NATO Ankara Zirvesi: Trump’tan KAAN’a F110 armağanı | 2T Savunma & Teknoloji #6

Gündemimiz çok sıcak: NATO Ankara Zirvesi ve Donald Trump’ın getireceği o meşhur ikram paketi: KAAN ’ın F110 motorları! Herkesin merak ettiği “Neden ısrarla Amerikan motoru istiyoruz? Yerli motorlara ne oldu?” sorusunu bugün masaya yatırıyoruz.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Öncesinde kusursuz bir gazetecilik başarısına değinelim. Washington temsilcisi sevgili Yunus Aksoy, Trump’a o denli net bir soru sordu ki, Trump bile şaşırıp “Sen neredensin?” dedi. Bu kaliteli soru, Amerika’nın niyetini direkt birinci ağızdan duymamızı sağladı. Kendisine teşekkür ediyoruz.

KAAN’ın Motoru Yok muydu, Nereden Çıktı Bu F110?

En çok karıştırılan soru: KAAN’ın motoru yok muydu?

Dostlar, KAAN baştan beri Amerikan General Electric üretimi F110 motoruna nazaran tasarlandı. Yani yeni bir motor seçilmedi; birinci uçuşta da TEİ’nin depolarındaki bu motorlar kullanıldı.

Buradaki asıl konu motorun yokluğu değil, seri üretim kriziydi. KAAN’ın seri üretime geçecek birinci modelleri, yani Blok 10 versiyonları için hemen 80 adet sıfır kilometre motor gerekiyordu ve ABD işi yokuşa sürüyordu. İşte Trump’ın “hediye paketi”, bu 80 adet motorun tedarik krizinin çözülmesi demek.

Trump Nasıl Karar Aldı? Kongre Engelleyebilir mi?

Peki, Trump bu kararı nasıl aldı? Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinin akabinde bir jest yapmak istedi ve “Büyük bir armağan çantasıyla gidiyorum” dedi. Reuters’a nazaran Trump idaresi, 700 milyon dolar pahasındaki 80 adet F110 motorunun satışını onaylayıp Kongre’ye bildirdi.

Peki, Amerikan Kongresi bu satışı engelleyebilir mi? Teknik olarak yavaşlatma yetkisi var lakin Trump, mümkün itirazları bypass edebilecek ara formüllerle bu kararı getiriyor. Üstelik Ukrayna savaşı ve global tansiyonların tırmandığı bu periyotta Kongre’nin Türkiye’yi büsbütün karşısına alması güç. CAATSA gölgesinde bu satış, alakalarda yeni bir sayfa açabilir.

F-16 Motorlarını KAAN’da Kullanabilir miyiz?

Gelen bir öbür soru: “F-16’larımızın motorunu söküp KAAN’a takamaz mıyız?”

Evet, tıpkı motor ailesi: F110-GE-129 serisi. (Hatta çifti F-15’lerde de kullanılıyor). Türkiye, F-16’lar sayesinde bu motorun bakımını dünyada en uygun yapan ülkelerden biri.

Peki, söküp takabilir miyiz? Birinci prototipler için bu yapıldı lakin seri üretimde imkansız. Zira F-16 tek motorlu, KAAN ise çift motorlu bir canavar. 40 uçaklık bir filo için 80 motor gerek. F-16’ları motorsuz bırakamayacağımıza nazaran, sıfır motor tedariki kaide.

Küresel Motor Pazarındaki “Uyanık” Denge

F110, 1980’lerde rakip Pratt & Whitney’in sıkıntılarına karşı General Electric (GE) tarafından geliştirildi. Burada ABD’nin uyanık bir stratejisi var: Askeri jet motoru yapan bu iki devi daima yarıştırır. Birine askeri pazarı verir, oburunu sivil pazarda büyütür. Periyot dönem rol değişimi yaptırarak iki şirketi de global monopol olarak korur. Türkiye’de de tarihî olarak GE’nin yükü çok yüksektir.

Şnu unutmayın: Dünyada uçak yapabilen 10 ülke varsa, motorunu sıfırdan yapabilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmez. Kimse bu teknolojiyi paylaşmıyor. Misal bir durum Hindistan’ın Tejas uçağında da yaşandı; ABD, GE motorlarını “vereceğiz” diye onları yıllarca oyaladı. Üstelik pandemi sonrası çip krizi ve Avrupa’nın F-35 sırasına girmesi, global motor üretim çizgilerini kilitlemiş durumda. Talep çok, üretim yetersiz.

Biz Hangi Motorları Yapıyoruz? TF35000 ve Gizemli GÜÇHAN!

Peki, Amerika’ya bağımlı mı kalacağız? Olağan ki hayır. Türkiye pazarlıkta karşılıklı atılımlar yapıyor.

Asul gayemiz, KAAN’ın ikinci kademesinde, yani Blok 20 versiyonlarında büsbütün yerli motora geçmek. TEİ ve TRMotor iştirakindeki TF35000 projesi tam gaz devam ediyor. Gayemiz 2028 yılında kendi motorumuzu KAAN’a entegre etmek.

Ama asıl bomba atılım, SAHA EXPO’da Milli Savunma Bakanlığı (MSB) AR-GE merkezinin vitrine çıkardığı GÜÇHAN motoru oldu. Pekala GÜÇHAN niçin ortaya çıktı?

• Devasa Bir Güç: GÜÇHAN, tam 42.000 libre itki gücüne sahip! İstediğimiz F110 motorları ise 29.000 libre. Bu güç bizi dünyada bu sınıfta motor yapabilen 5 harika güçten biri yapıyor.

• Masadaki Stratejik Koz: ABD ile F110 pazarlığı yaparken bu motoru apansız masaya koyduk ve şu bildirisi verdik: “Bize zorluk çıkarırsanız tek alternatifimiz TEİ değil, MSB olarak devasa bir motor prototipini çalıştırdık bile.” İşte bu atılım, Trump’ın ikram paketini kapıp gelmesindeki en büyük tetikleyicilerden biri oldu.

• Geleceğin Sigortası: GÜÇHAN, ilerleyen yıllarda KAAN’ın art yakıcı açmadan ses suratını aşmasını, yani “supercruise” yapmasını sağlayacak ve ağır insansız platformlarımızın sigortası olacak.

Özetlemek gerekirse; KAAN ve F110 seçimi yalnızca teknik değil, milletlerarası bir satranç atılımıdır. Türkiye, F-16 deneyimiyle bu motoru birinci kademede inançla kullanıp vakitten kazanacak. Fakat arkadan gelen TF35000 ve GÜÇHAN projeleriyle, 2028 yılına geldiğimizde tam bağımsız bir altyapıya kavuşacağız.

Trump Ankara’ya bir ikram paketiyle geliyor olabilir lakin biz o paketi masadaki kendi gücümüzle, yerli mühendisliğimizle kazandık.