Çin, Ay’ın Güney Kutbuna Hedefli Chang’e 7 Görevini 2027’ye Ertelemiş

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Çin, Ay’ın güney kutbuna yönelik tarihin en önemli keşif görevlerinden biri olan Chang’e 7’nin fırlatılışını erteledi. Yetkililer, görevin bu yılki fırlatma penceresinde gerçekleştirilemeyeceğini açıklarken yeni tarihe ilişkin kesin bir takvim paylaşmadı.

Pazar günü yapılan kısa açıklamada Chang’e 7 görevinin fırlatma koşullarını karşılamadığı bildirildi. Açıklamada, görevin “ihtiyatlı ve güvenilir hareket etme” ve “mutlak başarıyı güvence altına alma” ilkeleri doğrultusunda kapsamlı bir değerlendirmeden geçirildiği belirtildi.

Çin tarafı ertelemenin nedenine ilişkin ayrıntı vermedi. Chang’e 7’nin Güney Çin Denizi’ndeki Hainan Adası’nda bulunan Wenchang Uzay Fırlatma Merkezi’nden Long March 5 roketiyle fırlatılması planlanıyordu.

Ay’ın güney kutbu hedefte

Chang’e 7 görevi sadece bir uzay aracından oluşmuyor. Görev kapsamında Ay yörünge aracı, iniş aracı, gezgin araç ve küçük, zıplayabilen bir araçtan oluşan keşif aracı bulunuyor. Sistemlerin Ay’ın güney kutbuna ulaştırılması ve bölgenin ayrıntılı şekilde incelenmesi hedefleniyor.

Ertelemenin en olası nedeninin hava koşulları olduğu değerlendiriliyor. Bölgede etkili olan Narra Tayfunu yaklaşık 72 km/saate ulaşan rüzgarlar taşıyor ve Hainan Adası ile Çin ana karası arasındaki sularda ilerlemeye devam ediyor. Fırtınanın önümüzdeki iki veya üç gün daha sürmesi bekleniyor. Bu durum, fırlatma koşullarının mevcut pencere içinde uygun hale gelmesini zorlaştırıyor.

Çin’in resmi kaynakları yeni fırlatma tarihi hakkında doğrulanmış bir bilgi paylaşmadı. Ancak sosyal medyada yer alan iddialar, bir sonraki uygun fırlatma penceresinin Şubat veya Mart 2027’de açılabileceğine işaret ediyor.

Bu kadar uzun bir bekleyişin yalnızca hava koşullarıyla açıklanamayacağı düşünülüyor. Ay’ın güney kutbundaki aydınlanma koşulları ve Chang’e 7’nin inişten önce yaklaşık 90 gün boyunca Ay yörüngesinde keşif yapmasını gerektiren görev planı da fırlatma takvimini etkiliyor olabilir.

Daha düşük ihtimalle de olsa, görevin karmaşık yükünde ya da fırlatma aracında son anda tespit edilen teknik bir problemin ertelemeye yol açmış olması mümkün.

Çin, uzay programı konusunda da diğer birçok konuda olduğu gibi oldukça ketum davranıyor. Hatta görevlerde yer alacak taykonotların (astronot) isimleri bile fırlatmadan sadece bir gün önce açıklanıyor.

ABD-Çin yarışı

Öte yandna Chang’e 7’nin ertelenmesi Çin ile ABD arasındaki Ay’ın güney kutbuna ulaşma yarışını daha da kritik hale getiriyor. Robotik görevler, önümüzdeki iki ila dört yıl içinde gerçekleştirilmesi planlanan insanlı Ay görevlerinin öncülleri olarak görülüyor.

Chang’e 7’nin hedefi, Ay’ın güney kutbuna son derece yakın konumdaki Shackleton Krateri çevresi. Bölge, uzun vadeli Ay üsleri açısından büyük önem taşıyor. Kraterin yüksek kenarları, güneş ışığının milyarlarca yıldır ulaşamadığı kalıcı gölgeli alanlar oluşturuyor.

Bu bölgelerde su buzu ve gelecekte kullanılabilecek başka maddelerin birikmiş olabileceği düşünülüyor. Bu nedenle Ay’da uzun süreli yerleşim planları açısından güney kutbunda yalnızca sınırlı sayıdaki bölge stratejik değer taşıyor.

Bugüne kadar hiçbir ülke Ay’ın kutup bölgelerinden birine yumuşak iniş gerçekleştiremedi. Bu bölgeler, Ay’ın ekvator çevresindeki bölgelere kıyasla ulaşılması daha zor.

Çin tarafındaki erteleme bilim için kötü olsa da ABD için yeni bir fırsat yaratıyor. Zira ABD’nin Ay’ın güney kutbuna Çin’den önce ulaşma ihtimali bu şekilde artmış durumda. Bunun için en önemli aday ise Blue Origin tarafından geliştirilen Blue Moon Mark 1 iniş aracı.

Blue Moon Mark 1’in Ay’ın güney kutbuna iki NASA sondası taşıması planlanıyor. Araç aslında bu yıl şimdiye kadar fırlatılacaktı ancak şirketin New Glenn roketinin patlaması işleri değiştirdi. Yine de Blue Origin, New Glenn’i 2026 sonundan önce yeniden uçurmayı hedefliyor. Bu takvim iddialı olsa da Blue Moon’un 2027’nin ilk yarısında fırlatılması ihtimal dahilinde.

Böyle bir senaryoda Blue Moon ile Chang’e 7 arasında oldukça yakın bir yarış ortaya çıkabilir. Chang’e 7, eğer belirtildiği gibi şubat ayında fırlatılırsa Ay yüzeyine inişi – 90 gün yörüngede geçirecek – haziran ayını bulabilir.