Çin, ekran kartsız birinci üstün bilgisayar olan LineShine’ı duyurdu

Küresel yapay zeka yarışında Batılı teknoloji devlerine olan bağımlılığı azaltmak ve büsbütün kendi kendine yetebilen bir ekosistem kurmak, çağdaş mühendisliğin en büyük meydan okumalarından biri. Çin, bilhassa yarı iletken pazarını domine eden Nvidia üzere devlerin grafik kartlarına mahkum kalmamak ismine uzun müddettir yerli teknolojilere devasa yatırımlar yapıyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Ülkede üç dakikalık şarjla iki kat güç yoğunluğu sunan lityum-metal bataryalar üzere çığır açan projeler üretilse de, asıl büyük atılım ülkenin en yeni harika bilgisayarıyla geldi. Büsbütün yerli imkanlarla ve Batı ambargolarına meydan okuyan bir mimariyle inşa edilen bu yeni sistem, yapay zeka yarışında bilinen her şey, sorgulatacak bir mühendislik başarısı olarak öne çıkıyor.

“LineShine” ismi verilen bu devasa sistem, grafik işlemci (GPU) kullanmadan yalnızca merkezi süreç ünitelerinin (CPU) gücüne dayanarak 1,54 exaflop üzere muazzam bir bilgi süreç performansına ulaşıyor. Dünyadaki üstün bilgisayarların neredeyse tamamı yapay zeka eğitimi ve paralel hesaplamalar için ekran kartlarının gücüne muhtaçlık duyarken, Çinli mühendisler bu açığı adeta bir işlemci çekirdeği ordusu kurarak kapatma yoluna gitti.

Sistemin kalbinde, Armv9 mimarisi üzerine inşa edilen ve her biri 304 CPU çekirdeğine sahip çoklu “LX2” işlemcileri var. Toplamda 20 bin 480 hesaplama düğümünün bulunduğu ve her düğümde iki adet işlemcinin misyon yaptığı bu devasa yapıda, tam 2 milyon 451 bin 840 adet işlemci çekirdeği senkronize bir formda çalışıyor.

Ekran kartsız yapay zeka eğitiminin gerisindeki mühendislik

Grafik kartı olmadan bu kadar ağır yapay zeka süreçlerini yürütebilmek, makul tasarlanmış donanımsal mimari sayesinde gerçeğe dönüşmüş. Her bir çekirdeğin içinde yer alan Ölçeklenebilir Matris Uzantısı (SME) ve Ölçeklenebilir Vektör Uzantısı (SVE) teknolojileri, yapay zeka modellerinin eğitilmesi için gereken karmaşık matematiksel operasyonları direkt CPU üzerinde sırtlanıyor.

Ayrıca her çekirdeğin kendine ilişkin süratli önbelleklerinin bulunması ve düğüm başına saniyede 1,6 terabit data aktarabilen “LQLink” isimli yüksek süratli bir ağ altyapısının kullanılması, devasa data trafiğinin hiçbir darboğaza takılmadan akmasını sağlıyor. GPU hafıza sonlarını büsbütün ortadan kaldıran bu yenilikçi tasarım, bilgi transfer süreçlerinde eşsiz bir esneklik sunuyor.

Ancak bu teknolojik zafer, kendi içinde birtakım dezavantajları da barındırıyor. Büsbütün CPU tabanlı bir sistem, hem işlemci hem de grafik kartını bir ortada kullanan karma harika bilgisayarlara kıyasla enerji ve hesaplama verimliliği açısından geride kalıyor. LineShine genel işlerde çok başarılı bir grafik çizse de, mevzu çok yüksek yoğunluklu yapay zeka iş yüklerine geldiğinde Batılı rakipleri kadar optimize bir performans sunamıyor.

Örneğin, Dünya’nın en süratli harika bilgisayarı unvanını koruyan “El Capitan” 1,809 exaflop güce ulaşırken, LineShine 1,54 exaflop düzeyinde kalıyor. El Capitan’ın sahip olduğu 11,3 milyon çekirdekli devasa yapısı karşısında Çin’in 2,45 milyon çekirdekli sistemi nicelik olarak da ikinci sırada yer alıyor.

Nvidia’nın artık ferdî bilgisayarlara bile yapay zeka çipleri entegre ettiği bu yeni devirde LineShine, Çin için stratejik ve mecburî bir dönüm noktasına dönüştü. Batılı rakipleri kadar yüksek bir saf verimliliğe sahip olmasa da, sunduğu üstün ahenk yeteneği ve bağımsızlık ögesi bu açığı ziyadesiyle kapatıyor. Çin Ulusal Harika Bilgisayar Merkezi’nin, gelecekte büsbütün kendi üretimi olan yerli grafik kartı stoklarına ulaştığında nasıl makineler ortaya çıkaracağı sorusu ise şimdiden tüm teknoloji dünyasını düşündürüyor.