AI Günlükleri: Yapay zeka dünyasında bu hafta (6 Nisan 2026)

Son dönemde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zekâ teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat çekici bir gelişme yaşanırken, önemli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki dönemde dünyadaki hayatı kayda değer ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik devrimin gelişimini düzenli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Yapay Zekâ Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?

Her zaman olduğu gibi bu hafta da yeni yapay zekâ araçları hayatımıza girerken, GPT ve Gemini gibi popüler modeller konusunda da yeni gelişmeler yaşandı. Bu hafta yapay zekâ dünyasında en çok konuşulan gelişme ise yapay zekâ yatırımlarındaki aksamalar oldu. “AI balonu”nu daha kırılgan hâle getirebilecek bu duraksama, sektörü endişelendiriyor. İşte yapay zekâ dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:

Yapay zekâ için planlanan altyapının yarısı ya ertelendi ya iptal edildi

ABD’de hız kazanan yapay zeka yatırımları beklenmedik bir darboğazla karşı karşıya. Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre 2026 yılı için planlanan veri merkezi projelerinin yaklaşık yarısı ertelendi veya tamamen iptal edildi. ABD’de hız kazanan yapay zeka yatırımları beklenmedik bir darboğazla karşı karşıya. Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre 2026 yılı için planlanan veri merkezi projelerinin yaklaşık yarısı ertelendi veya tamamen iptal edildi. Bu durumun temelinde ise yeterli elektrik altyapısının kurulamaması ve kritik bileşenlerde yaşanan tedarik sıkıntıları yer alıyor. Örneğin2020 öncesinde yüksek kapasiteli transformatörlerin teslim süresi 24 ila 30 ay arasında değişirken bugün bu süre 5 yıla kadar uzamış durumda.

Alphabet (Google), Amazon, Meta, Microsoft gibi teknoloji devlerinin yalnızca 2026 yılında 650 milyar doların üzerinde yapay zeka altyapı yatırımı yapması beklenirken bu devasa bütçenin sahaya yansıması elektrik altyapısındaki darboğaz nedeniyle sınırlı kalıyor.

2008’den bu yana en kötü çeyreğini geçiren Microsoft, AI konusunda frene basıyor

Yapay zekâ yatırımlarını kısıtlayan tek sorun tedarik darboğazları değil. Diğer yandan yapılan dev yatırımlara karşı henüz yeterli gelir modellerinin yaratılamamış olması da şirketler üzerinde baskı oluşturuyor. Bu hafta Microsoft cephesinde yaşananlar, hem bu baskının boyutunu ve şirketlerin yapay zekâ yatırımlarıa daha temkinli yaklaşmaya başladığını gözler önüne serdi.

Microsoft, yatırımcıların AI endişeleri ve Copilot’un beklendiği kadar hızlı benimsenmesi sebebiyle 2008’den bu yana borsada en kötü çeyreğini yaşadı. Şirketin hisseleri yüzde 23 değer kaybetti. Bu düşüşten birkaç gün sonra Bloomberg’de yayınlanan bir makale, Microsoft’un finans yöneticisi (CFO’su) Amy Hood‘un finansal tablolaları inceledikten sonra AI yatırımlarına kuşkulu bakmaya başladığını ve son bir yıldır bu alandaki yatırımlarda frene bastığını ortaya çıkardı. Microsoft’un bu konuda artık daha temkinli davranması şirket için çatışmaya sebep olurken, yatırımcı nezdinde de “AI balonu” endişelerini kuvvetlendirdi.

Claude Code’un Temel Veri Seti İnternete Sızdı

Şu anda yazılımcıların en çok başvurduğu kod yazma araçlarından olan Claude Code, bu hafta sızıntı haberiyle gündeme taşındı. Anthropic cephesinde yaşanan bir dikkatsizlik, giderek popüler hâle gelen bu AI aracının temel talimat setinin, yani en kritik kaynak kodlarının internete sızmasına sebep oldu. Bu sızıntı şirketin teknolojisini rakiplerine açarken, kötü amaçlı kişilere de olası açıkları tespit etme fırsatı verdi.

Anthropic’te üst düzey bir yönetici olan Paul Smith, Claude Code’a ait kaynak kodlarının yanlışlıkla sızdırılmasının herhangi bir siber saldırı ya da hackleme sonucu değil, tamamen şirket içi “süreç hatalarından” kaynaklandığını açıkladı.

Veri Merkezlerinin Sıcaklıkları Yükselttiği Ortaya Çıktı

Yapay zeka ve bulut bilişmenin merkezinde yer alan dev veri merkezlerinin çevre üzerindeki etkileri giderek daha fazla tartışılırken yeni bir araştırma bu tesislerin yalnızca enerji tüketimiyle değil, doğrudan yüzey sıcaklıklarını artırarak da çevreyi etkilediğini ortaya koyuyor. Henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş çalışmaya göre veri merkezleri bulundukları bölgelerde sıcaklığı kilometrelerce çapta yükseltebiliyor ve bu artış bazı durumlarda yaklaşık 9 dereceye kadar ulaşabiliyor.

Araştırmacılar, bu etkinin yalnızca lokal bir ısınma olmadığını, aksine geniş alanları kapsayan ve literatürde “ısı adası” olarak tanımlanan yeni bir çevresel etki yarattığını belirtiyor.

Yapay Zekânın “Haklısın” Algoritması İnsanları Sanrılara Sürüklüyor

Stanford öncülüğünde yürütülen ve MIT’nin matematiksel modeliyle desteklenen yeni araştırmalar yapay zeka sohbet botlarının kullanıcıları fark edilmesi zor bir şekilde sanrısal düşünce sarmallarına sürükleyebildiğini ortaya koydu.

MIT araştırmacıları bu süreci matematiksel olarak tanımlıyor ve “sanrısal sarmal” (delusional spiraling) olarak ifade ediyor. Buna göre kullanıcı bir fikir ortaya atıyor, yapay zeka bunu onaylıyor. Kullanıcı fikri daha ileri taşıyor, chatbot daha güçlü şekilde destekliyor. Bu döngü tekrarlandıkça, başlangıçta zayıf olan bir düşünce neredeyse kesin bir inanca dönüşüyor. Üstelik bu durum yalnızca kırılgan bireylerde değil. MIT’nin modeline göre tamamen rasyonel, ideal karar verme yetisine sahip bireyler bile bu sarmala kapılabiliyor.

Bulgulara göre chatbotlar, kullanıcıların düşüncelerini yalnızca yansıtmakla kalmıyor aktif olarak genişletiyor ve pekiştiriyor. Hem kullanıcı hem de yapay zeka kaynaklı mesajların neredeyse yarısı gerçeklikle çelişen sanrısal içerikler barındırıyor.

Çin’in Kullandığı AI Çiplerinde Yerli Üreticilerin Payı Yüzde 41’e Ulaştı

Bugüne kadar AI çipleri konusunda Nvidia‘ya bel bağlamak zorunda olan Çin, yasaklar ışığında kendi kendine yetecek noktaya doğru hızla ilerliyor. Yerli çip üreticilerinin payı %41’e ulaştı. Hızla artan bu oran, yerli üreticilerin pazarda ne kadar hızlı güç kazandığını ortaya koyarken, Nvidia’nın yıllardır süren hakimiyetinin de ciddi şekilde sarsıldığını gösteriyor. ABD merkezli şirket hâlâ lider konumda olsa da, pazar payının %55’e gerilemiş olması dikkat çekici bir düşüş olarak değerlendiriliyor.

Yerli üreticiler arasında ise Huawei açık ara önde gidiyor. Şirketin 812 bin civarında yapay zekâ çipi sevk ettiği ve bu sayede Çinli üreticiler arasındaki toplam sevkiyatın yaklaşık yarısını tek başına gerçekleştirdiği belirtiliyor. Onu Alibaba’nın çip tasarım birimi T-Head takip ederken, Baidu’nun Kunlunxin birimi ile Cambricon da üçüncü sırayı paylaşıyor.

Intel’den Nvidia’ya yanıt: VRAM kullanımını 18 kat azaltacak

Intel, Nvidia’nın Sinirsel Doku Sıkıştırma (NTC) teknolojisine yanıt olacak yeni teknolojisini duyurdu. “Texture Set Neural Compression” adı verilen bu sistem, yapay zekâ yardımıyla oyunlardaki kaplama (texture) verilerini ciddi oranda küçültmeyi hedefliyor. Oyun performansı ve depolama tarafında önemli etkiler yaratabilecek bu sistem, DRAM ihtiyacını büyük oranda düşürebilir.

Üstelik bu teknolojinin etkisi yalnızca VRAM kullanımı ile sınırlı değil. Texture Set Neural Compression, farklı aşamalarda devreye girebiliyor. Örneğin, oyun kurulumu sırasında veri boyutunu küçültmenin yanı sıra, güncellemeleri (patch) daha hafif hale getirmeyi hedefliyor.

Bu Hafta Çıkan Yapay Zekâ Araçları

Google tarafından yayınlanan Gemma 4, Google’ın açık kaynaklı yapay zekâsının akıllı telefonlar gibi donanım olarak kısıtlı cihazlarda bile yerel olarak (doğrudan o cihaz üzerinden) çalıştırılmasını sağlıyor. Gemma 4 ailesi, farklı güçteki donanımlara göre tercih edilebilecek dört farklı modelle geliyor.

Alibaba’nın yeni modeli Qwen 3.6, 1 milyon token’lık bağlam penceresi sayesinde çok fazla veriyi (yaklaşık 750 bin kelimeye denk gelecek büyüklükte) aynı anda aklında tutabiliyor ve işleyebiliyor. Üstelik bu bağlam penceresi, sadece yazılı metinleri değil, görsel girdileri ve tabloları da kapsıyor.

Netflix tarafından geliştirilen Void, videolardan istenen obje ya da varlıkları kaldırabiliyor ve videoyu da kaldırılan objenin oluşturduğu boşluğu (yani void’u) hesaba katarak gerekli düzenlemeleri yapıyor. Örneğin videodaki kedi kaldırılınca, o kedinin vurmasıyla yerinden oynayan yumak da sabit kalıyor.

Türkçe dâhil 600’den fazla dili destekleyen OmniVoice, seçtiğiniz ya da örnek olarak verdiğiniz bir sesi kullanarak metinleri seslendirebiliyor. Üstelik sadece ses tonunu değil, konuşma şeklini de taklit edebiliyor. Üstelik bunu farklı diller arasında da aktarabiliyor.

ByteDance tarafından geliştirilen DreamLite, telefon gibi sınırlı donanıma sahip cihazlarda bile yerel olarak çalıştırılarak görsel üretebiliyor.

PSDesigner, yazılı komutlardan yola çıkarak afiş ya da bröşür gibi görseller üretirken, ortaya çıkan sonucu da PhotoShop dosyası olarak veriyor. Böylece grafik tasarımcılar, üretilen taslak üzerinden ilerleyebiliyor. 

GenSearcher, internette arama yapıp referans görseller ve ek bilgiler bulma özelliğiyle, görsel üreten yapay zekâlara yeni bir boyut kazandırıyor. Web’den derlenen bu referanslar, komuta daha uygun görseller üretilmesini sağlıyor.

Alibaba tarafından yayınlanan Wan 2.7-Video, metin, görsel, ses ya da video gibi farklı girdilerden yola çıkarak etkileyici videolar üretebiliyor.

Yapay zekâlı kitap ayracı Mark, okuduğunuz kısmın özetini çıkarmak veya arkadaşlarınızın hangi kitapları nereye kadar okuduğunu göstermek gibi çeşitli özellikler sunuyor. ABD fiyatı 129 dolar.

Yapay Zekâ Dünyasından Kısa Kısa

• OpenAI, 852 milyar dolar değerleme ile rekor 122 milyar dolarlık yatırım turunu tamamladı.
• ChatGPT, Apple CarPlay‘e geldi. Apple CarPlay entegrasyonu, daha güvenli sürüş için ekranda metin olmadan yalnızca sesli etkileşimlere odaklanıyor.
• Sony, 2D fotoğrafları 3D görsellere dönüştüren İngiliz yapay zeka girişimi Cinemersive Labs’ı satın aldı.
• Türk polisi, yapay zeka destekli AVCI ile uyuşturucu ağlarındaki suçluları tespit edip yakalamaya başladı. AVCI, şifreli mesajlaşma uygulamalarına sızıyor ve silinen mesajları geri getirebiliyor.
• Çin, 6G’nin 2030 civarında deneme amaçlı ticari kullanıma sunulmaya başlanacağını duyururken, bu yeni ağın baştan sona yapay zekâ odaklı olacağını açıkladı.
• İran, ABD’ye yönelik son uyarısında, Abu Dabi’deki 30 milyar dolarlık Stargate veri merkezini hedef alacağını açıkladı.
• İnsansı robotu Agibot 2 ile dikkat çeken Çinli AGIBOT, 10.000’inci insansı robotunu ürettiğini duyurdu.
• Nothing; kamera, mikrofon ve hoparlörlerle donatılmış akıllı yapay zekâ gözlüğü geliştiriyor.
• Bill Gates destekli TerraPower’ın Nvidia ile birlikte geliştirdiği yapay zekâ destekli platform, nükleer santrallerin tasarım süresini 18 aydan 8 haftaya kadar indirdi.
• Google, yapay zekâ özelliklerini bulut depolama hizmetiyle birleştirdiği AI Pro aboneliğinde, bulut depolama kapasitesini 2 TB’tan 5 TB’a yükseltti.
• Microsoft, Japonya’da yapay zekâ ve siber güvenlik için 10 milyar dolarlık yatırım planını açıkladı.
• Çin’de geliştirilen Fastsort-Textile adlı makine, yapay zekâ ile tekstil atıklarını insanlardan çok daha hızlı ve doğru şekilde ayrıştırarak geri dönüşümü artırıyor ve çevresel yükü azaltıyor.