Görme engellilere takılan implant, beyinde yapay imaj oluşturuyor

Yakın gelecekte teknoloji dünyasında daha da önemli bir yer tutması beklenen beyin-bilgisayar arayüzleri, bilim ve teknoloji dünyası için pek çok yeni kapı aralayacak gibi görünüyor. Bu alanda yaşanan gelişmeler, görme engelliler için de yeni bir umut doğurmuş durumda. Zira bu konuda dikkat çekici çalışmalar yapılıyor Bunun en dikkat çekici örneklerinden biri olan Intracortical Visual Prosthesis (ICVP) sistemi, bu hafta önemli bir eşiği daha aştı.

ICVP Üçüncü Kez Başarılı Bir Şekilde Hastaya Yerleştirildi

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Bugün kullanılan çözümlerin büyük bölümü hâlâ gözün ya da optik sinirlerin en azından kısmen işlevsel olmasına ihtiyaç duyuyor. Özellikle biyonik göz ya da retinal implant olarak bilinen sistemler, görsel bilgiyi retinaya aktarmaya çalışarak sınırlı da olsa bir görme hissi oluşturmayı hedefliyor. Ancak retina ya da optik sinir tamamen hasar gördüğünde bu yöntemler çoğu zaman işe yaramıyor. İşte bu yüzden bilim insanları son yıllarda odağını doğrudan beynin görme merkezine çevirmiş durumda. Intracortical Visual Prosthesis (ICVP) sistemi de bu yaklaşımın en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Üstelik araştırma ekibi şimdi bu sistemin üçüncü kez başarılı şekilde bir hastaya yerleştirildiğini açıkladı.

ABD’deki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi’nde gerçekleştirilen operasyon kapsamında tamamen görme yetisini kaybetmiş bir katılımcının beynine 34 adet kablosuz uyarıcı implant yerleştirildi. Bu implantların toplamda 544 elektrot içerdiği belirtiliyor. Sistemin temel çalışma mantığı ise geleneksel görme sürecini tamamen devre dışı bırakmak üzerine kurulu. Normal şartlarda gözler tarafından algılanan görüntü, retina ve optik sinirler aracılığıyla beynin görsel korteksine iletilir. Ancak ICVP sistemi gözleri tamamen atlayarak doğrudan beynin görme merkezini elektriksel sinyallerle uyarıyor. Böylece kullanıcıya yapay bir görsel algı oluşturulması hedefleniyor.

Sistem Gerçek Anlamda Bir Görüntü Oluşturmuyor

Araştırmacılar bu sistemin gerçek anlamda bir görüntü üretmediğini özellikle vurguluyor. Kullanıcının gördüğü şey daha çok ışık noktaları ve şekillerden oluşan temel desenler olacak. Ancak bilim insanlarına göre tamamen görme yetisini kaybetmiş bireyler için bu seviyede bir görsel algı bile günlük yaşamda önemli fark yaratabilir. Araştırmanın amacı da kullanıcıların zamanla bu sinyalleri yorumlamayı öğrenip öğrenemeyeceğini görmek. Özellikle çevrede yön bulma, engellerden kaçınma ya da temel nesneleri ayırt etme gibi görevlerde sistemin ne kadar faydalı olabileceği test edilecek.

Araştırma ekibine göre üçüncü başarılı implantasyonun gerçekleştirilmiş olması oldukça kritik bir eşik anlamına geliyor. Çünkü bu durum, sistemin yalnızca tek seferlik deneysel bir prosedür olmadığını, tekrar edilebilir ve ölçeklenebilir bir teknoloji hâline gelmeye başladığını gösteriyor. Operasyonu gerçekleştiren cerrah Dr. Sepehr Sani, bu gelişmenin ciddi görme kaybı yaşayan hastalar için gelecekte anlamlı bir seçenek sunabileceğini söylüyor.

Yeni implantı taşıyan katılımcı yaklaşık dört haftalık iyileşme sürecinin ardından eğitim aşamasına geçecek. Araştırmacılar bu süreçte beynin aldığı elektriksel sinyallerin kullanıcı tarafından nasıl yorumlandığını analiz edecek. Eğitimler sırasında katılımcının çevresel farkındalık kazanıp kazanamadığı ve temel görsel görevleri yerine getirip getiremediği değerlendirilecek.

Araştırmanın önümüzdeki bir ila üç yıl boyunca devam edeceği belirtiliyor. Bilim insanları bu süreçte yalnızca kısa vadeli sonuçlara değil, implantların uzun süreli güvenliği ve kullanıcıların sisteme adaptasyonu gibi konulara da odaklanacak. Araştırma ekibi ayrıca yeni gönüllüler aramayı sürdürüyor. Özellikle hayatının ilk dönemlerinde normal görüşe sahip olup daha sonra görme yetisini kaybetmiş bireylerin çalışmaya katılması hedefleniyor.