Atlantik’in 1.3 kilometre altındaki devasa doğal ağ

Deniz düzeyinin yüzlerce metre altında, okyanus kabuğunun kalbinde işleyen devasa bir sıvı sirkülasyon sistemi keşfedildi. Bilim insanları JOIDES Resolution isimli araştırma gemisiyle Kuzey Atlantik’te, Atlantis Masifi bölgesinde tabanın 1.268 metre altına kadar inen sondaj kuyusu açtı. Sondaj sonucunda, olağanda erişilmesi imkansız sayılan ve Dünya’nın üst mantosunda bulunan peridotit kayaçlarına ulaşıldı.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Tektonik hareketlerin yukarı yanlışsız ittiği bu kayaç katmanları, yer altındaki saklı sıvı akışını incelemek isteyen uzmanlara eşsiz bir imkan sunuyor. Çıkarılan kayaç örneklerinin gözeneklerinde gizli kalan “oluşum suyu” laboratuvarda tahlil edildi. Sıcaklığı 300 dereceyi aşan bu sıvıların, manto katmanındaki kayaçlarla yüzyıllardır etkileşim halinde kaldığı anlaşıldı. Geochemistry, Geophysics, Geosystems mecmuasında ayrıntıları paylaşılan araştırma; deniz suyunun levha derinliklerine sızıp ısındıktan sonra yüzeye nasıl taşındığını gözler önüne seriyor. Bu süreç, okyanus tabanındaki mikroorganizmaların yaşamasını sağlayan kimyasal gücün ana kaynağını oluşturuyor.

Güneşsiz ortamda fotosentezsiz hayatın adresi

Sondaj noktasının sadece 800 metre güneyinde, “Kayıp Şehir” (Lost City) ismi verilen hidrotermal bir baca metropolü var. Okyanus tabanından 900 metre derinlikte yer alan bu bacalar, derinlerde ısınan suyun hidrojen ve metan yüklenerek dışarı fışkırmasıyla oluşmuş durumda. Aşırı sıcaklığa, yüksek basınca ve zifiri karanlığa karşın bölge devasa bir canlı çeşitliliğine konut sahipliği yapıyor.

Güneş ışığından büsbütün yoksun kalan bu canlılar, hayatta kalabilmek ismine fotosentez sistemini devre dışı bırakmış. Bunun yerine, derinlerdeki sondajla varlığı kanıtlanan tesisat ağının fışkırttığı kimyasal bileşenleri güce dönüştürüyorlar. Kuzey Amerika, Avrasya ve Afrika levhalarının kesişim noktasında yer alan bu alan, Güneş olmadan da hayatın nasıl kurulabileceğini kanıtlayan en somut doğa laboratuvarı sayılıyor.