Dünyanın yarı iletken tedarik zincirinde yeni bir gerilim baş gösteriyor. Çin Ticaret Bakanlığı, Hollandalı çip üreticisi Nexperia ile Çinli iştiraki arasındaki “yeni çatışmalar” nedeniyle küresel yarı iletken üretim ve tedarik zincirinde yeni bir krizin yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada özellikle otomotiv sektöründe yaygın biçimde kullanılan Nexperia çiplerinin üretiminde yaşanabilecek kesintilerin dünya çapındaki üretimi yeniden sekteye uğratabileceği belirtildi. Yetkililer, yaşanabilecek olası bir tedarik krizinin sorumluluğunun ise Hollanda tarafına ait olacağını savundu.
Krizin kökeni
Gerilimin temelinde Nexperia’nın sahiplik yapısı bulunuyor. Şirket daha önce Çin merkezli Wingtech kontrolündeydi. Ancak Hollanda’daki müdahale ve hukuki süreçler sonrasında bu kontrol kaldırıldı ve şirketin yönetim yapısı değiştirildi.
Bu gelişmenin ardından Çin, Ekim ayında Çin’de üretilen Nexperia çiplerine ihracat kontrolleri getirdi. Otomotiv sektöründe yaygın kullanılan bu yarı iletkenler nedeniyle karar, küresel araç üretiminde dalgalanmaya yol açtı. Diplomatik görüşmeler tedarik baskısını kısmen azaltsa da şirketin Hollanda merkezi ile Çin’deki birimi arasındaki anlaşmazlık devam etti.
Gerilim büyüyor
Son olarak Nexperia’nın Çin’deki paketleme birimi, Hollanda merkezinin ülkedeki çalışanların ofis hesaplarını devre dışı bıraktığını açıkladı. Çin tarafı bunun şirket içi görüşmeleri zorlaştırdığını savunurken, Hollanda’daki yönetim ise müdahaleyi reddetmedi ancak üretimi etkilediği iddiasını kabul etmedi.
Wingtech’in kontrolünün kaldırılmasının ardından Nexperia’nın Çin’deki birimi Eylül ayında Hollanda merkezinden bağımsız olduğunu ilan etmişti. Taraflar o tarihten bu yana karşılıklı suçlamalarda bulunurken, Hollanda yönetimi ayrıca Çin’deki tesise wafer (yarı iletken plaka) tedarikini askıya aldı.
Krizin büyümesini önlemek için hem Pekin hem de Lahey yönetimleri de devreye girdi. Ayrıca Avrupa Birliği kurumları da tarafları arabuluculuk yoluyla anlaşmaya teşvik etmeye çalıştı. Ancak bugüne kadar yapılan girişimler taraflar arasındaki çıkmazı çözmeye yetmedi.
