Meta’ya 1,4 Trilyon Dolarlık Dava: Şirket Köşeye Sıkıştı

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Meta, Facebook ve Instagram’ın çocuklar üzerindeki etkisiyle ilgili ABD’de şimdiye kadar görülen en kapsamlı sosyal medya davalarından biriyle yüzleşiyor. Şirket, platformlarını çocukları bağımlı hâle getirecek biçimde tasarlamış ve çocuk verilerini yasa dışı şekilde kullanmış iddia ediliyor.

Dava, Kaliforniya’nın Oakland kentindeki federal mahkemede yürütülecek ve yaklaşık yedi hafta süreceği öngörülüyor. Meta kurucusu ve CEO’su Mark Zuckerberg ile Instagram Başkanı Adam Mosseri tanık olarak ifadelerini vermeye hazırlanıyor.

Şirket, dava açılmadan hemen önce son bir hukuki hamleyle duruşmayı ertelemeye ve karşısına çıkan binlerce davanın ilerlemesini durdurmaya çalıştı. Fakat ABD’deki bir mahkeme, temyiz başvurusunu çok erken sunduğunu gerekçe göstererek reddetti.

1,4 trilyon dolarlık tazminat riski

Davanın Meta için en önemli yönü, potansiyel tazminat riskidir. Şirket, zararların 1,4 trilyon dolara kadar ulaşabileceğini öne sürüyor; bu rakam, Meta’nın yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine çok yakın. Davacılar ise talep edecekleri tazminat miktarını henüz açıklamadı.

Ancak davada talep edilen tek şey para değil. Davacılar, Meta’nın platformlarında yaş kısıtlamaları koymasını, sonsuz kaydırmayı ve belirli bildirimleri kaldırmasını, genç kullanıcıların ekran süresini sınırlamasını talep ediyor. Ayrıca çocuk verileriyle oluşturulan algoritma ve yapay zeka modellerinin silinmesi ve içerik öneri sisteminin etkileşim odaklı değil, gençlerin refahını önceliklendirecek şekilde yeniden yapılandırılmasını istiyor.

Meta suçlamaları reddediyor

Dava, 2021’de ortaya çıkan ifşalar sonrasında yürütülen çok eyaletli soruşturmanın sonucunda 2023’te başlatıldı. Şirketin eski çalışanı Frances Haugen, Meta’nın ürünlerinin gençlere zarar verebileceğini bildiğini, ancak daha yüksek gelir hedefi nedeniyle gerekli değişiklikleri yapmadığını iddia etmişti.

Meta, suçlamaları reddederek çocukları korumaya yönelik çalışmalar yürüttüğünü belirtiyor. Şirket, aynı zamanda “sosyal medya bağımlılığı”nın resmi olarak tanınmış bir psikiyatrik durum olmadığını savunarak tüketicilerin bu konuda yanıldığını iddia ediyor.

Meta üzerindeki hukuki baskı sürekli artıyor. Şirketin jüri önüne çıkan iki davada aleyhine kararlar alındı. Geçtiğimiz hafta New Mexico’da bir hakim, Meta’nın çocukların ruh sağlığı krizine katkıda bulunduğunu belirterek 567 milyon dolar tazminat ödemesi ve platformlarında değişiklik yapılmasını emreddi.

Bu sebeple yeni dava, yüksek tazminat riskinin yanı sıra Meta’nın Facebook ve Instagram’daki temel özelliklerini değiştirmeye zorlanma ihtimali nedeniyle kritik bir öneme sahip.

Karar ekim ayında çıkabilir

Dava, Elon Musk’ın OpenAI ve Sam Altman’a karşı açtığı davaya da bakacak ABD Bölge Hakimi Yvonne Gonzalez Rogers tarafından yönetiliyor. Rogers, belirli sorulara yanıt vermesi için nadiren kullanılan bir yöntemle danışma jürisi oluşturdu.

Meta ve diğer büyük sosyal medya şirketlerine karşı ABD’de mahkemelerde 3 binden fazla dava bulunuyor. Bu nedenle davadan çıkacak karar, Meta’nın yanı sıra sosyal medya şirketlerine yönelik benzer davalar için de önemli bir emsal oluşturabilir.