Google, yapay zeka veri merkezini uzaya taşıma planını hayata geçirecek: İlk dört TPU 1 Ekim’de fırlatılacak

Google, yapay zeka için veri merkezlerini uzaya taşıma planını hayata geçirmeye hazırlanıyor. Şirketin geçen yıl duyurduğu Project Suncatcher kapsamında geliştirdiği deneysel uydu, 1 Ekim’de uzaya gönderilecek.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Project Suncatcher ile Google, yüksek işlem gücüne ihtiyaç duyan yapay zeka sistemlerini Dünya yörüngesine taşımayı amaçlıyor. Uzun vadede birbirleriyle iletişim kuran yapay zeka uydularından oluşan büyük bir ağ kurmayı planlıyor. Ancak önce teknolojinin uzayda gerçekten çalışıp çalışmadığını test etmesi gerekiyor.

İlk test için kullanılacak MVP adı verilen uydu, yaklaşık bir buzdolabı büyüklüğünde. Uydunun içinde Google tarafından geliştirilen dört TPU yapay zeka işlemcisi bulunuyor. Bu işlemciler, yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kullanılıyor.

Dünya üzerindeki veri merkezlerinde aynı anda binlerce benzer işlemci çalışıyor ve bu sistemler büyük miktarda elektrik tüketiyor. Google, uzayda güneş enerjisinden yararlanarak bu soruna farklı bir çözüm geliştirmeye çalışıyor.

İlk uydu yalnızca 1 kW güç üretecek

MVP, oldukça küçük bir deneyle başlayacak. Uydunun güneş panelleri yaklaşık 1 kilovat elektrik sağlayacak. Bu güç, bir mikrodalga fırını veya saç kurutma makinesini çalıştırmaya yetiyor.

Google, uydunun tamamını kendisi geliştirmedi. Şirket yapay zeka donanımını sağlarken, uyduyu Planet Labs üretti.

Google, 2027 yılında iki özel uydu göndermeyi planlıyordu. Ancak testleri hızlandırmak istedi ve TPU işlemcilerini Planet Labs’in daha önce geliştirdiği bir uyduya yerleştirdi.

Uydu, SpaceX’in Falcon 9 roketiyle gerçekleştirilecek Transporter-18 görevinde uzaya çıkacak. Google’ın uzun vadeli planı ise bundan çok daha büyük. Şirket, hızlı lazer bağlantıları üzerinden birbirleriyle iletişim kurabilen uydu ağları oluşturmak istiyor.

İlk uydu yalnızca birkaç ay görev yapacak ve farklı teknolojilerin uzay koşullarındaki performansını ölçecek.

Asıl sınav uzayda başlayacak

Google, şimdiye kadar sistem üzerinde Dünya’da çeşitli testler yaptı. Gerçek sorunları ancak uydu yörüngeye ulaştığında görebilecek.

En önemli konulardan biri TPU işlemcilerinin uzay koşullarına nasıl tepki vereceği. Uzay görevlerinde kullanılan elektronik parçalar genellikle radyasyon ve aşırı sıcaklık değişimleri düşünülerek özel olarak tasarlanıyor. Google ise Dünya’daki veri merkezlerinde kullandığı TPU işlemcilerini doğrudan uzaya gönderecek.

Uzaydaki radyasyon, işlemcilere zarar verebilir veya hesaplamalar sırasında verilerde hatalara yol açabilir. Fırlatma sırasında oluşan güçlü titreşimler ve yüksek ivme de donanımı zorlayacak.

Google, deney boyunca işlemcilerin hem fiziksel dayanıklılığını hem de hesaplama performansını takip edecek.

En büyük sorun işlemcileri soğutmak olabilir

Project Suncatcher’ın karşısındaki en önemli teknik sorunlardan biri soğutma.

Yapay zeka işlemcileri çalışırken büyük miktarda ısı üretiyor. Dünya’daki veri merkezleri bu ısıyı güçlü soğutma sistemleriyle uzaklaştırabiliyor. Uzayda ise aynı yöntemi kullanmak mümkün değil.

Google, TPU işlemcilerini alüminyum ve bakır ısı borularına bağlayan özel bir termal malzeme kullanıyor. Sistem, işlemcilerde oluşan ısıyı radyatöre taşıyacak ve ardından uzaya aktaracak.

Ancak mevcut sistem TPU’ları sürekli çalıştırmaya yetmeyecek.

Google test sırasında işlemciler üzerinde Gemini modellerini çalıştıracak. TPU’lar yaklaşık 15 dakika boyunca çalışabilecek. Ardından işlemcilerin kapanması gerekecek ve radyatör sistemi biriken ısıyı uzaklaştıracak.

Bu durum, uzayda büyük ölçekli yapay zeka veri merkezleri kurmanın önündeki temel mühendislik sorunlarından birini de ortaya koyuyor.

Google’ın hedefi uydu ağı kurmak

İlk görev büyük bir veri merkezi kurmayı amaçlamıyor. Google, bu uçuşla hangi sistemlerin işe yaradığını ve hangi alanlarda yeni çözümlere ihtiyaç duyduğunu belirlemek istiyor.

Şirket 2027 için planladığı diğer Suncatcher görevlerini şimdilik programda tutuyor. Ancak Google’ın yörüngedeki yapay zeka altyapısını ticari bir sisteme dönüştürmesi yıllar sürebilir.

İlk uydu başarılı olursa Project Suncatcher, tek bir deneysel uydudan birbirine lazer bağlantılarıyla bağlı büyük bir yapay zeka uydu ağına doğru ilerleyebilir.