Akkuyu NGS’nin devreye girmesine aylar kaldı: Pekala sebep gecikti?

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom, Türkiye’nin ilk nükleer enerji santrali olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali‘nde (NGS) ilk ünitenin devreye alınmasına yönelik hazırlıklarda sona yaklaşıldığını açıkladı. Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, santralde devreye alma çalışmalarının başlamasına yalnızca birkaç ay kaldığını belirtti.

ikhachev, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile yaptığı görüşmenin ardından projedeki son durumu değerlendirdi. Likhachev, inşaat ve devreye alma hazırlıklarının planlandığı şekilde ilerlediğini ifade ederken üretim süreçlerini hızlandırmak amacıyla müşteri tarafının temsilcileriyle koordineli çalışmalar yürütüldüğünü dile getirdi.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Akkuyu NGS neden gecikti?

Likhachev, Akkuyu NGS projesinin çeşitli dış etkenlerden kaynaklanan baskılarla karşı karşıya olduğunu da öne sürdü. Açıklamasında, yabancı finans kuruluşlarının tutumu, büyük Avrupalı ekipman tedarikçilerinin engellemeleri ve bazı Batılı kamu kurumlarının doğrudan müdahalelerinin projenin hem maliyetini hem de zaman planlamasını etkilediğini savundu.

Ertelemenin en somut ve kritik nedeni ise Almanya merkezli Siemens Energy şirketinin santralin elektrik iletim altyapısı için üretilen gaz yalıtımlı şalt sahası (GIS) ekipmanlarını teslim etmemesi. Rosatom, teslim edilmeyen bu kilit ekipmanları temin etmek için siparişleri Çinli üreticilere kaydırmak zorunda kalmıştı.

Rusya’nın uluslararası ödeme sistemi SWIFT‘ten çıkarılması ve Rus finans kurumlarına yönelik yaptırımlar, projenin nakit akışını ve küresel tedarikçilerle yürütülen para transferlerini de zorlaştırdı.

Gecikmelere neden olan bir diğer olay ise COVID-19 pandemisi ve bundan dolayı etkilenen tedarik zincirleri. Ek olarak projede taşeronlarla ilgili de sorunlar yaşandı.

İlk hedef 2023’tü

Bilindiği üzere Akkuyu NGS’nin 1. Reaktör ünitesinin devreye alınması için dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 2023 tarihini vermişti. Ancak bu hedef tutmamış ve halihazırda Bakan olan Alparslan Bayraktar, aynı yıl hedefin 29 Ekim 2024 olduğunu söylemişti. Bu hedef de yine daha sonradan 2025 yılına kaydırılmıştı. Ancak geçtiğimiz yıl da reaktördeki çalışmalar yetiştirilemedi. Mevcut durumda güncel hedef ise 2026 sonbaharı.

Mersin’in Gülnar ilçesinde hayata geçirilen santral için ilk resmi imzalar Mayıs 2010’da atılmıştı. Yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip olan Akkuyu NGS, çoğunluğu Rus sermayeli olmasına rağmen Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına tabi olarak faaliyet gösteren Akkuyu Nükleer AŞ tarafından yürütülüyor. Proje, Türkiye ile Rusya arasında hayata geçirilen ve “Yap-Sahip Ol-İşlet” modeliyle uygulanan ilk nükleer enerji santrali olma özelliğini taşıyor.

Türkiye ile Rusya arasında Mayıs 2010’da imzalanan hükümetler arası anlaşma çerçevesinde Türkiye, birinci ve ikinci ünitelerde üretilen elektriğin yüzde 70’ini, üçüncü ve dördüncü ünitelerde üretilen elektriğin ise yüzde 30’unu 15 yıl boyunca Akkuyu Nükleer AŞ’den satın almayı taahhüt ediyor.

Söz konusu anlaşmaya göre şirket, ilk iki üniteden kalan yüzde 30’luk, üçüncü ve dördüncü ünitelerden kalan ise yüzde 70’lik elektrik miktarını, kendi kanalları veya enerji perakende tedarikçileri aracılığıyla serbest elektrik piyasasında satma hakkına sahip olacak. Santralin devreye girmesiyle birlikte Türkiye, bu alım garantisi kapsamında 15 yıl boyunca kilovatsaat başına 12,35 sent bedel ödeyecek.

Akkuyu NGS, Rus tasarımı 3+ nesil VVER-1200 reaktörlerine sahip dört güç ünitesinden oluşuyor. Her bir ünitenin 1.200 megavat kurulu güce sahip olması planlanırken, santralin toplam kurulu gücü 4.800 megavata ulaşacak.