AI Günlükleri: Yapay zekâ dünyasında bu hafta (15 Haziran 2026)

Son dönemde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zekâ teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat çekici bir gelişme yaşanırken, önemli eşikler de bir bir aşılıyor. “AI Günlükleri” serimizde, önümüzdeki dönemde dünyadaki hayatı kayda değer ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik devrimin gelişimini düzenli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Yapay Zekâ Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?

Her zaman olduğu gibi bu hafta da yeni yapay zekâ araçları hayatımıza girerken, ChatGPT ve Claude gibi popüler modeller konusunda da yeni gelişmeler yaşandı. Bu hafta adından en çok söz ettiren şirket ise WWDC 2026 etkinliğinde önemli paylaşımlar yapan Apple oldu. İşte yapay zekâ dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:

Siri ve Apple Intelligence, Gelişmiş Yapay Zekâ ile Yenilendi

Apple, geçtiğimiz günlerde düzenlenen WWDC 2026 kapsamında, yeni nesil yapay zekâ teknolojileriyle donatılan yenilenmiş Siri’yi tanıttı. Siri artık bağlamı daha iyi anlıyor, uygulamalarla etkileşim kuruyor, kişisel bilgileri hatırlıyor ve daha doğal konuşmalar gerçekleştiriyor.

Apple’ın duyurduğu yeni Apple Intelligence mimarisinin temelinde, şirketin “Apple Foundation Models” olarak adlandırdığı temel yapay zeka modelleri yer alıyor. Ancak bu kez Apple, modellerini tek başına geliştirmek yerine Google ile kapsamlı bir iş birliğine gitti. Şirketin açıklamasına göre Apple ve Google, Gemini model ailesinin arkasındaki teknolojilerden yararlanarak yeni nesil Apple Foundation modellerini birlikte geliştirdi.

Claude Fable 5 Çıktı ama Çıkar Çıkmaz Erişime Kapatıldı

Yapay zekâ dünyasında artık zirveye oynayan Anthropic, bugüne kadarki en güçlü modeli olan Mythos‘u hâlâ kapalı kapılar ardında tutuyor olsa da Mythos’un belli güvenlik filtreleriyle seyreltilmiş bir versiyonu olan Claude Fable 5‘i bu hafta kullanıma sundu. Yazılım mühendisliği, yoğun bilgi işlem faaliyetleri, görsel anlama ve bilimsel araştırma gibi alanlarda performans testlerinde zirveye yerleşen Fable 5, etkileyici bir çıkış yaptı yapmasına ama kısa süre sonra erişime kapatıldı.

Böylesine güçlü bir AI modelinin herkese açılmasının yaratabileceği güvenlik sorunlarından endişe duyan ABD hükûmeti, Anthropic’in Claude Fable 5’i erişime kapatmasını istedi. Anthropic de bu isteği yerine getirdi. Şirket yönetimi şu sıralar Washington’da kritik görüşmeler yürütüyor. Fable ve Mythos’un akıbetini de bu görüşmeler belirleyecek.

Filmlerdeki Gerçek Zamanlı Çeviri Gemini ile Gerçek Oldu

Google, 70’ten fazla dili destekleyen Gemini 3.5 Live Translate‘ı tanıttı. Gerçek zamanlı çalışan sistem, konuşmaları doğal akışını bozmadan anlık olarak çevirebiliyor. Sistem, konuşmalar sırasında çeviri yapmak için taraflardan birinin sözünü tamamlamasını beklemiyor. Bunun yerine konuşmayı sürekli dinliyor, anlık olarak çeviriyor ve neredeyse gecikmesiz olarak yeniden seslendiriyor.

Gemini 3.5 Live Translate, 70’ten fazla dili otomatik olarak tespit edip çevirebiliyor; konuşulan dili manuel olarak seçmek gerekmiyor. Desteklenen diller arasında Türkçe de bulunuyor.

“Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı” Duyuruldu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı”nı duyurdu. Eylem planının ilk aşaması “Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı” olacak. 81 ilde hayata geçirilecek olan yapay zekâ okuryazarlığı atölyeleriyle 2 yılda 5 milyon kişiye eğitim verilecek. İkinci aşamada sağlık, tarım, savunma ve e-ticaret başta olmak üzere en az 2 bin kamu veri seti Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden kullanıma açılacak.

2030 yılına kadar veri merkezi kurulu gücü en az 1 gigavata çıkarılacak ve kamu yatırım programlarından AI projelerine en az %2 pay ayırılacak. Son olarak yatırımcılara enerjisi ve altyapısı hazır kampüsler, KOBİ’lere ve araştırmacılara hızlı prototip imkânı sunan yapay zekâ büyüme bölgeleri kurulacak. Veri merkezi, bulut ve yapay zekâ altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynak harekete geçirilecek.

SpaceX ilk Yapay Zekâ Veri Merkezi Uydusu AI1’i Tanıttı

SpaceX, AI1 adlı ilk yapay zeka uydusunu tanıttı. Yörüngede bir hesaplama düğümü olarak çalışacak şekilde tasarlanan uydu, güneş enerjisiyle beslenecek. Elon Musk, dev Starship roketiyleyörüngede veri merkezleri kurarak yapay zekâ altyapısını uzaya taşımayı hedefliyor.

AI1’in teknik özellikleri arasında 150 kilovat tepe hesaplama gücü, 120 kilovat sürekli hesaplama kapasitesi ve ton başına 70 kilovat güç yoğunluğu bulunuyor. Ayrıca sistemin hesaplama sağlayıcısının değiştirilebilir bir yapıda tasarlandığı belirtildi. Boyutlar açısından bakıldığında AI1 oldukça büyük bir platform olarak öne çıkıyor. Uydu, açıldığında 70 metre kanat açıklığına ve 20 metre yüksekliğe ulaşacak.

AI Tarafından Yönetilen Şirketler Geliyor: İlk Adımı Arjantin Attı

Arjantin’in tartışmalı devlet başkanı Javier Milei, AI tarafından yönetilen “insansız” şirketleri gerçeğe dönüştürmek için çalışmalara başladı. Milei, Financial Times’ta yayımlanan yeni yazısında, Arjantin’in yapay zekâ şirketleri için küresel bir merkez hâline gelmesini istediğini açıkladı. Milei’nin önerisinin arkasındaki temel motivasyonlardan biri teknoloji şirketlerini Arjantin’e çekmek. Nitekim Milei, özellikle yapay zekâ şirketlerine mümkün olan en cazip hukuki ve ekonomik zemini sunmak istediklerini açık açık ifade ediyor.

İnsanların yapay zekânın sebep olduğu sosyoekonomik dönüşüme karşı giderek daha tepkili hâle geldiği ve AI üzerinde daha fazla denetim talep ettiği bir dönemde Milei’nin Arjantin’i tam tersi bir yöne sürüklemek istemesi, hâliyle tartışma yaratmış durumda. Özellikle yapay zekânın yönettiği şirketlerde hukuki sorumluluğun kime ait olacağı şimdiden büyük bir tartışma konusu hâline gelmiş durumda.

Bu Hafta Çıkan Yapay Zekâ Araçları

Yerli yapay zekâ aracı Bilge AI tanıtıldı. Sezgisel bir arayüze sahip olan Bilge AI, Türk dilinin inceliklerini, kültürel kodlarını ve bağlamsal anlamları analiz edecek şekilde geliştirildi.

Xiaomi ücretsiz yapay zekâ kodlama ajanı MiMo Code‘u tanıttı. MiMo Code, kod yazıp testleri çalıştırabilirken yerel sunucularda da barındırılabiliyor. Araç; kod okuma, yazma, hata düzeltme ve test çalıştırma işlemlerini otomatik olarak yapabiliyor.

Çin’in önde gelen AI şirketlerinden Kimi, yeni modeli Kimi-K2.7-Code‘u yayınladı. Kimi’nin en yeni modeli, özellikle açık kaynak kodlu modeller arasında zirveye oynuyor. Kimi bu yeni modelde yapay zekâsının kod yazma ve otonom işlem yapma (agentic AI) özelliklerini daha da geliştirmiş.

SCAIL 2, bir videodaki hareketleri farklı bir videoya aktarma/koplayama konusunda piyasadaki en iyi modellerden biri olarak dikkat çekiyor.

StreamForce, AI ile video üretirken videodaki esinti ya da akım gibi etkilerin ne yönde geldiğini belirlemenize olanak tanıyor ve videodaki objeleri buna göre şekillendiriyor.

Yapay Zekâ Dünyasından Kısa Kısa

• ChatGPT Plus‘ın Türkiye fiyatına yüzde 100 zam geldi. Bugüne kadar 499 TL olarak sunulanabonelik 999 TL seviyesine yükselmiş durumda.
• Anthropic’in ardından OpenAI da halka arz başvurusunda bulundu.
• Google, yeni nesil yapay zekâ çipi için Samsung ile görüşüyor.
• Kanadalı bir anne, ChatGPT’nin kızının intihara ittiğini öne sürerek OpenAI’a ve şirketin CEO’su Sam Altman’a dava açtı.
• OpenAI’ın, Anthropic ile kızışan rekabet sebebiyle paralı modellerine erişim ücretlerini düşürmeyi değerlendiriyor.
• Çin, yapay zekâ yarışında ABD’ye karşı büyük bir hamleye hazırlanıyor. Pekin yönetimi, önümüzdeki 5 yılda veri merkezleri ve AI altyapısı için 295 milyar dolar harcayacak.
• Microsoft destekliD-Matrix, geliştirdiği yeni Corsair çiplerinin yapay zekâ çıkarım (inference) işlemlerinde Nvidia GPU’larından 10 kat daha hızlı ve daha verimli olduğunu iddia ederek dikkatleri üzerine çekti.
• MIT çıkışlı Ferveret’in geliştirdiği yeni soğutma sistemi, veri merkezlerinin aynı enerjiyle yüzde 35 daha fazla yapay zekâ işlemi gerçekleştirmesini sağlayabiliyor.
• Microsoft, Windows 11’de yerel yapay zekâ özellikleri için uzun süredir öne çıkardığı NPU gereksinimini esnetti. RTX 30 serisi ve üzeri Nvidia GPU’lar artık bazı AI işlevlerini çalıştırabilecek