Deniz düzeylerindeki yükseliş son 10 yılda iki katına çıktı

İnsan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle deniz seviyeleri yükselmeye devam ederken, bilim insanları bu yükselişin nedenlerini daha net ortaya koyan kapsamlı bir çalışmaya imza attı. Science Advances dergisinde yayımlanan yeni araştırma, 1960-2023 arasındaki küresel deniz seviyesi artışının kaynaklarını ayrıntılı şekilde analiz etti.

Yükselişin en büyük nedeni “termal genleşme”

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Araştırmaya göre deniz seviyesindeki yükselişin en büyük nedeni, okyanusların ısınmasıyla suyun genleşmesi oldu. “Termal genleşme” olarak adlandırılan bu süreç, toplam yükselişin %43’ünü oluşturdu.

Buzulların erimesi ise ikinci büyük etken olarak öne çıktı. Çalışmaya göre, dağ buzullarının erimesi toplam artışın %27’sini, Grönland Buz Tabakası kaynaklı erime %15’ini, Antarktika Buz Tabakası kaynaklı erime ise %12’sini oluşturdu. Araştırmada ayrıca karasal alanların su depolama kapasitesinin azalmasının da deniz seviyesini %3 oranında yükselttiği belirtildi.

Deniz seviyesindeki yükseliş hızı ikiye katlandı

Bilim insanları, deniz seviyesindeki yükseliş hızının son yıllarda ciddi şekilde arttığını da ortaya koydu. 1960-2023 döneminde ortalama yükseliş hızı yılda 2 milimetre olarak hesaplanırken, yalnızca 2005-2023 döneminde bu rakam yılda 4 milimetreye çıktı.

Bu hızlanmanın arkasındaki en büyük neden yine okyanus ısınması oldu. Araştırmaya göre yükseliş hızındaki artışın %41’i termal genleşmeden kaynaklandı. Karasal su depolama kapasitesindeki düşüş ise hızlanmanın %21’inden sorumlu tutuldu. Araştırmacılar, geçmişte deniz seviyesi artışında buzulların daha baskın rol oynadığını, ancak 1980’lerden itibaren okyanusların ısınmasının başlıca faktör haline geldiğini belirtiyor.

Çalışmanın ortak yazarlarından John Abraham, uzun yıllardır deniz seviyesindeki gözlemler ile hesaplanan nedenler arasında önemli bir uyumsuzluk bulunduğunu söyledi. Abraham, gelişmiş ölçüm sistemleri ve daha doğru analiz yöntemleri sayesinde artık deniz seviyesi yükselişinin nedenlerinin çok daha güvenilir biçimde açıklanabildiğini ifade etti.

Araştırmacılar, deniz seviyesi değişimlerinin ayrıntılı şekilde takip edilmesinin kıyı şehirleri ve yerel yönetimler açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor. Elde edilen yeni verilerin, gelecekteki sel riskleri ve kıyı koruma stratejileri için daha doğru planlamalar yapılmasına yardımcı olması bekleniyor.