Avrupa’dan tarihi başarı: İlk ticari yörünge roketi uzaya ulaştı

Alman uzay şirketi Isar Aerospace, Spectrum roketini başarıyla alçak Dünya yörüngesine taşıyarak Avrupa’da tamamen ticari olarak geliştirilen bir roketle yörüngeye ulaşan ilk şirket oldu. Norveç’teki Andoya Uzay Üssü’nden gerçekleştirilen uçuş, Avrupa’nın uzaya bağımsız erişim hedefleri açısından kritik öneme sahip.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

İkinci denemede yörüngeye ulaştı

28 metre uzunluğundaki iki kademeli Spectrum, cumartesi günü TSİ 23.12’de Norveç’in kuzeyinden fırlatıldı. Arktik Dairesi içinde yer alan fırlatma merkezinden yükselen roket, yaklaşık yedi dakika içinde yörünge hızına ulaştı.

Isar Aerospace, daha önce Mart 2025’te fırlatma denemesi gerçekleştirmiş ancak fırlatmadan 20 saniye sonra roket kontrolden çıkarak düşmüştü. Bu kez Spectrum, sorunsuz bir şekilde fırlatıldı ve müşteri yüklerini başarıyla taşıdı. Roketin yük bölümünde beş küçük CubeSat ve bir teknoloji deneyi bulunuyordu.

Spectrum’ın ilk aşamasında dokuz Aquila motoru görev yapıyor. Propan ve sıvı oksijen kullanan motorlar birlikte çalışarak 675 kilonewtondan fazla, yani yaklaşık 150 bin pound itki üretiyor. İkinci kademe ise tek bir Aquila motoruna sahip.

Avrupa’nın uzaya erişiminde yeni dönem

Isar Aerospace’in başarısı Avrupa’nın uzay politikası açısından da önem taşıyor. Kıta bugüne kadar büyük ölçüde Arianespace ve Avio gibi devlet destekli şirketlerin roketlerine bağlıydı. Ariane 6 ve Vega-C güvenilir fırlatma araçları olarak öne çıksa da yüksek maliyetleri nedeniyle küresel pazarda sınırlı rekabet gücüne sahip.

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ise son dönemde daha fazla özel şirketin sisteme dahil olmasını ve ticari fırlatma pazarında rekabetin artmasını destekliyor. ESA’nın “European Launcher Challenge” programı da bu hedef doğrultusunda oluşturuldu. Isar Aerospace, program kapsamında geçen ay 197,8 milyon euro (230 milyon dolar) değerinde bir sözleşme aldı.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında Avrupa’nın Rus Soyuz roketlerine erişimi kaybetmesi ve ABD ile ilişkilerde yaşanan belirsizlikler de kıtanın kendi fırlatma kapasitesini geliştirmesini daha önemli hale getirdi. Günümüzde uzaya erişim, devlet için son derece stratejik bir konu.

Bir tonluk yük kapasitesine sahip

Spectrum, özellikle küçük ve orta ölçekli uyduların yörüngeye çıkarılması için kullanılacak. Roket, alçak Dünya yörüngesine yaklaşık 1 metrik ton yük taşıyabiliyor. Bu kapasite ABD merkezli Firefly Aerospace’in Alpha roketine yakın seviyede bulunuyor.

Isar Aerospace, Spectrum fırlatmalarını uzun vadede 10 milyon ila 15 milyon dolar aralığında fiyatlandırmayı hedefliyor.

Isar Aerospace şimdi yörüngeye ulaşmayı tek seferlik bir başarı olmaktan çıkarıp düzenli fırlatma operasyonlarına dönüştürmeye hazırlanıyor. Şirketin elinde beş adet Spectrum roketi daha üretim aşamasında bulunuyor. Münih yakınlarında kurulacak 40 dönümlük yeni fabrika, tam kapasiteye ulaştığında yılda 40 fırlatma aracı üretebilecek. Ancak şirket, bu üretim seviyesine ulaşmanın birkaç yıl sürebileceğini belirtiyor. Isar Aerospace, gelecekte daha büyük bir fırlatma aracı geliştirmeyi de planlıyor. Planlar arasında yeniden kullanılabilir roket teknolojileri de bulunuyor.