu tabloyu değiştiriyor. Özellikle maliyetlerini azaltmak isteyen şirketler açık modelleri alternatif olarak değerlendirebiliyor.

Graylin ayrıca hiçbir ülkenin gelişmiş yapay zeka alanında kalıcı bir teknolojik üstünlük elde edeceğinin garanti olmadığını savunuyor. Bu nedenle iki ülke arasındaki rekabetin güvenlik konusunda kurulabilecek iş birliğini engellememesi gerektiğini düşünüyor.

ABD ve Çin arasındaki yeni bildirim mekanizmasının nasıl şekilleneceği henüz belli değil. Trump ile Xi arasındaki görüşmeler, sistemin yalnızca diplomatik bir iletişim kanalı olarak mı kalacağını yoksa teknik uzmanların da katıldığı daha kapsamlı bir yapıya mı dönüşeceğini gösterebilir.