Ağaçlardan milyonlarca yıl evvel yeryüzüne hükmeden 8 metrelik kuleler

İskoçya’nın Rhynie köyü yakınlarındaki “Rhynie Chert” kaya yataklarında yürütülen fosil çalışmaları, bilim dünyasını şaşırtan bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Erken Devoniyen Dönemi’ne ilişkin, büyük oranda kuvarstan oluşan bu tortul katman, karaya ayak basan birinci canlı formlarının kalıntılarını inanılmaz bir netlikte saklıyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Yaklaşık 400 ila 412 milyon yıl öncesine tarihlenen bu yataklarda incelenen “Prototaxites taiti” çeşidi, son 165 yıldır çözülemeyen büyük bir sırrın kapısını araladı. Bilim insanları bugüne kadar bir düzineye yakın Prototaxites tipi keşfetti. Fakat İskoçya’daki bulgular, bu dev yapıların evrim ağacındaki yerini saptamak için en değerli ipucunu verdi. Bu gizemli sülale, tabiatın büyük ve karmaşık organizmalar inşa etmek için milyarlarca yıl evvel giriştiği büsbütün bağımsız bir deney olarak nitelendiriliyor.

Uzun yıllar boyunca bilim dünyasında kabul gören en güçlü teori, bu sütun biçimindeki organizmaların devasa birer mantar çeşidi olduğu yönündeydi. Edinburg Üniversitesi ve İskoçya Ulusal Müzeleri uzmanlarının yaptığı yakın vakitli ve kapsamlı araştırmalar ise bu tezi kökten değiştirdi. Moleküler Bitki Bilimleri Enstitüsü uzmanları, fosillerin yapısında mantar hücre duvarlarının temel maddesi olan kitine dair hiçbir ize rastlamadı. Üstelik bu canlıların, ne günümüzde yaşayan ne de jenerasyonu tükenmiş hiçbir mantar tipinde gibisi bulunmayan çok tuhaf bir iç anatomik yapısı mevcut.

Moleküler tahliller bitki seçeneğini de büsbütün elediği için, bu yapıların hiçbir yaşayan soy bırakmadan büsbütün ortadan kalkan, bağımsız olarak evrimleşmiş karmaşık ökaryotik bir canlı grubuna ilişkin olduğu katılaştı. Yeni ve daha net fosiller bulunmadığı sürece bu bağımsız evrimsel dalın tam olarak ne olduğunu isimlendirmek mümkün değil.

Ağaçlardan evvel yeryüzüne hükmeden kuleler

Günümüzden 410 milyon yıl evvel Dünya, hayal etmesi güç, büsbütün farklı bir çehreye sahipti. Ne ayaklarımızın altına serilen yeşil çimenler vardı ne de başımızı kaldırdığımızda göğe uzanan ağaçlar. Lakin karasal ekosistemin bu birinci ve en büyük devleri, yaklaşık 8 metrelik devasa uzunluklarıyla gökyüzüne yanlışsız dimdik yükseliyor ve heybetiyle tüm görünüme hakim oluyordu. Yaklaşık 420 milyon yıl evvel, Geç Silüryen Devri’nde yeryüzünde uzunluk gösteren bu yapılar, fakat kendilerinden 25 milyon yıl sonra evrimleşen birinci gerçek ağaçlar tarafından boyut olarak geride bırakıldı.

önemin aç eklembacaklıları için muazzam bir besin kaynağı oluşturan dev kuleler, o çağda adeta ağaçların üstlendiği rolü yerine getirmesine karşın bitki krallığına da hiçbir biçimde uymuyor. Hasılı bu organizmalar, bugün bildiğimiz ve sınıflandırdığımız hiçbir canlı alemine ilişkin görünmediği için kainatın sınıflandırılması en güç canlısı unvanını elinde tutmayı sürdürüyor.