Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu fırlatıldı: Karanlık evreni keşfedecek

NASA’nın yeni uzay gözlemevi Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, SpaceX’in Falcon Heavy roketiyle Florida’daki Cape Canaveral’den başarıyla fırlatıldı. Yaklaşık 4 milyar dolarlık proje, karanlık madde ve karanlık enerjinin yanı sıra ötegezegenleri araştırarak evrenin bugüne kadarki en kapsamlı haritalarından birini oluşturacak.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Hubble’dan 1.000 kat daha hızlı

Roman, Ay’ın ötesinde Dünya’dan yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzaklıktaki Lagrange Noktası 2’ye (L2) yerleşecek. Teleskobun bu konuma ulaşması yaklaşık üç ay sürecek. Ardından bilim ekibi, gözlemevinin sistemlerini devreye almak ve bilimsel operasyonlara hazırlamak için yaklaşık 90 günlük bir çalışma yürütecek.

Roman’ın en önemli özelliklerinden biri, geniş bir alanı çok yüksek hızla tarayabilmesi olacak. Teleskobun görüş alanı Hubble’ın yaklaşık 100 katı büyüklüğünde. NASA’nın verilerine göre Roman, sahip olduğu 300 megapiksellik kızılötesi kamera sayesinde gökyüzünü Hubble’dan yaklaşık 1.000 kat daha hızlı tarayabilecek.

Teleskop, Samanyolu’nun tamamını yaklaşık bir ayda tarayabilecek. Aynı çalışma Hubble ile gerçekleştirildiğinde yaklaşık bir yüzyıl sürecekti.

Karanlık madde ve karanlık enerjinin izini sürecek

Roman, geniş gökyüzü taramalarından elde edeceği verilerle evrenin en kapsamlı 3 boyutlu haritalarından birini oluşturacak. Ana araştırmanın bir yıldan uzun sürmesi ve 2 milyardan fazla galaksiyi kapsaması planlanıyor.

Bilim insanları bu üç boyutlu haritaları ve kütleçekimsel merceklenme ölçümlerini kullanarak karanlık maddenin evren genelindeki dağılımını inceleyecek. Aynı veriler, karanlık enerjinin evrenin milyarlarca yıllık gelişimini nasıl etkilediğini ortaya çıkarmak için de kullanılacak.

Evrenin yaklaşık yüzde 5’ini bildiğimiz normal madde, yaklaşık yüzde 27’sini karanlık madde ve yaklaşık yüzde 68’ini karanlık enerji oluşturuyor. Karanlık madde ışıkla doğrudan etkileşime girmese de galaksiler ve yıldızlar üzerindeki kütleçekimsel etkileri üzerinden varlığı tespit edilebiliyor. Karanlık enerjinin ise yaklaşık 13,8 milyar yıl önce Büyük Patlama’nın ardından genişlemeye devam eden evrenin giderek hızlanan genişlemesinin arkasındaki olası güç olduğu düşünülüyor.

Ötegezegen araştırmalarında yeni dönem

Roman’ın ilk yüksek çözünürlüklü görüntülerini kış döneminde göndermesi bekleniyor. Görevin resmi süresi beş yıl olarak planlandı ancak NASA, teleskobun yakıtının uygun koşullarda beş yıl daha çalışmasına yetecek düzeyde olabileceğini belirtiyor.

Teleskop, Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri, yani ötegezegenleri de kapsamlı bir şekilde inceleyecek. Gözlemevinde bulunan koronagraf sistemi, yıldızlardan gelen yoğun ışığı engelleyip maskeleyerek çevrelerindeki daha sönük cisimlerin doğrudan görüntülenmesine imkan verecek. Bu teknoloji sayesinde yıldızlarına yakın yörüngelerde bulunan daha küçük, daha yaşlı ve daha soğuk ötegezegenlerin tespit edilmesi hedefleniyor.