Intel, Crescent Island AI Hızlandırıcısı ve Xe3P Mimarisiyle Detayları Paylaştı

Intel, veri merkezi ve iş istasyonlarına yönelik yeni nesil AI çıkarım hızlandırıcısı Crescent Island hakkında daha fazla teknik ayrıntı paylaştı. Hot Chips 2026 kapsamında tanıtılan çözüm, 32 Xe3P çekirdeği ve 480 GB’a kadar LPDDR5X belleği bir araya getirirken geleneksel grafik işlevlerinden tamamen arındırılmış bir mimari sunuyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Eğitim değil, çıkarım odak

Intel’in Computex’te sergilediği Crescent Island hızlandırıcısı, üçüncü nesil Xe mimarisinin yapay zeka için özelleştirilmiş versiyonu olan Xe3P mimarisini temel alıyor. Bu cihaz, uzun bağlamlı modeller, agentik AI görevleri ve yüksek hesaplama gerektiren çıkarım işlemleri için tasarlandı; bu nedenle AI eğitimi odak noktası değil.

Kart, 350 W TDP’ye sahip hava soğutmalı bir PCIe çözümü olarak karşımıza çıkıyor. Intel’in hedeflediği kullanım alanları arasında iş istasyonları, veri merkezlerinin uç noktaları ve yüksek performanslı AI çıkarımının gerekli olduğu diğer sistemler bulunuyor. Mimari aynı zamanda performansın watt başına ve toplam sahip olma maliyetine göre optimize edilmesini amaçlıyor.

Crescent Island’ın belirgin özelliği, geleneksel GPU’larda bulunan grafik ve 3D işlem bloklarını barındırmaması. Böylece silikon alanının büyük bir kısmı genel amaçlı GPU hesaplamalarına ve özellikle AI işlemlerine ayrılabiliyor.

32 Xe3P çekirdeği ve 256 XMX motoru

Crescent Island GPU’su dört Compute Slice içeriyor. Her bir slice’da sekiz Xe3P çekirdeği bulunuyor, toplamda 32 Xe3P çekirdeği elde ediliyor.

Her Xe3P çekirdeğinde sekiz Vector Engine ve sekiz XMX motoru yer alıyor. Böylece GPU genelinde 256 Vector Engine ve 256 XMX motoru bulunuyor.

Önceki nesillerde kullanılan XMX yapısı daha da genişletilerek AI işlemlerinde aynı anda daha fazla verinin işlenebilmesi hedefleniyor. Mimari, FP4 ve FP8 gibi düşük hassasiyetli veri formatlarını da destekliyor. Bu formatlar, yapay zeka modellerinde performansı artırırken bellek ve enerji tüketimini azaltmaya yardımcı oluyor.

Bellek tarafında da her Xe çekirdeğine 512 KB L1 önbellek ve paylaşımlı yerel bellek ayrılıyor. Bunun yanında GPU genelinde 32 MB birleşik L2 önbellek bulunuyor. Intel’in amacı, özellikle büyük modellerin sık kullandığı verilerin işlem birimlerine mümkün olduğunca hızlı ulaştırılması.

Xe3P, AI çıkarımında farklı hassasiyet seviyelerinin kullanılabilmesi için FP4’ten FP64’e kadar geniş bir veri formatı yelpazesini destekliyor. Özellikle FP4 ve FP8 desteği, düşük hassasiyetli AI işlemlerinde hesaplama verimliliğini artırıyor.

480 GB LPDDR5X bellek seçeneği

Bellek krizinin en şiddetli olduğu bu dönemde Crescent Island’ın en dikkat çekici özelliklerinden biri bellek kapasitesi. Intel, kendi markasıyla sunacağı referans PCIe kartında 160 GB LPDDR5X bellek taşıyacak. Öte yandan ODM ortaklarına kartı 480 GB’a kadar LPDDR5X ile yapılandırma imkanı veriyor.

LPDDR5X belekler HBM tabanlı rakip çözümler karşısında özellikle maliyet ve güç tüketiminde avantaj sağlıyor. Ancak HBM’e kıyasla daha düşük bant genişliği gibi dezavantajları da bulunuyor.

Intel’in sunduğu kapasite, rakip çözümlerle karşılaştırıldığında da dikkat çekiyor. AMD Instinct MI450X 432 GB’a kadar HBM4, NVIDIA Vera Rubin ise 288 GB HBM4 bellekle konumlandırılıyor.

Tek istasyonda trilyon parametreli model desteği

Yüksek bellek kapasitesi sayesinde Crescent Island, büyük dil modellerini yerel sistemlerde çalıştırma potansiyeline sahip. Intel’in verdiği örneğe göre Kimi K3 gibi yaklaşık 1 trilyon parametreli bir modelin yerel donanımda çalıştırılması için toplamda yaklaşık 2 TB sistem belleği gerekebiliyor.

Bu senaryoda dört adet 480 GB Crescent Island kartı kullanıldığında toplam GPU belleği 1,92 TB seviyesine çıkıyor. Böylece gerekli kapasite tek bir iş istasyonunda elde edilebilir.

Geniş yazılım desteği sunacak

Intel, Crescent Island’ın farklı yapay zeka modelleri ve yaygın kullanılan yazılımlarla uyumlu çalışmasına odaklanıyor. Dil, akıl yürütme, çok modlu ve görsel üretim modelleri gibi çeşitli AI iş yüklerini destekleyecek.

Crescent Island, vLLM, SGLang ve Nvidia Dynamo gibi popüler yapay zeka araçlarıyla çalışabilecek. Intel ayrıca farklı donanımların bir arada kullanıldığı sistemlerde yazılım tarafında ek değişiklik gerektirmeden çalışmayı hedefliyor. Şirketin amacı, geliştiricilerin mevcut AI yazılımlarını Crescent Island’a mümkün olduğunca kolay şekilde taşıyabilmesi. Intel, açık ve geniş bir yazılım ekosistemi oluşturuyor ve mevcut Arc Pro B serisi ürünleriyle bu altyapıyı test ediyor.

İlk örnekler yılın ikinci yarısında

Xe3P mimarisi yalnızca Crescent Island ile sınırlı kalmayacak. Intel, mimarinin farklı ölçeklerde kullanılabileceğini belirtiyor. İstemci tarafında Xe3 mimarisi yeni nesil Arc C-Series ailesinde yer alacakken Xe3P’nin iGPU’lardan veri merkezi AI hızlandırıcılarına kadar genişletilmesi planlanıyor.

Şirketin mevcut planına göre Crescent Island için müşteri örneklemeleri 2026’nın ikinci yarısında başlayacak. Bu nedenle hızlandırıcının gerçek performansı, farklı model ve framework’lerdeki verimliliği ile 480 GB bellekli ODM tasarımlarının önümüzdeki aylarda daha net ortaya çıkması bekleniyor.