Google, yapay zeka çiplerini uzaya gönderiyor: İlk test haftaya

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Google, uzayda yapay zeka veri merkezleri kurma hedefi doğrultusunda ilk önemli adımlarından birini atıyor. Şirket, Tensor Processing Unit (TPU) işlemcilerini taşıyan prototip uydusunu 1 Ekim’de SpaceX Falcon 9 roketiyle alçak Dünya yörüngesine gönderecek. Deney kapsamında çiplerin uzaydaki radyasyon, sıcaklık değişimleri ve fırlatma sırasında oluşan yüksek kuvvetlere karşı dayanıklılığı ölçülecek.

Project Suncatcher projesi uzaya taşınıyor

Google, geçen yıl duyurduğu Project Suncatcher kapsamında yapay zeka hesaplamalarını uzaya taşıma fikrini araştırıyor. Uzun vadeli hedef, güneş enerjisinden yararlanan ve birbirleriyle lazer bağlantıları üzerinden iletişim kuran uydu kümeleri oluşturarak yörüngede büyük ölçekli yapay zeka iş yüklerini çalıştırmak.

Şirketin açıklamasına göre alçak Dünya yörüngesindeki uydular, Dünya’daki güneş enerjisi sistemlerine kıyasla sekiz kata kadar daha fazla güneş enerjisi üretebilir. Böylece yapay zeka modellerinin çalıştırılması için gereken yüksek enerji ihtiyacının ve karasal veri merkezlerinin çevresel etkilerinin azaltılması hedefleniyor.

Google’ın ilk prototip uydusu, havacılık ve uzay şirketi Planet Labs ile birlikte geliştirildi. Uydu, SpaceX’in 1 Ekim’de gerçekleştireceği Transporter-18 ortak uydu taşıma görevi kapsamında fırlatılacak. Görevde Google’ın dört TPU çipi ilk kez uzaya gönderilecek.

TPU çipleri uzayda hangi testlerden geçecek?

Google, yaklaşık 10 dakika süren roket yolculuğunda oluşan yoğun titreşim ve yer çekiminin 10 katına ulaşan kuvvetlerin çipleri nasıl etkilediğini ölçecek. Bazı bileşenler fırlatma sırasında yer çekiminin 50 ila 100 katı kuvvete maruz kalabilecek. Yörüngede ise güneş olayları ve kozmik ışınlardan kaynaklanan radyasyonun elektronik devrelere ve veri bütünlüğüne etkisi incelenecek.

Google, Trillium TPU işlemcilerini daha önce Crocker Nükleer Laboratuvarı’nda proton ışınına maruz bırakarak test etti. Şirkete göre çipler, beş yıllık uzay görevinde karşılaşabilecekleri tipik radyasyon dozunun üzerinde bir seviyeye dayanmayı başardı.

Uzay boşluğunda hava akışıyla soğutma yapılamadığı için Google, çiplerde oluşan ısıyı uzaklaştırmak üzere ısı boruları ve radyatörlerden oluşan bir sistem geliştiriyor. Termal vakum odalarında test edilen sistemin gerçek yörüngedeki performansı da ölçülecek.

Google, 2027’de iki uydu daha gönderecek

Google, 2027’de iki uyduyu daha yörüngeye yerleştirmeyi ve yüksek bant genişlikli lazer iletişim sistemlerini test etmeyi planlıyor. Bu teknoloji, gelecekte uydu kümelerinin birbirine bağlanarak büyük yapay zeka iş yüklerini birlikte işlemesini sağlayabilir.

Uzayda veri merkezi kurma çalışmalarına SpaceX ve Starcloud da katılıyor. Starcloud, Kasım 2025’te Nvidia H100 GPU’sunu yörüngeye gönderirken SpaceX de bu yılki halka arz sunumunda uzay tabanlı yapay zeka altyapısına yer verdi.