Global ısınmada kritik eşik: 2030’a kadar 1,5 derece hududu aşılabilir

Bilim insanlarının hazırladığı yeni bir rapor, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmanın tarihteki en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koyuyor. Dünya genelinde sera gazı emisyonlarının mevcut hızda devam etmesi halinde Paris Anlaşması’nın 1,5°C hedefinin 2030 civarında aşılabileceği belirtildi.

17 ülkeden 56 farklı kurumda görev yapan 70’ten fazla bilim insanının katkısıyla hazırlanan çalışma, gezegenin giderek daha hızlı ısındığını ve bu sürecin neredeyse tamamen insan kaynaklı faaliyetlerden beslendiğini vurguluyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Araştırmaya göre, 2025 itibarıyla insan faaliyetlerine bağlı küresel ısınma seviyesi 1,37°C’ye ulaştı. Bu durum, Paris Anlaşması’nın merkezinde yer alan 1,5°C hedefinin tehlikeli biçimde yaklaşıldığını gösteriyor.

Karbon bütçesi yalnızca üç yıl içinde tükenebilir

Raporda dikkat çeken en önemli bulgulardan biri de kalan karbon bütçesine ilişkin oldu. Bilim insanları, küresel sıcaklık artışını 1,5°C’nin altında tutabilmek için atmosfere salınabilecek toplam karbondioksit miktarını ifade eden karbon bütçesinin 2026 yılının başı itibarıyla yaklaşık 130 milyar ton CO2 seviyesine gerilediğini hesapladı.

Mevcut emisyon seviyeleri dikkate alındığında, bu bütçenin yaklaşık üç yıl içinde tamamen tükeneceği öngörülüyor. Başka bir ifadeyle, küresel ölçekte emisyonlarda ciddi ve hızlı bir düşüş sağlanamazsa 1,5°C hedefinin bir anlamı kalmayacak.

2015 yılında kabul edilen Paris Anlaşması, iklim krizinin en yıkıcı etkilerini önleyebilmek amacıyla küresel sıcaklık artışını 2°C’nin oldukça altında tutmayı ve mümkünse 1,5°C ile sınırlandırmayı hedefliyor.

Sera gazı emisyonları rekor kırdı

Rapor, 2024 yılında küresel sera gazı emisyonlarının 56,8 milyar ton CO2 eşdeğerine ulaşarak yeni bir rekor kırdığını ortaya koydu. Bu artışın temel nedeni ise fosil yakıt kullanımının sürmesi olarak gösteriliyor.

Rapora göre, karbondioksit, metan ve nitröz oksit gibi üç temel sera gazının atmosferdeki yoğunluğu 2019’dan bu yana artış gösterdi. Atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu ise milyonda 425,6 parçacık (ppm) seviyesine yükseldi. Metan ise milyarda 1.936,3 parçaya ulaştı.

Deniz seviyeleri yükseliyor, okyanuslar ısınıyor

2025 yılında küresel ortalama deniz seviyesi, 1901’e kıyasla toplam 23 santimetrelik artışla yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Üstelik bu yükselişin hızı da giderek artıyor. Okyanuslar, insan faaliyetleri sonucu oluşan fazla ısının önemli bir bölümünü emiyor. Bu nedenle 2024 yılında ortalama deniz yüzeyi sıcaklıkları, kayıt altına alınan en yüksek ikinci seviyeye çıktı.

İklim değişikliğinin etkileri yalnızca okyanuslarla sınırlı değil. Rapora göre on on yıldaki ortalama maksimum kara sıcaklıkları, önceki on yıla kıyasla yaklaşık yarım derece daha yüksek gerçekleşti. Bu değişim, dünya genelinde aşırı sıcak hava olaylarının daha sık ve daha şiddetli yaşanmasına zemin hazırlıyor.