ASELSAN, dikkat çeken yeni bir projeyi 2025 yılı faaliyet raporunda kamuoyuna duyurdu. Şirketin, bulut tohumlama uçaklarına yönelik geliştirme ve tedarik sözleşmesi imzaladığı açıklandı. Bu proje, ASELSAN bünyesinde Aviyonik Sistem Teknolojileri alanı altında yürütülecek. Sözleşmenin detayları ise henüz açıklanmadı. Yapay yağmur teknolojisi yeniden gündemde
Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!
Bulut tohumlama, kamuoyunda bilinen adıyla yapay yağmur teknolojisi, mevcut bulutların yağış üretme kapasitesini artırmayı hedefleyen bir yöntem olarak tanımlanıyor. Bu süreçte genellikle gümüş iyodür gibi mikroskobik parçacıklar bulutlara salınarak su damlacıklarının veya buz kristallerinin oluşumu tetikleniyor. Böylece yağış süreci hızlandırılabiliyor.
Ancak bu teknoloji belirli sınırlamalara sahip. Yöntem yalnızca mevcut bulutlar üzerinde etkili olurken uygun nem ve sıcaklık koşulları sağlanmadığında istenilen sonuç elde edilemiyor. Uzun vadeli değerlendirmeler, bulut tohumlamanın yerel yağış miktarını yaklaşık yüzde 5 ila yüzde 15 oranında artırabildiğini ortaya koyuyor. Birleşmiş Milletler’in “küresel su iflası” olarak tanımladığı döneme girilmesiyle birlikte, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi kritik bir başlık haline geldi. Bu durum, ABD ve Çin başta olmak üzere Fransa, Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan gibi birçok ülkenin bulut tohumlama teknolojilerine yatırım yapmasına yol açtı.
Özellikle Çin, uçaklar, insansız hava araçları ve roket sistemleriyle geniş ölçekli hava modifikasyon programları yürütürken, Suudi Arabistan’ın yalnızca 2022 yılında bu alana 256 milyon dolar ayırdığı biliniyor. 2014-2021 döneminde Çin’in bu teknolojiye yaklaşık 2 milyar dolar yatırım yaptığı da dikkat çeken veriler arasında yer alıyor.
Etkinlik tartışmaları devam ediyor
Her ne kadar teknolojide ilerleme kaydedilmiş olsa da bulut tohumlamanın etkinliği konusunda tartışmalar sürüyor. Uzmanlar, yöntemin “dönüştürücü” bir çözüm olmaktan ziyade “ılımlı bir katkı” sunduğunu belirtiyor. Bununla birlikte maliyet açısından bakıldığında, elde edilen ilave suyun hektar-metre başına 1 ila 10 dolar arasında değişen bir maliyetle sağlanabilmesi, yöntemi ekonomik açıdan cazip kılıyor.
Bununla birlikte ASELSAN’ın bulut tohumlama uçaklarına yönelik attığı adım, Türkiye’nin yalnızca savunma teknolojilerinde değil, aynı zamanda iklim ve çevre teknolojilerinde de söz sahibi olma hedefinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
