İstanbul’un Kalbinde Gizlenen Viking İzleri

Vikingler, İskandinavya sınırlarını aşarak Akdeniz’den Kuzey Amerika’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada iz bırakmışlardır. Bu küresel yolculukların en şaşırtıcı duraklarından biri, günümüzde İstanbul’un simgelerinden biri olan Ayasofya’nın mermer korkuluklarında karşımıza çıkıyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Tarihsel süreçte pagan tapınağı üzerine kilise olarak kurulan, yangınlar atlattıktan sonra 537 yılında Justinianus tarafından dev bir katedrale dönüştürülen yapı, Osmanlı döneminde camiye çevrildi. Müze yıllarının ardından günümüzde hem ibadet alanı hem de üst galerisiyle ziyaretçilerini ağırlayan bu tarihi mekan, kuzeyli savaşçıların bıraktığı gizli mesajları da barındırıyor.

Mermer bloklara kazınan isimler

İsveçli uzman Elisabeth Svärdström, 1964 yılında Ayasofya’nın üst katındaki güney galerisini incelerken mermer blok üzerinde soluk çizimler fark etti. Yapılan araştırmalar, büyük kısmı silinen bu sembollerin ‘Halfdan’ ismine işaret eden bir İskandinav rünü olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları bu ifadeyi ‘Halfdan buradaydı’ ya da ‘Halfdan bu rünleri kazıdı’ şeklinde çözümledi.

Benzer bir başka iz ise 1975’te aynı galerinin kuzey bölümünde bulundu. Yıllar süren analizlerin ardından bu ikinci yazıtın da ‘Ari yaptı’ anlamına geldiği kesinleşti.

Baskınla başlayan ilişki müttefikliğe dönüştü

Memleketlerinden yaklaşık 2 bin 400 kilometre uzaktaki Anadolu topraklarına gelen Vikinglerin varlığı, Doğu Roma ile kurulan karmaşık ilişkilere dayanıyor. Baltık ve Karadeniz arasındaki nehir yollarını takip eden İskandinav Rus savaşçıları, 860 yılında, o zamanlar Konstantinopolis olarak bilinen şehre şiddetli baskınlar düzenledi. Zamanla ticaret ve savaşla gelişen bu temaslar, tarafları müttefik konumuna getirdi.

Hatta bu savaşçıların bir kısmı Bizans ordusuna katılarak imparatorun kişisel güvenliğini sağlayan ‘Varang Muhafızları’ isimli elit birliğe dahil oldu. Ayasofya’daki mermerlere rün kazıyan kişilerin de elinde baltasıyla imparatoru koruyan bu özel birlik mensupları veya kentten geçen tüccar ve diplomatlar olduğu değerlendiriliyor.