Matematiksel kehanet: İnsanlığın ömrü için tarih verildi

İnsanoğlunun yeryüzündeki serüveninin ne kadar süreceği, ideolojiden bilime kadar her devrin en büyük merak bahislerinden biri oldu. Bu gizemli soruya karşılık arayan matematikçiler de, insanlığın ne vakit yok olabileceğini kestirim etmek için tartışmalı bir istatistiksel formülü tekrar masaya yatırdı.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Bilim dünyasında “Kıyamet Argümanı” (Doomsday Argument) olarak isimlendirilen bu sıra dışı hesaplama, insanlık tarihi boyunca bugüne kadar yaklaşık 117 milyar insanın yaşadığı varsayımıyla yola çıkıyor ve geleceğe dair korkutucu öngörüler barındırıyor.

Kıyamet Argümanı, çağdaş bilimde sıkça kullanılan Kopernik İlkesi‘ni temel alıyor. Bu prensip, insanların cihanda özel, ayrıcalıklı yahut eşsiz bir pozisyona sahip olmadığını savunuyor. Teoriyi daha anlaşılır kılmak için uzmanlar meşhur pinpon topu örneğini veriyor: Önünüzde iki kutu olduğunu, birinde 10, başkasında ise 100 bin adet numaralandırılmış top yer aldığını hayal edin. Gözünüz kapalı bir top çektiğinizde elinize 4 numara gelirse, bu topun ihtimal hesabı gereği 10 toplu küçük kutudan geldiğini düşünmek çok daha mantıklı bir yaklaşım olur.

Matematikçiler birebir mantığı insan nüfusuna da uyarladı. Şayet insanlık gelecekte trilyonlarca nüfusa ulaşacak olsaydı, bizim şimdi yolun çok başında, yani birinci 117 milyarlık dilimde doğmuş olma ihtimalimiz istatistiksel olarak piyangoyu tutturmaktan bile daha güç bir mümkünlük olacaktı. Hasebiyle şu an hayatta olmamız, yolun sonuna aslında sanıldığından çok daha yakın olduğumuza işaret ediyor. Araştırmacılar, bugün hayatta olan insanların bu kronolojik çizelgede istisnai yahut çok erken bir periyotta değil, büsbütün rastgele bir vakit diliminde yer aldığını varsayıyor. Bu durum, insanlığın gelecekte galaksiye yayılacağı ve sonsuza kadar yaşayacağı istikametindeki optimist senaryolara soğuk bir duş tesiri yaratıyor.

17 bin yıllık üst hudut ve yakın gelecek tehlikesi

Bu matematiksel modelde, bugüne kadar yaşamış olan 117 milyar insanın, insanlık tarihi boyunca var olacak toplam insan nüfusunun en az yüzde 5’ini temsil etme mümkünlüğü yüzde 95 olarak hesaplanıyor. Yüzde 100’lük tam bir oran elde etmek için bu sayı 20 ile çarpıldığında, Dünya üzerinde yaşayabilecek azamî insan sayısı kabaca 2,34 trilyon kişi olarak ortaya çıkıyor. Günümüzdeki doğum oranları ve nüfus artış suratı baz alındığında, insanlığın bu sona ulaşması yaklaşık 17 bin 100 yıl sürüyor.

Teoriyi destekleyen bilim insanları, bu mühletin insanlığın geleceği için istatistiksel bir üst hudut olduğunu vurguladı. Yani nükleer savaş, global iklim krizi, ölümcül bir salgın ya da kozmik bir felaket yüzünden cinsimizin önümüzdeki 17 bin yıl içinde tarih sahnesinden silinme mümkünlüğü yüzde 95 düzeyinde seyrediyor.

Ancak yakın periyotta yapılan başka bilimsel çalışmalar, bu tehlikelerin çok daha erken kapımızı çalabileceğini çoktan gösterdi bile. Milano Üniversitesi’nden araştırmacıların yaptığı ve global etraf krizlerini inceleyen bir simülasyon, Dünya nüfusunun 2064 yılı üzere yakın bir tarihte ani bir çöküş yaşayabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, Dünya’nın sürdürülebilir hayat kapasitesinin ani bir krizle 2 milyar düzeyine gerilemesi durumunda, insanlık nüfusunun 2064’e kadar yarı yarıya azalabileceğini öngörüyor. Uzmanlar bunun kesin bir kehanet olmadığını, yalnızca etraf şartlarındaki sert değişimlerin insan nüfusu üzerinde ne kadar süratli ve yıkıcı tesirler yaratabileceğini gösteren matematiksel bir ikaz niteliği taşıdığını hatırlatıyor.

Öte yandan, bu karamsar matematiksel formül bilim dünyasının tamamından geçer not almış değil. Birçok eleştirmen, hesaplamanın ardındaki varsayımların çok kolaya indirgendiğini ve geleceği büsbütün değiştirebilecek sayısız faktörün göz arkası edildiğini savunuyor. İnsanlığın diğer gezegenlerde koloniler kurması, tıp ve teknolojide yaşanacak ihtilaller yahut milyonlarca yıl hayatta kalmayı başaracak yeni sistemlerin geliştirilmesi durumunda bu formül büsbütün geçerliliğini yitircektir.