Demir Çağı’na ilişkin kafatasında beyin çıkarma izleri bulundu

İskoçya’nın kuzeybatısındaki sert iklim şartlarının, binlerce yıllık kemikleri şaşırtan biçimde yeterli koruduğu biliniyor. Bu sayede Demir Çağı’na ilişkin cenaze ritüellerine dair pek bilinmeyen bir tablo, Antiquity mecmuasında yayımlanan yeni bir araştırmayla gün yüzüne çıktı. Loch Borralie’deki bir mezar höyüğünden elde edilen kalıntılar, periyodun insanlarının vefata nasıl yaklaştığına dair hayli ürpertici ispatlar sunuyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Höyük, 2000 yılında toprak erozyonunun bir kafatasını yüzeye çıkarmasıyla keşfedildi. Hafriyatlarda iki bireye ilişkin kemikler bulundu: Milattan evvel 50 ile milattan sonra 70 yılları ortasında yaşamış bir yetişkin bayan ve 14-15 yaşlarındaki bir erkek genç. DNA tahlilleri, ikisinin anne tarafından ikinci derece kuzen olduğuna işaret ediyor. Lakin mezar katmanları, tıpkı anda gömülmediklerini ve vücutlarına farklı ritüellerin uygulandığını gösterdi.

Kafatasının içindeki izler

Kadına ilişkin bulgular araştırmacıları en çok şaşırtan kısım oldu. Kafatasının tabanında mevt anına yakın bir kırık tespit edildi; isimli tıp uzmanları bu hasarın bilinen kazaya bağlı senaryolarla örtüşmediğini, darbenin şuurlu olarak indirilmiş olabileceğini düşünüyor. Asıl çarpıcı bulgu ise kafatasının iç yüzeyinde yer alıyordu; birbirine paralel kazıma izleri, beynin mevtten kısa müddet sonra keskin bir aletle metodik biçimde çıkarıldığını kanıtladı. Bu, coğrafyada beyin çıkarma ritüeline dair birinci somut delil olma özelliği taşıyor.

Kollar ve bacaklardaki uzun kemikler de müdahale görmüştü. Başlangıçta kemirgen ısırığı sanılan çentiklerin yine incelenmesiyle bunların keskin bir aletle yapılan yontma izleri olduğu anlaşıldı. Kemiklerden üçü keskin kenarlı hale getirildiği, dördüncüsünün ise alet olarak kullanılarak aşındığı saptandı. Tüm bu süreçlere rağmen bayanın vücudu mezara anatomik sıraya uygun biçimde yerleştirilmişti.

İzotop tahlilleri her iki bireyin de çocukluklarını Sutherland’in doğu kıyılarında geçirdiğini, sonradan Loch Borralie’ye göç ettiğini gösteriyor. Araştırmacılar bu bulguların, İskoçya’nın kuzey kıyıları ile adalardaki denizci topluluklar ortasındaki güçlü bağı da belgelediğini vurguluyor. Ölülere uygulanan bu olağandışı pratikler, Demir Çağı insanları için vücudun toprağa gömülmekle fonksiyonunu yitirmediğini düşündürüyor.