Son dönemde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zekâ teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat çekici bir gelişme yaşanırken, önemli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki dönemde dünyadaki hayatı kayda değer ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik devrimin gelişimini düzenli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.
Yapay Zekâ Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?
Her zaman olduğu gibi bu hafta da yeni yapay zekâ araçları hayatımıza girerken, GPT ve Qwen gibi popüler modeller konusunda da yeni gelişmeler yaşandı. İşte yapay zekâ dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:
Alibaba akıllı telefonlarda bile yerel olarak çalışabilen yeni AI modellerini tanıttı
Yapay zekâ alanında dikkat çekici işlere imza atmaya devam eden Alibaba, akıllı telefonlarda bile yerel olarak çalıştırılabilen Qwen3.5 Small serisini tanıttı. Bu yeni model ailesi, kompakt boyutuna rağmen büyük modelleri geride bırakan performans sunuyor. 2B parametreli sürümü çalıştırmak için iPhone 17 Pro Max gibi en güçlü telefonlar gerekiyor; ancak daha kompakt modeller Poco F5 gibi daha mütevazı cihazlarda bile yerel olarak çalıştırılabiliyor. Buluta bağlı, API anahtarı gerektiren ve kullanım başına ücretlendirme yapan sistemler yerine internet olmadan da çalışabilen, tamamen yerel bir büyük dil modeli doğrudan telefonun içinde görev yapabiliyor. Geliştiriciler, 2B ve 4B modellerini mobil uygulamalar için “oyun değiştirici” olarak nitelendiriyor.
Bu yeni model ailesi yapay zekâ dünyasında heyecanla karşılanırken, bu duyurudan hemen sonra Alibaba’da önemli bir ayrılığın yaşanması şaşkınlık yarattı. Qwen projesinin teknik lideri Junyang Lin, projedeki görevinden ayrıldığını duyurdu. Lin, ayrılık gerekçesi hakkında detay vermedi.
ChatGPT-5.4 yayınlandı; Daha karmaşık görevleri yerine getirebiliyor
Popüler büyük dil modeli ChatGPT‘yi sürekli güncellemeye devam eden OpenAI, bu hafta da GPT-5.4 modelini yayınladı. Şirket yeni sürümü özellikle karmaşık görevler ve profesyonel kullanım senaryoları için konumlandırıyor. Thinking ve Pro olmak üzere iki farklı versiyonla kullanıma sunulan bu yeni seride özellikle Thinking modeli öne çıkıyor. Bu model, yanıt üretirken yalnızca sonuç odaklı bir yaklaşım sergilemek yerine kullanıcılara düşünme sürecini de görünür hale getiriyor. Yanıtlar genellikle bir eylem planıyla başlıyor ve bu plan üzerinden ilerliyor. Bu yapı, kullanıcıların modelin çözüm yaklaşımını değerlendirmesine ve gerektiğinde yön değiştirmesine imkan tanıyor. Bu yaklaşım, özellikle yazılım geliştirme, veri analizi veya akademik araştırma gibi çok adımlı problem çözme süreçlerinde önem kazanıyor. Modelin bir diğer önemli özelliği ise geliştirilmiş web araştırma kapasitesi. OpenAI, yeni sürümün derin web araştırmaları sırasında bağlamı kaybetmeden daha uzun konuşmaları sürdürebildiğini belirtiyor.
GPT-5.4 şimdilik paralı abonelere sunuluyor. Ancak OpenAI, bu hafta GPT-5.3 Instant sürümünü tüm kullanıcılara açtı.
OpenAI’ın Pentagon ile yaptığı anlaşmanın yankıları sürüyor
OpenAI’ın Pentagon (ABD Savunma Bakanlığı) ile anlaşmasının yankıları bu hafta da sürdü. Hızla büyüyen tepkilere ve hesap silme çağrılarına tepkisiz kalamayan OpenAI, anlaşmayı güncelleyeceğini ve yapay zeka sistemlerinin ABD vatandaşlarına yönelik kitlesel gözetimde kullanılmasını açık biçimde yasaklayacağını açıkladı. Ancak bu açıklama da pek çok kişiden tepki topladı. Çünkü Altman, OpenAI çalışanlarına yaptığı başka bir konuşmada, Pentagon’un teknolojilerini nasıl kullanacağı konusunda seçme şansları olmadığını söyledi.OpenAI’a yönelik tepkiler kullanıcılarla da sınırlı değil. Şirketin donanım ekibinin başındaki Caitlin Kalinowski, gözetim ve otonom silah endişeleri nedeniyle görevinden istifa etti. Diğer yandan Anthropic ise Pentagon’un taleplerine karşı direnmeye vermeye devam ediyor. Bir yandan Pentagon yetkilileri ile görüşmeye devam eden şirket, diğer yandan kendilerini “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandıran Pentagon kararını bozmak için yasal süreç başlatmaya hazırlanıyor.
Huawei, yeni süper bilgisayarı Atlas 950’i görücüye çıkardı; Nvidia’ya rakip olacak
Çin merkezli teknoloji devi Huawei, yapay zeka alanındaki en iddialı çözümlerinden biri olan Atlas 950 AI süper bilgisayarını, Barselona’daki MWC 2026 fuarında ilk kez küresel vitrine taşıdı. 8192 NPU’lu cihaz, Nvidia’nın Vera Rubin’ine alternatif olmayı hedefliyor. Atlas 950, UnifiedBus üzerinden birbirine bağlı yaklaşık 8192 NPU ile çalışıyor. Bu yapı sayesinde ultra yüksek bant genişliği, ultra düşük gecikme ve birleşik bellek adresleme sunuluyor. Tüm sistem, öğrenme, akıl yürütme ve veri işleme süreçlerinde tek bir mantıksal bilgisayar gibi davranıyor. Performans tarafında Atlas 950, ortalama 8 EFLOPS FP8 ve 16 EFLOPS FP16 işlem gücü sağlıyor. Toplam ara bağlantı bant genişliği ise 16.3 PB/s seviyesinde. Bellek kapasitesi tarafında sistem, 1152 TB desteğiyle büyük ölçekli yapay zeka modellerinin gereksinimlerini karşılamayı hedefliyor.
Yapay zekâ Hollywood’a giriyor: Netflix, Ben Affleck’in yapay zeka girişimini satın aldı
Hollywood’daki sinemacılar ve oyuncular her ne kadar karşı koymaya çalışsa da yapay zekâ adım adım film üretim süreçlerine dâhil oluyor. Bu hafta Netflix, ünlü oyuncu ve yönetmen Ben Affleck tarafından kurulan yapay zeka girişimi InterPositive’i satın aldığını duyurdu. Anlaşma kapsamında şirketin tüm mühendis ve araştırmacı kadrosu Netflix’e katılırken Affleck’in de şirkette kıdemli danışman olarak görev alacağı duyuruldu. InterPositive’in teknolojisi, son dönemde popülerleşen metinden görüntü üreten yapay zeka modellerinden farklı bir yaklaşım benimsiyor. Sistem, üretim aşamasındaki projelerden gelen ham görüntüleri analiz ederek post-prodüksiyon sürecinde kullanılabilecek yeni varlıklar oluşturuyor. Yani sinemacıların yerini almak yerine, onların işini kolaylaştıracak çözümler sunmayı hedefliyor.
Ünlü profesörden kritik uyarı: İran savaşı “AI balonu”nun patlamasına yol açabilir
Yıllar önceden yaptığı isabetli analizlerle son dönemde epey popüler hâle gelen Çinli profesör Jiang Xueqin, İran savaşının küresel ekonomiyi etkileyecek ciddi sonuçları konusunda uyarırken, bu etkilerden birinin de “AI balonu“nun patlaması olabileceğini söyledi. Suudi Arabistan, Katar, BAE gibi ülkeler, hem kendi topraklarında hem de batıda yapay zekâya dev yatırımlar yapıyor. Bugün haddinden fazla büyüyüp, patlamaya hazır bir balona dönüştüğü düşünülen yapay zekâ büyümesini de bu yatırımlar taşıyor. Hâl böyleyken körfezden gelen yatırımların kesilmesi ya da sadece azalması bile “AI balonu”nun patlaması için yeterli olabilir. Profesör Xueqin’e göre Körfez ülkelerinin İran savaşı yüzünden yaşadığı kriz, bunun gerçeğe dönüşme ihtimalini artırıyor.
Yapay zekâ internette anonimliği bitiriyor
Büyük dil modellerinin (LLM) çevrimiçi ortamlarda takma ad kullanan kişileri gerçek kimlikleriyle eşleştirebildiğini ortaya koyan yeni bir araştırma, internet anonimliğine ilişkin ezberleri bozdu. Çalışmaya göre yapay zeka sistemleri, farklı platformlardaki içerikleri analiz ederek kullanıcıları yüksek isabet oranıyla tespit edebiliyor. Deneylerde geri çağırım oranı yüzde 68’e, doğruluk oranı ise yüzde 90’a kadar ulaştı. Geri çağırım oranı, anonim hesapların ne kadarının başarıyla kimlikle eşleştirildiğini, doğruluk oranı ise yapılan eşleştirmelerin ne kadarının doğru çıktığını gösteriyor. Araştırmacılar, devletlerin çevrimiçi eleştirmenleri tespit etmek için bu araçlardan yararlanabileceğini, şirketlerin hiper hedefli reklamcılık amacıyla ayrıntılı kullanıcı profilleri oluşturabileceğini ve kötü niyetli aktörlerin kişiselleştirilmiş sosyal mühendislik saldırıları geliştirebileceğini belirtiyor.
Bu Hafta Tanıtılan Yapay Zekâ Araçları
Güncellenen NotebookLM‘e “Cinematic Video Overviews” adlı dikkat çekici bir özellik eklendi. Google’ın yapay zekâsı artık kullanıcıların yüklediği kaynaklardan sinematik anlatıma sahip videolar oluşturabiliyor.
Kiwi Edit, kullanıcıların videoları değiştirip farklı stillere sokmasına olanak sağlıyor. Ayrıca bu araç ile video içindeki belli başlı ögeler de değiştirilebiliyor.
OpenAI, siber güvenlik açıklarını otomatik olarak tespit edip düzeltebilen yapay zekâ ajanı Codex Security‘yi duyurdu. Araç, yazılımlardaki açıklar için otomatik yamalar üretebiliyor.
Yapay Zekâ Dünyasından Kısa Kısa
- OpenAI, yazılım geliştiriciler için GitHub’a rakip olabilecek yeni bir kod barındırma platformu üzerinde çalışıyor.
- Meta, AI modellerinin eğitimi için özel işlemci geliştirecek. Şirket, Nvidia ve AMD ile yapılan anlaşmaların yanı sıra geleceğin yapay zeka modellerini eğitmek için kendi bünyesinde özel AI işlemcileri geliştirmeyi planlıyor.
- OpenAI, ChatGPT’nin doğrulanmış yetişkinlere erotik içerik sunacak “yetişkin modu”nu bir kez daha erteledi.
- Xiaomi, üretim hattında önemli bir ilke imza attı: Şirketin insansı robotları, laboratuvar ortamından çıkarak şirketin elektrikli otomobil fabrikasında göreve başladı.
- ABD, Nvidia ve AMD’nin gelişmiş AI çiplerinin küresel sevkiyatına yeni ihracat kuralları getirmeye hazırlanıyor. Düzenleme, büyük AI veri merkezleri için devletler arası anlaşma şartı getirebilir.
- Nvidia, yapay zeka veri merkezlerinde bant genişliği ve enerji verimliliğini artırmak için fotonik teknoloji şirketleri Lumentum ve Coherent’a toplamda 4 milyar dolar yatırım yaptı.
- Nvidia CEO’su Jensen Huang, şirketin OpenAI ve Anthropic’e yapmayı planladığı toplam 110 milyar dolarlık yatırımın ise muhtemelen gerçekleşmeyeceğini söyledi.
- Microsoft, Amazon, Google ve Meta gibi şirketler yapays” zeka veri merkezleri için kendi enerjilerini sağlayarak Amerikalıların elektrik faturalarının artmasını önleme taahhüdü verdi.
- Apple Music, platformda barındırılan müziklerin yapılmasında yapay zekanın kullanılıp kullanılmadığını gösteren “Şeffaflık Etiketleri” adı verilen yeni meta veri sistemini kullanıma sunmaya başladı.
- Finli HMD girişimi bu yıldan itibaren tuşlu telefonlarına da yapay zekâ asistanı, dijital cüzdan ve videolu görüşme gibi akıllı telefon özellikleri ekleyeceğini duyurdu.
