ABD, Uzayda Nükleer Reaktör Yarışını Yeniden Başlatıyor

ABD, uzay araçlarına uzun süre kesintisiz enerji sağlayabilecek nükleer reaktörler geliştirme çalışmalarını hızlandırıyor. Antares adlı nükleer mikroreaktör şirketi, ABD Uzay Kuvvetleri tarafından verilen 161 milyon dolarlık Stratejik Atılım ödülünü kazandı. Proje başarılı olursa ABD, 1965’ten bu yana ilk kez uzayda çalışan bir nükleer reaktöre sahip olabilir. 

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Antares, gelecekteki uzay görevlerinde kullanılabilecek nükleer güç sistemlerini geliştirmek için aldığı finansmanı kullanacak.

Şirketin planı, önce R1-S reaktörünü Dünya üzerinde test etmek, ardından sistemi bir uzay aracıyla entegre ederek uçuşa uygunluk testlerine geçirmek.

R1-S tasarımı, nükleer çekirdekte oluşan ısıyı uzaklaştırmak için ısı borularından yararlanıyor. Bu yaklaşım, geleneksel soğutma sistemlerinde kullanılan çok sayıda mekanik parçaya olan ihtiyacı azaltıyor.

Antares ayrıca Mark-1 adlı başka bir reaktör tasarımı üzerinde çalışıyor. Mark-1’in 2027’de başlayacak yerden uzaya yönelik gösterim görevinde kullanılması planlanıyor. Sistem, nükleer enerjiyi elektriğe dönüştürmek için kapalı Brayton çevrimi kullanacak ve test sırasında altı aydan uzun süre çalışması hedefleniyor.

Antares bu yıl önemli bir eşiği geçti.

Uzayda nükleer enerji kullanmanın temel avantajı, güneş panellerine veya sınırlı kapasitedeki bataryalara bağımlılığı azaltmak. Sürekli elektrik üretimi; yüksek işlem gücü gerektiren bilgisayar sistemlerinin, gelişmiş sensörlerin ve gelecekteki askeri teknolojilerin daha uzun süre çalıştırılmasına olanak sağlayabilir. Ayrıca uzay araçlarının enerji rezervlerini hızla tüketmeden daha fazla manevra yapabilmesinin önü açılabilir.

Şirketin uzay hedefleri, bu yıl elde edilen önemli bir nükleer reaktör başarısının ardından hız kazandı.

Antares’in Mark-0 mikroreaktörü, 4 Haziran 2026’da Idaho Ulusal Laboratuvarı’nda ilk kritiklik seviyesine ulaştı.

İlk kritikleşme, reaktörün kendi kendini sürdürebilen bir nükleer fisyon zincir reaksiyonuna ulaştığı anlamına geliyor.

Test, ABD Enerji Bakanlığı’nın Reactor Pilot Programı kapsamında gerçekleştirildi. Antares böylece program kapsamında gelişmiş bir reaktörde kritikliği gerçekleştiren ilk özel şirket oldu.

Şirketin uzay çalışmalarına yönelik hedefleri de ABD’nin daha geniş nükleer uzay programıyla örtüşüyor. ABD’nin mevcut politikası, 2028 gibi erken bir tarihte uzayda nükleer reaktörlerin kullanılmasını hedefliyor. Ayrıca Ay yüzeyinde nükleer enerji kullanılması için 2030’u hedefleyen ayrı bir ulusal girişim bulunuyor.

ABD’nin uzaydaki son nükleer reaktörü 1965’te çalıştı.

ABD’nin uzayda nükleer reaktör kullanma geçmişi oldukça eskiye dayanıyor. NASA, SNAP-10A adlı deneysel nükleer güç sistemini 1965 yılında uzaya göndermişti. Bu görev, ABD’nin uzaya gönderdiği tek nükleer reaktör olarak kaldı.

Aradan geçen 60 yılı aşkın sürenin ardından Antares, çok daha küçük ve modern bir mikroreaktörle bu dönemi sona erdirmeyi hedefliyor. Şirketin sistemleri özellikle yüksek ve sürekli elektrik gücüne ihtiyaç duyan askeri uzay araçları için geliştiriliyor.

Ancak reaktörün Dünya üzerinde çalıştırılması ile fırlatma ve uzay ortamında güvenilir şekilde çalışması arasında önemli farklar bulunuyor. Antares’in önündeki en büyük aşamalardan biri, kompakt nükleer sistemin fırlatma koşullarına dayanabileceğini ve yörüngede güvenli şekilde çalışabileceğini kanıtlamak olacak.