Elektrikli araba kesimini değiştirebilir: Geri dönüşümde lityumun yüzde 90’ı geri kazanıldı

Elektrikli otomobiller son yıllarda hızla yaygınlaşırken, ömrünü tamamlayan bataryaların nasıl değerlendirileceği sorusu da giderek daha fazla önem kazandı. Çünkü lityum-iyon bataryalarda kullanılan lityum, nikel ve kobalt gibi kritik mineraller hem çıkarılması maliyetli hem de arzı sınırlı kaynaklar arasında yer alıyor. Bu yüzden bugün yalnızca yeni madenler keşfetmek değil, eski bataryalardaki değerli hammaddeleri mümkün olduğunca yüksek verimle geri kazanmak da büyük önem taşıyor. Bu hafta Japonya’dan gelen haberler ise bu konuda önemli bir atılımın kapıda olduğunu gösteriyor.

Japon araştırmacılar, kullanılmış elektrikli otomobil bataryalarındaki lityumun yaklaşık yüzde 90’ını geri kazanabilen yeni bir geri dönüşüm yöntemi geliştirdi.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Mevcut geri dönüşüm tekniklerinde özellikle lityumun geri kazanım oranı genellikle yüzde 50’nin altında kalıyor. Bu da bataryalardaki en kritik hammaddelerden birinin önemli bir kısmının kaybedilmesine yol açıyor. Japonya’da geliştirilen yeni yöntem ise bu oranı neredeyse iki katına çıkararak geri dönüşüm verimliliğinde önemli bir sıçramanın eşiğinde olduğumuzu gösteriyor.

Yeni Yöntem, Geri Dönüşüm Sürecindeki Kritik Kimyasalı Değiştiriyor

Bu yeni yöntemin temelinde geri dönüşüm sürecinde yapılan önemli bir kimyasal değişiklik yer alıyor. Geleneksel yöntemlerde kullanılan sodyum hidroksit yerine, geri kazanılmış lityum hidroksit kullanılıyor. Bu değişiklik sayesinde geri dönüşüm sırasında oluşan ve “black mass (kara kütle)” olarak adlandırılan batarya atıkları içerisindeki lityum çok daha yüksek saflıkta ayrıştırılabiliyor.

Black mass, kullanılmış lityum-iyon bataryaların mekanik olarak parçalanmasının ardından geriye kalan ve lityum, nikel, kobalt, manganez ile grafit gibi değerli malzemeleri içeren siyah renkli toz karışımına verilen isim. Asıl geri dönüşüm süreci de bu karışımdaki değerli elementlerin yeniden ayrıştırılmasına dayanıyor. Japon araştırmacıların geliştirdiği yeni teknik ise özellikle lityumun bu karışımdan çok daha verimli şekilde elde edilmesini sağlıyor.

Üstelik araştırmacılar bu yöntemin yalnızca geri kazanım oranını artırmadığını, çevresel etkileri de azalttığını söylüyor. Paylaşılan verilere göre yeni süreç, geleneksel geri dönüşüm yöntemlerine kıyasla karbon emisyonlarını yaklaşık yüzde 40 oranında düşürebiliyor.

Elektrikli Otomobil Sektöründe Fark Yaratabilir

Bu gelişmenin önemini artıran en önemli unsur ise küresel lityum talebinin her geçen yıl hızla artıyor olması. Elektrikli otomobil satışları yükseldikçe batarya üretimi de hız kazanıyor. Ancak lityum madenciliği hem yüksek enerji tüketiyor hem de maliyetli bir süreç olarak öne çıkıyor. Ayrıca kritik minerallerin belirli ülkelerde yoğunlaşmış olması, tedarik zincirlerini jeopolitik açıdan da kırılgan hâle getiriyor.

Bu nedenle eski bataryalardan yüksek verimle lityum geri kazanılabilmesi, ülkelerin ithalata olan bağımlılığını azaltabilecek önemli bir alternatif olarak görülüyor. Özellikle batarya üretiminde kullanılan minerallerin neredeyse tamamını ithal eden Japonya için bu teknoloji, uzun vadede daha sürdürülebilir ve güvenli bir tedarik zinciri oluşturulmasına büyük katkı sağlayacaktır.

Elbette bu teknolojinin tek başına yeterli olması beklenmiyor. Çünkü Japonya’da bugün kullanım ömrünü tamamlayan lityum-iyon bataryaların yalnızca yaklaşık yüzde 14’ü resmî geri dönüşüm sistemlerine ulaşıyor. Dolayısıyla bu yöntemin yaygın şekilde kullanılabilmesi için batarya toplama ve geri dönüşüm altyapısının da önemli ölçüde geliştirilmesi gerekiyor.

Araştırmacılar önümüzdeki yıllarda bu teknolojiyi endüstriyel ölçekte yaygınlaştırmayı hedefliyor. Planlara göre geri dönüşüm kapasitesinin 2027 yılına kadar önemli ölçüde artırılması, 2035 yılına gelindiğinde ise her yıl on binlerce ton batarya malzemesinin geri kazanılması amaçlanıyor. Eğer bu hedeflere ulaşılırsa, Japonya’nın geliştirdiği bu yeni yöntem elektrikli otomobil bataryalarının geri dönüşümünde önemli bir dönüm noktası olabilir.