Genç yaşta kanser olaylarındaki artışın nedeni ne?

Genç yaş kümelerinde kimi kanser hadiselerinin süratle tırmanması, tıp dünyasını uzun müddettir meşgul eden büyük bir muamma. Bu global halk sıhhati krizinin kökenlerini araştıran memleketler arası bir bilim takımı, sarsıcı datalara ulaştığını açıkladı.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Kanserle İlgili Büyük Zorluklar Girişimi çatısı altındaki PROSPECT grubunun gerçekleştirdiği çalışmaya nazaran, yeni jenerasyonlar biyolojik açıdan eski nesillere oranla çok daha süratli yaşlanıyor. Hücresel seviyedeki bu yıpranma, muhakkak kanser tiplerinin erken yaşlarda ortaya çıkma riskini direkt körüklüyor. Nature Medicine mecmuasında yayımlanan bulgular, kanserin yalnızca ani genetik mutasyonlardan ibaret olmadığını, tüm bedeni tesiri altına alan sistemik bir yaşlanma dalgasıyla bağını netleştiriyor.

Araştırmanın can alıcı noktalarından biri, takvim yaşından bağımsız olan “biyolojik yaşın” direkt makul organ sistemlerini amaç alması. Örnek vermek gerekirse, bağışıklık sistemi akranlarına nazaran daha süratli yaşlanan bireylerde erken evre akciğer kanseri riski önemli biçimde tırmanışa geçiyor. Buna rağmen yağ dokusu daha süratli yaşlanan şahıslarda ise kolon kanseri gelişme ihtimali daha yüksek seyrediyor. Bilim insanları, kronolojik olarak 50 yaşında olan fakat uzun yıllar sigara kullanmış birinin akciğer biyolojik yaşının çok daha ileride olabileceğini vurguluyor.

Uzmanların temel gayesi, şimdi sağlıklı görünen ama biyolojik olarak süratli yaşlandığı için yüksek risk kümesinde yer alan gençleri bu prosedürle erkenden saptamak. Böylelikle önleyici stratejiler ve erken teşhis adımları, en hakikat şahıslara vakit kaybetmeden uygulanabilecek. Kanser teşhisinde “genç” kategorisine giren 55 yaş altı nüfus ismine bu tespitler kritik bir dönüm noktası manası taşıyor.

İstatistiksel haritalandırma kademesinde Birleşik Krallık Biobank projesinden 154 bin, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki misal bir programdan ise yaklaşık 10 bin kişinin uzun periyodik takipleri mercek altına alındı. Elde edilen bilgiler, Birleşik Krallık’ta 1965-1974 yılları arasında doğanların biyolojik yaşının, 1950-1954 doğumlulara kıyasla (aynı kronolojik yaştayken) daha yüksek olduğunu gösterdi. Emsal biçimde, hatta daha sert bir yaşlanma grafiği ABD bilgilerinde de kendisini aşikâr ediyor. 1990’larda doğan Amerikalı gençlerin biyolojik yaşlanma suratı, 1960’ların sonundaki nesle nazaran radikal bir yükseliş trendi sergiliyor.

Erken evre tümör riskinde bariz artış

Verilere nazaran biyolojik yaş göstergelerindeki her bir basamaklık artış, bedende katı kanser tümörlerinin erken yaşta gelişme riskini ortalama yüzde 8 oranında yukarı çekiyor. Bu oran kağıt üzerinde küçük görünse de toplumsal ölçekte binlerce yeni kanser teşhisi manasına gelebilir.

Şüphesiz yaşlı nüfusun kansere yakalanma ihtimali, biyolojik dirençleri yüksek olsa bile gençlere kıyasla hala çok daha yüksek. İstatistikler 50 yaşın üzerindeki her 100 şahıstan birinin kanserle yüzleştiğini, gençlerde ise bu oranın binde bir civarında kaldığını gösteriyor. Fakat yeni jenerasyondaki bu artış eğiliminin arkasında çağdaş hayat usulü, beslenme alışkanlıkları ve çevresel faktörlerin birleşik bir tesiri olduğu açık.