Norveç, dünyanın birinci tam ölçekli gemi tünelini inşa edecek

Norveç, deniz taşımacılığında bir ilke imza atmaya hazırlanıyor. Ülke, dünyanın ilk tam ölçekli gemi tüneli olarak tanımlanan Stad Gemi Tüneli (Stad Ship Tunnel) projesine yeniden onay verdi. Nihai bütçenin parlamentodan geçmesi halinde inşaat çalışmalarının 2027’nin başında başlaması planlanıyor.

Yaklaşık 8,6 milyar Norveç kronu (805 milyon dolar) maliyetle hayata geçirilecek proje, Norveç’in batı kıyısındaki Stadlandet Yarımadası’nı delerek iki fiyordu birbirine bağlayacak. Tünel, 1,7 kilometrelik kaya geçişi ve giriş yapılarıyla birlikte toplam 2,2 kilometre uzunluğa ulaşacak.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Zorlu deniz koşullarına çözüm sunacak

Projeyi özel kılan unsur, Stadlandet çevresindeki Stadhavet Denizi’nin dünyanın en zorlu deniz bölgelerinden biri olması. Bölge yılda yaklaşık 100 gün boyunca şiddetli fırtınalara maruz kalıyor ve farklı yönlerden gelen dalgaların yüksekliği zaman zaman 30 metreye kadar çıkabiliyor.

Bu nedenle balıkçı tekneleri, yük gemileri, somon taşımacılığı yapan gemiler ve yolcu feribotları sık sık hava koşullarının düzelmesini beklemek zorunda kalıyor. Bu durum hem deniz ticaretinde gecikmelere neden oluyor hem de kara ve demiryolu taşımacılığı üzerindeki yükü artırıyor.

Devasa boyutuyla farklı gemi türlerinin geçişine izin verecek

Hayata geçirildiğinde 1,7 kilometrelik masif kaya kütlesinin içinden geçecek olan tünel, 50 metre yüksekliğe ve 36 metre genişliğe sahip olacak. Deniz seviyesinden tavana kadar olan açıklık ise 33 metre olarak tasarlandı. Bu ölçüler sayesinde 12 metreye kadar su çekimine ve 16 metreye kadar genişliğe sahip gemiler, feribotlar ve kruvaziyerler tünelden güvenle geçebilecek.

On yıllardır tartışılan proje, Norveç Parlamentosu tarafından 2021 yılında onaylanmıştı. Ancak yükselen inşaat maliyetleri nedeniyle 2025 sonunda askıya alınmıştı. Yapılan bütçe revizyonlarının ardından proje yeniden gündeme alındı ve yüklenici seçiminin ardından inşaatın 2027’de başlaması hedefleniyor. Tamamlanmasının ise yaklaşık beş yıl sürmesi bekleniyor.

Karbon emisyonlarını yüzde 60 azaltacak

Norveç hükümeti, Stad Gemi Tüneli’nin özellikle balıkçılık ve somon yetiştiriciliği sektörlerine önemli katkı sağlayacağını düşünüyor. Ayrıca yük taşımacılığının karayolu ve demiryolundan yeniden denize kaydırılması, bölgesel turizmin canlandırılması ve yakıt tüketimi ile emisyonların yüzde 60’a kadar azaltılması hedefleniyor.

Yetkililere göre proje, özellikle Avrupa’ya ihraç edilen taze somon sevkiyatlarının kötü hava koşulları nedeniyle gecikmesini önleyerek Norveç’in deniz ticaretindeki kritik darboğazlardan birini ortadan kaldıracak.