Yapay Zeka Ders Başarısını Düşürüyor Mu?

Eğitimde yapay zekanın yaygınlaşması, öğrencilerin çalışma biçimlerini hızla şekillendirirken, akademik performans üzerindeki etkisi de daha belirgin bir şekilde gözlemleniyor. PISA verilerine dayanan yeni bir çalışma, yapay zeka kullanan öğrenciler ile hiç kullanmayanlar arasında çarpıcı performans farkları olduğunu ortaya koydu.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

OECD tarafından yürütülen araştırmaya 91 ülkenin 760 binden fazla 15 yaşındaki öğrencisi katıldı. 2025 verileriyle yapılan inceleme, yapay zeka araçlarının eğitimde yaygınlaşmasının ardından elde edilen ilk geniş kapsamlı bulgular arasında yer alıyor. Genel tabloya bakıldığında, yapay zekadan faydalanan öğrencilerin akademik performansı, bu araçları hiç kullanmayan akranlarından daha düşük oldu. Ancak bulgular, yapay zekanın hangi amaçla ve ne sıklıkta kullanıldığına bağlı olarak belirgin şekilde değişti.

Ödev yaptırmak ile öğrenmek aynı sonucu vermedi

Sosyoekonomik farklılıklar göz ardı edildiğinde, özellikle fen bilimlerinde yapay zeka kullanmayan öğrencilerin daha yüksek başarı elde ettiği tespit edildi. En belirgin performans düşüşü, yapay zekayı doğrudan görev tamamlamak amacıyla kullanan öğrencilere yansıyordu. Metin özetleme veya yazılı ödev taslağı hazırlama gibi uygulamalar, daha düşük sonuçlarla ilişkilendirildi.

Öte yandan, yapay zekayı ön araştırma yapmak veya genel öğrenme sürecine destek olarak kullanan öğrencilerde fark daha az belirgindi. Bu nedenle, araştırma yalnızca yapay zeka kullanımının değil, kullanım biçiminin de kritik olduğunu vurguluyor.

Kullanım sıklığı açısından da benzer bir tablo ortaya çıktı. Yılda yalnızca bir veya iki kez yapay zekaya başvuran öğrenciler, her gün kullananlarla birlikte en düşük performansı sergiledi. Haftalık veya aylık kullanım ise daha olumlu sonuçlarla ilişkilendirildi.

Doğru kullanımda tablo değişiyor

Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri, öğrencilerin yapay zeka tarafından sunulan bilgileri değerlendirmenin önemini öğrenmesiyle ortaya çıktı. Bilgilerin doğruluğunu ve kalitesini sorgulama becerisi geliştiren öğrencilerde yapay zeka kullanımı, daha olumlu sonuçlarla ilişkilendirildi. Özellikle bu yetkinliği kazanmış ve haftalık olarak yapay zekadan genel öğrenme desteği alan öğrencilerin, araçları hiç kullanmayan grup karşısında daha yüksek performans sergilediği rapor edildi.

OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher, teknolojinin öğrencinin düşünme sürecini yerine geçmemesi gerektiğini vurguladı. Schleicher’e göre, yapay zeka zihinsel çabayı desteklediğinde öğrenmeye katkı sağlayabilir; ancak bu çabanın yerini aldığında gelişim üzerinde olumsuz bir etki yaratabilir.

Araştırma, ülkeler arasında kullanım oranlarının da ciddi ölçüde farklılık gösterdiğini ortaya koydu. Yapay zeka araçlarının, avantajlı sosyoekonomik geçmişe sahip öğrenciler arasında daha yaygın olduğu belirtildi; Vietnam’daki öğrencilerin %95’i bu teknolojileri kullandı. Japonya’da ise bu oran %60 seviyesinde kaldı.