Türkiye merkezli derin teknoloji girişimi Qubitrium, geliştirdiği QubitCore kuantum faydalı yükünü SpaceX’in Falcon 9 roketiyle gerçekleştirilen Transporter-16 misyonu kapsamında başarıyla uzaya gönderdi. QubitCore’un hedeflenen Alçak Dünya Yörüngesi’ne (LEO) sorunsuz şekilde yerleştiği açıklandı. Fırlatma sonrası yapılan açıklamada sistemin kusursuz bir görevle yörüngeye ulaştığı doğrulandı.
Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!
QubitCore nedir?
QubitCore, CubeSat platformlarıyla uyumlu olacak şekilde geliştirilen bir kuantum anahtar dağıtımı (QKD) faydalı yükü olarak öne çıkıyor. Sistem, yalnızca 10 x 10 x 10 santimetre boyutlarında ve 1 kilogramın altında ağırlığa sahip. Bununla birlikte 8 Watt’tan daha düşük güç tüketimi ile çalışabiliyor. Bu kompakt yapı, uzay görevleri için kritik olan enerji ve hacim kısıtlarını aşmayı mümkün kılıyor.
Donanımın içinde minyatürize edilmiş dolanık foton kaynağı, iki adet optik alıcı modül ve bir zaman damgalama ünitesi bulunuyor. Her bir alıcı modül, özel optik tasarımının yanı sıra dört tek-foton dedektörü ile donatılmış durumda. Bu yapı sayesinde sistem, eşzamanlılık ve korelasyon ölçümleri gerçekleştirebiliyor. Ayrıca BBM92 tabanlı dolanıklık temelli QKD protokolü, uzay koşullarına optimize edilmiş şekilde tam entegre olarak çalışıyor.
QubitCore’un görev kapsamında D-Orbit tarafından işletilen ION Satellite Carrier platformu üzerinden konuşlandırıldığı ve bu yönüyle yörüngeye gönderilen ilk ticari kuantum faydalı yükü olduğu belirtiliyor.
Kırılması imkansız iletişim altyapısı
Gelişen kuantum bilgisayar teknolojileri, mevcut şifreleme yöntemlerini ciddi biçimde tehdit ediyor. Google, 2029 itibarıyla geleneksel şifrelemelerin kuantum donanımları karşısında savunmasız olacağını söylüyor. Qubitrium’un geliştirdiği QubitCore sistemi, bu tehdide karşı kuantum fiziğinin temel prensiplerine dayanan kırılması imkansız bir iletişim altyapısı sunmayı hedefliyor. QKD teknolojisi sayesinde, iletişim sırasında herhangi bir dinleme girişimi olduğunda fotonların kuantum durumu bozuluyor ve bu müdahale anında tespit edilebiliyor.
Qubitrium’un yer tabanlı çözümler yerine yörünge tabanlı çözümlere yönelme sebebi ise fiziksel sınırlamalardan kaynaklanıyor. Fiber optik altyapılar üzerindeki benzer sistemlerde mesafe sınırlaması bulunmakta. Ancak uzay çözümlerinde bu engel yok. Dolayısıyla QubitCore, küresel kuantum internetinin inşası için kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Türk Telekom ile ortaklık kuruldu
Qubitrium CEO’su ve kurucusu Dr. Kadir Durak, şirketin yalnızca araştırma değil, aynı zamanda ticari ürün geliştirme ve yeni bir tedarik zinciri oluşturma hedefi taşıdığını vurguluyor. QubitCore’un yörüngeye çıkmasıyla birlikte şirketin teknolojisi uydu operatörleri için doğrudan entegre edilebilir ticari bir çözüm haline gelmiş oldu.
Öte yandan şirket, kısa süre önce Türk Telekom ile yürüttüğü iş birliği kapsamında QKD teknolojisini 5G altyapılarıyla entegre etmeyi hedeflediğini duyurmuştu. MWC 2026’da açıklanan bu girişim, kuantum dirençli altyapılar, cihazdan bağımsız güvenlik çözümleri ve ulusal veri egemenliği gibi kritik başlıklara odaklanıyor.
