Son dönemde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zekâ teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat çekici bir gelişme yaşanırken, önemli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki dönemde dünyadaki hayatı kayda değer ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik devrimin gelişimini düzenli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.
Yapay Zekâ Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?
Her zaman olduğu gibi bu hafta da yeni yapay zekâ araçları hayatımıza girerken, GPT ve Gemini gibi popüler modeller konusunda da yeni gelişmeler yaşandı. Bu haftaya damga vuran gelişme ise Pentagon’un yapay zekâ şirketleri ile kurduğu karmaşık ilişki oldu. İşte yapay zekâ dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:
Pentagon yapay zekâ dünyasını karıştırdı
OpenAI patronu Sam Altman’ın askeri yapay zekâ teknolojileri geliştirme konusunda Trump hükümeti ile anlaşması sektörde büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. OpenAI modellerinin Pentagon’un gizli ağına entegre edileceğini açıklayan Altman, yapılan anlaşma kapsamında Pentagon’un yapay zekâ sistemlerini “yasal olan her amaç için” kullanabileceğini kabul etti. Giderek daha tartışmalı hâle gelen şirketin şimdi bir de Pentagon’la iş birliği yapması kullanıcıları kızdırdı. “QuitGPT” hareketi X ve Reddit gibi platformlarda hızla yayılırken, binlerce kullanıcı ChatGPT aboneliklerini iptal etmeye başladı. Son dönemde adını daha sık duymaya başladığımız Anthropic ise bu tartışmanın diğer tarafı olarak gündeme taşındı. OpenAI’ın aksine Pentagon’a sınırsız kontrol vermeyi reddeden Anthropic, bu sayede kullanıcıların da takdirini topladı. Nitekim ChatGPT’den ayrılan kullanıcıların bir numaralı adresi Anthropic’in Claude’u oldu. Öyle ki Claude uygulaması App Store’da bu hafta 2. sıraya kadar yükseldi.
Perplexity, 19 yapay zekâ modelini tek sistemde toplayan Perplexity Computer’ı tanıttı
Yapay zekâ alanında dikkat çekici işler ortaya koyan Perplexity, “Perplexity Computer” adını taşıyan yeni ürününü tanıttı. Şirketin Max abonelerine (aylık 200 dolar) sunulan Perplexity Computer, aynı anda 19 farklı yapay zekâ modelini orkestre eden bir yapı üzerine kurulu. Yani tek bir modele her işi yaptırmak yerine, her alt görevi o konuda en iyi performansı veren modele devreden bir “çoklu model orkestrasyonu” söz konusu. AI ajanı kategorisine alabieceğimiz sistem, bir projeyi baştan sona araştırma, tasarlama, kodlama, dağıtıma alma ve yönetme kapasitesine sahip.
Perpelexity Computer, bir dosya sistemi, CLI (komut satırı) araçları, gerçek zamanlı internet erişimi olan bir tarayıcı ve harici servis entegrasyonları ile entegre çalışıyor. Perplexity CEO’suna göre yapay zekânın bir dosya sistemi ve tarayıcıyla birlikte çalışması, onu fiilen “bulutta çalışan bir bilgisayar”a dönüştürüyor.
Jack Dorsey, AI yüzünden çalışanlarının yarısını kovdu
Yapay zekânın insanların işini elinden alacağı yönündeki kaygılar, bugün artık sektörün yeni gerçekliğine dönüşmüş durumda. Nitekim bu hafta bunun en sert örneklerinden birini gördük. Twitter’ın kurucusu olarak tanıdığımız Jack Dorsey’nin yenii şirketi Block, yapay zekâ odaklı dönüşüm sürecinde tarihinin en sert küçülme adımını attı. Şirket, küresel çalışan sayısını 10 binin üzerinden 6 binin altına düşürecek şekilde 4 binden fazla kişiyi işten çıkarma kararı aldı. Dorsey’e göre yapay zekâ, şirket kurmanın ve yönetmenin ne anlama geldiğini temelden değiştiriyor. Karar sonrası yatırımcıların tepkisi ise pozitif oldu. Şirket hisseleri, açıklamanın ardından yüzde 24’e varan artış gösterdi. “Hayalet GSYİH” alarmı: Yapay zekalar küresel ekonomiyi yok edebilir
Tam da Block cephesinde bu gelişmenin yaşandığı dönemde, analiz şirketi Citrini Research‘ten çarpıcı bir gelecek öngörüsü geldi. Yakın geleceğe dair bu kapsamlı değerlendirme, önümüzdeki iki yıl içinde “ajan temelli” yapay zekâ sistemlerinin küresel ekonomi üzerinde zincirleme ve yıkıcı etkiler yaratabileceği bir senaryoyu gündeme taşıdı. Çalışma bir tahminden çok düşünce egzersizi olarak kurgulansa da ortaya konan tablo piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açtı. “The 2028 Global Intelligence Crisis” başlıklı analiz, Haziran 2028’den kaleme alınmış kurgusal bir tablo çiziyor. Buna göre ABD’de işsizlik oranı 2026 başındaki ilk büyük beyaz yaka işten çıkarmalarının ardından hızla yükselerek %10,2 seviyesine ulaşıyor. Aynı dönemde toplam borsa değeri üçte birden fazla geriliyor. Kağıt üzerinde büyüme ve verimlilik güçlü görünürken yapay zekâ ajanlarının ürettiği ve “Hayalet GSYİH” olarak tanımlanan çıktı ulusal hesaplara yansıyor ancak gerçek ekonomide dolaşıma girmiyor. Başka bir ifadeyle üretim artıyor fakat bu artış gelir ve harcama kanalları üzerinden topluma yayılmıyor. Bu da küresel ekonomi için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Citrini Research’ün bu öngörüsü, hem yapay zekâ dünyasında hem de devletler seviyesinde ciddi bir tartışmaya ihtiyaç duyulduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Nvidia, yeni nesil Vera Rubin AI platformu için ilk teslimatlara başladı
Nvidia, bir sonraki nesil yapay zeka veri merkezleri için geliştirdiği Vera Rubin platformunun ilk örneklerini seçili müşterilerine ulaştırmaya başladı. Platformun geniş çaplı kullanıma 2026’nın ikinci yarısı veya 2027’nin başında girmesi bekleniyor. Vera Rubin platformu, Nvidia’nın yapay zeka veri merkezleri için geliştirdiği yeni nesil mimariyi temsil ediyor ve bu platformda 88 çekirdekli Vera CPU’nun yanı sıra her biri 288 GB HBM4 bellekle donatılmış Rubin GPU’lar ve 128 GB GDDR7 bellekli Rubin CPX GPU’lar bulunuyor. Platform, NVLink 6.0 switch ASIC ile rack ölçeğinde yüksek bağlantı kapasitesi sağlarken BlueField-4 DPU entegre SSD ile kritik key-value cache depolamaya imkan tanıyor.
Snapdragon Wear Elite tanıtıldı: Geleceğin yapay zekalı giyilebilir cihazlarına güç verecek
Qualcomm, giyilebilir cihazlar için yeni işlemcisini tanıttı. Snapdragon Wear Elite; Google, Samsung ve diğerlerinin amiral gemisi akıllı saatlerine ve yeni yapay zeka form faktörlerine güç verecek. Snapdragon Wear Elite, yerleşik NPU ile başlayarak geliştirilmiş yapay zekâ donanımı sunuyor. Bu aynı zamanda ayrı Hexagon NPU’ya sahip ilk Snapdragon giyilebilir yonga seti. Qualcomm, bunun iki milyara kadar parametreye, saniyede 10’a kadar belirtece sahip yapay zeka modellerini cihaz üzerinde çalıştırmayı mümkün kıldığını söylüyor. Ayrıca akıllı yanıtlar, metin oluşturma, metin özetleri ve fitness koçları gibi kullanım durumları da bu yeni işlemcinin odak noktaları arasında yer alıyor.
Wear Elite beş çekirdekli CPU (2.1GHz’de 1 büyük çekirdek ve 1.9GHz’de 4 küçük çekirdek) içeriyor. Qualcomm, bu çekirdeklerin Oryon çekirdekleri olmadığını söylemek dışında, hangi çekirdekler olduğunu açıklamadı. Bununla birlikte, şirket yine de tek çekirdekli performansta beş kata kadar artış vaat ediyor. Çipin GPU’su maksimum FPS performansını da 7 kata kadar artırıyor.
Bu Hafta Tanıtılan Yapay Zekâ Araçları
Google, bugüne kadarki en gelişmiş görsel üretim aracı olan Nano Banana 2‘yi kullanıma sundu.
ByteDance’in yeni video üretme aracı DreamID-Omni; hem metin, hem görsel, hem de ses girdilerini işleyerek bunları bir araya getirdiği videolar üretebiiyor.
Sony tarafından yayınlanan MMHNet, videolar için beş dakikaya kadar ses üretebiliyor.
Yapay Zekâ Dünyasından Kısa Kısa
- Financial Times’a göre DeepSeek, R1 sonrası ilk büyük sürümü olan çok modlu V4 modelini Mart başında yayımlayacak.
- OpenAI, ChatGPT‘nin haftalık 900 milyon aktif kullanıcıya ulaştığını, bu kullanıcıların da %5’inden fazlasının aboneler olduğunu paylaştı.
- Nvidia, bellek sıkıntısı nedeniyle mini süper bilgisayarı DGX Spark AI’ın fiyatını 700 dolar artırarak 4.699 dolara çıkardı
- Geçtiğimiz hafta MIT (Massachusetts Institute of Technology) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, bugün otonom olarak dünyaya sunulan pek çok teknolojinin aslında hâlâ insan müdahâlesine ihtiyaç duyduğunu ortaya koydu.
- Son günlerde gelen sızıntılara göre OpenAI, ChatGPT Plus ile Pro arasında konumlanacak yeni bir “Pro Lite” planı hazırlıyor olabilir.
- OpenAI, Silikon Vadisi tarihinin en büyük yatırım turlarından birini tamamladığını duyurdu. Amazon, NVIDIA ve SoftBank toplamda şirkete 110 milyar dolar yatırım yapacağını taahhüt etti.
- Diğer yandanOpenAI, Oracle ve SoftBank’ın Stargate Projesi kapsamında ABD’de yapacakları 500 milyar dolarlık yapay zeka veri merkezi yatırımının ise sahiplik ve kontrol anlaşmazlıkları nedeniyle yavaşladığı bildirildi.
- Meta, AMD ile 6 gigawatt’lık AI çip anlaşması yaptı. Sevkiyat hedefleri tutarsa AMD, Meta’ya 160 milyon hisse verebilecek ve Meta şirkette yüzde 10’a kadar pay alabilecek.
- Claude Code en eski programlama dillerinden biri olan Cobol’u okuyup modernize etme yeteneği kazanınca bu işten büyük gelir sağlayan IBM hisseleri sallantıya girdi. Şirket, 26 milyar dolar değer kaybetti.
- Google, ABD’nin Texas eyaletinde inşa edeceği yeni veri merkezinde “ileri hava soğutma teknolojisi” kullanarak su tüketimini ciddi ölçüde sınırlayacağını duyurdu.
